I ZI 19/23

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2023-06-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zezwolenie na pociągnięcie asesora sądowego do odpowiedzialności karnej może być wydane na wniosek podmiotu nieposiadającego statusu oskarżyciela, a jeśli tak, to czy może być wydane 'in blanco'?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie asesora sądowego do odpowiedzialności karnej z uwagi na brak legitymacji wnioskodawcy do wystąpienia z takim wnioskiem. Zgodnie z art. 13 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Wnioskodawca nie wykazał, aby posiadał status oskarżyciela. Ponadto, Sąd podkreślił, że uchwała zezwalająca na pociągnięcie sędziego (lub asesora) do odpowiedzialności karnej nie może być wydana 'in blanco'.
Stan faktyczny
Radca prawny złożył do Sądu Najwyższego wniosek o zezwolenie na ściganie asesora sądowego za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wnioskodawca argumentował, że zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa przez asesora. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku, wskazując na brak legitymacji wnioskodawcy oraz na to, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, w tym nie może być wydany 'in blanco'.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej asesora sądowego z uwagi na brak legitymacji wnioskodawcy. Na zarządzenie przysługuje zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 19/23 ZARZĄDZENIE Dnia 1 czerwca 2023 r. 1. Na podstawie art. 13 k.p.k. w zw. z art. 128 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej asesora sądowego A. W., złożonego przez radcę prawnego X. Y., z uwagi na brak legitymacji do wystąpienia z wnioskiem; 2. Odpis zarządzenia doręczyć wnioskodawcy radcy prawnemu X. Y. wraz z pouczeniem, że na zarządzenie to przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego - Izba Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia jego doręczenia. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 10 marca 2023 r. radca prawny X. Y. wniósł do Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej „wniosek o wydanie zezwolenia na ściganie na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.”. Argumentacja wniosku zawarta w uzasadnieniu sprowadza się w istocie rzeczy wyłącznie do żądania uchylenia immunitetu przysługującego asesor sądowej A. W., będącej referentem w sprawie o sygn. akt (…) oraz wydania uchwały zezwalającej na ściganie ww. za pogwałcenie art. 49 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U.2023.217 t.j., dalej „p.u.s.p.”). Wniosek o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności asesor sądowej A. W., złożony przez r.pr. X. Y. nie spełnia warunków do merytorycznego rozpoznania. I ZI 19/23 2 Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 106zd § 1 p.u.s.p. asesor sądowy nie może być zatrzymany ani pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Sąd dyscyplinarny w przypadku spełnienia warunków formalnych wniosku, wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa o czym stanowi art. 106zd § 5 p.u.s.p. Jak natomiast stanowi art. 13 k.p.k., stosowany odpowiednio na podstawie art. 128 p.u.s.p., uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. W niniejszej sprawie r. pr. X. Y. wniósł o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności asesora sądowego, za naruszenie art. 49 § 1 p.u.s.p. Z uwagi na brak w aktach sprawy jakiejkolwiek wzmianki o tym by X. Y. wniósł do sądu powszechnego prywatny akt oskarżenia przeciwko wskazanemu we wniosku asesorowi sądowemu A. W., nie można nadać X. Y. przymiotu „oskarżyciela”. Podkreślić przy tym należy, że uchwała zezwalająca na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie może być wydana in blanco. Wskazany brak stanowi zatem zasadniczą przeszkodę procesową, która uzasadnia odmówienie przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że z końcowej treści uzasadnienia wniosku, w którym wnioskodawca wskazuje że wnosi o „uchylenie immunitetu” i „wydanie zezwolenia na ściganie” za „pogwałcenia art. art. 49 § 1 p.u.s.p.”, przez asesor sądową, można domniemywać, iż intencją wnioskodawcy mogło być wystąpienie o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej, bowiem zgodnie, z art. 107a p.u.s.p. asesor sądowy odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe (dyscyplinarne) oraz za swoje postępowanie przed objęciem stanowiska, jeżeli przez nie okazał się niegodny urzędu asesora sądowego, tak jak I ZI 19/23 3 sędzia. Należy jednak podkreślić, że nie jest wymagana odrębna zgoda na pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej asesora sądowego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 13 KPKart. 128art. 17 § 1 pkt 10 KPKart. 49 § 1art. 106zart. 107a§ 1 pkt 10§ 1§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy