I ZI 32/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-08-01

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej może być przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu oskarżyciela w rozumieniu art. 13 k.p.k. i nie przedstawił odpisu aktu oskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziów do odpowiedzialności karnej, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała statusu oskarżyciela w rozumieniu art. 13 k.p.k. i nie przedstawiła wymaganego odpisu aktu oskarżenia. Zgodnie z art. 13 k.p.k., postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej może być zainicjowane jedynie przez oskarżyciela, co stanowi wymóg formalny wniosku.
Stan faktyczny
M. C. złożyła wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej dwóch sędziów za niedopełnienie obowiązków służbowych. Sąd Najwyższy wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych, w tym przedstawienia wniosku sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego oraz odpisu aktu oskarżenia. Wnioskodawczyni wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i argumentowała, że zezwolenie na ściganie powinno nastąpić przed wniesieniem aktu oskarżenia. Sąd uznał, że brak jest podstaw do procedowania, gdyż wnioskodawczyni nie posiada statusu oskarżyciela.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziów Sądu Rejonowego w K. i Sądu Okręgowego w K.

Pełny tekst orzeczenia

I ZI 32/24 ZARZĄDZENIE Dnia 1 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek zarządził na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023, poz. 217, dalej: u.s.p.) w zw. z art. 13 k.p.k. odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w K. M. W. i sędziego Sądu Okręgowego w K. I. K. UZASADNIENIE M. C. w piśmie z 11 czerwca 2024 r. wniosła o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej M. W. – sędziego Sądu Rejonowego w K. oraz I. K. – sędziego Sądu Okręgowego w K., za niedopełnienie opisanych w tym piśmie obowiązków służbowych. Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2024 r. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedstawienie wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego oraz odpisu aktu oskarżenia w sprawie, w której immunitet ma być uchylony. W związku z tym zarządzeniem wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, z uwagi na brak środków finansowych a także wskazała, że najpierw powinno nastąpić zezwolenie na ściganie karne, a potem akt oskarżenia (pismo I ZI 32/24 2 z dnia 24 czerwca 2024 r.). Nadto, w piśmie z 22 lipca 2024 r. wskazała, że w dniu 26 września 2024 r. zostało wyznaczone w Sądzie Rejonowym w K. posiedzenie w sprawie […], dotyczące sędziów M. W. i I. K. Należy stwierdzić, że w obecnym stanie procesowym istnieje przeszkoda w procedowaniu w zakresie złożonego wniosku o uchylenie immunitetu, skutkująca odmową jego przyjęcia, zaś wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej jest bezprzedmiotowy. Zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Z regulacji tej wynika zatem, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej może być zainicjowane, a następnie toczyć się, jedynie wówczas, gdy wnioskujący o takie zezwolenie posiada status oskarżyciela. Określony status podmiotu wnioskującego o uchylenie immunitetu sędziemu, zważywszy na treść art. 13 k.p.k., jest zarazem wymogiem formalnym takiego wniosku. M. C. została wezwana w niniejszej sprawie do złożenia odpisu aktu oskarżenia i zobowiązania tego nie zrealizowała, wskazując, że jej zdaniem najpierw powinno dojść do uchylenia immunitetu, a następnie do wniesienia aktu oskarżenia. Takiemu stanowisku wprost przeczy powołany wyżej art. 13 k.p.k. Poza tym wskazanie na sprawę II Kp […] nie może być uznane za realizujące wymóg posiadania statusu oskarżyciela, gdyż sprawy zwisłe w sądzie powszechnym na skutek wniesienia aktu oskarżenia rejestrowane są w repertorium „K”, nie zaś w „Kp”. W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika do wniesienia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie wskazanych wyżej sędziów do odpowiedzialności karnej, skoro osoba, która o to wnosi nie jest oskarżycielem w sprawie przeciwko tym sędziom, czego wymaga art. 13 k.p.k. Należy podkreślić, że przepis ten nie różnicuje wskazanego w nim obowiązku względem oskarżyciela publicznego, prywatnego czy subsydiarnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 80 § 2b u.s.p. jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej m.in. nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia. I ZI 32/24 3 Taka sytuacja z opisanych wyżej powodów miała miejsce w niniejszej sprawie i dlatego należało zarządzić jak wyżej. [M. T.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 80 § 2art. 13 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy