I ZI 9/22
Izba Odpowiedzialności Zawodowej2025-01-08
Skład orzekający: Jarosław Sobutka, Małgorzaty Bednarek, Adam Roch, Małgorzacie Wąsek-Wiaderek, Pawłowi Grzegorczykowi, Wiesław Kozielewicz, Paweł Grzegorczyk, Marii Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego może być przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada aktualnie statusu oskarżyciela?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego, ponieważ wnioskodawca nie posiadał aktualnie statusu oskarżyciela. Zgodnie z art. 13 k.p.k., uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela, co oznacza, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia może być zainicjowane i toczyć się jedynie wtedy, gdy wnioskujący posiada status oskarżyciela. Brak tego statusu stanowi brak spełnienia formalnego warunku wniosku.Stan faktyczny
Z. M. złożył wniosek o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego X.Y. za czyn z art. 212 § 1 k.k. Ściganie tego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego. Postępowanie karne w tej sprawie zostało prawomocnie umorzone przez Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim z uwagi na przedawnienie karalności czynu. W związku z tym, wnioskodawca utracił status oskarżyciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej płk X.Y. z uwagi na fakt, że wnioskujący Z. M. nie posiada aktualnie statusu oskarżyciela.Pełny tekst orzeczenia
I ZI 9/22 ZARZĄDZENIE Dnia 8 stycznia 2025 r. 1. Na podstawie art. 30 § 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2022 poz. 2250; dalej: „u.s.w.”) w zw. z art. 13 k.p.k. odmówić przyjęcia wniosku o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej płk X.Y. – sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. w stanie spoczynku z uwagi na fakt, że wnioskujący Z. M. nie posiada aktualnie statusu oskarżyciela; 2. Odpis zarządzenia doręczyć Z. M. wraz z pouczeniem, że na pkt 1 niniejszego zarządzenia przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego – Izby Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia jego doręczenia; 3. Poinformować płk X.Y. – sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. w stanie spoczynku, jego obrońcę – adw. A. W. oraz Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Wojskowych, że odmówiono przyjęcia wniosku Z. M. o wydanie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej płk X.Y. – sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. w stanie spoczynku z uwagi na fakt, że wnioskujący Z. M. nie posiada aktualnie statusu oskarżyciela. 4. Sprawę zakreślić w repertorium I ZI, jako załatwioną. UZASADNIENIE Pełnomocnik wnioskodawcy Z. M. – adw. K. G. we wniosku z dnia 14 kwietnia 2021 r. wniosła o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ppor. X.Y. – sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. (obecnie: płk X.Y.
I ZI 9/22 2 sędzia Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. w stanie spoczynku) o czyn z art. 212 § 1 k.k. (wniosek wraz z załącznikami – k. 5-9). Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej – w/z SSN Jarosław Sobutka zarządzeniem z dnia 17 września 2021 r. zarejestrował ww. wniosek pod sygn. akt I DI 45/21 (zarządzenie – k. 1). P.o. Przewodniczącego Wydziału I Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego – SSN Jarosław Sobutka zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2022 r. wyznaczył skład orzekający do rozpoznania ww. wniosku w osobie SSN Małgorzaty Bednarek (zarządzenie – k. 33). Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej – SSN Adam Roch zarządzeniem z dnia 14 lipca 2022 r. uchylił zarządzenie z dnia 5 kwietnia 2022 r. o wyznaczeniu składu orzekającego i przedstawił akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej (zarządzenie – k. 62). Na podstawie zarządzenia Nr 21/22 Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 20 lipca 2022 r. sprawa o sygn. akt I ZI 9/22 została przydzielona SSN Małgorzacie Wąsek-Wiaderek (pismo – k. 64). Na podstawie zarządzenia Nr 25/22 Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 27 września 2022 r. sprawa o sygn. akt I ZI 9/22 została przydzielona SSN Pawłowi Grzegorczykowi (pismo – k. 69). Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej – SSN Wiesław Kozielewicz zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2022 r. wyznaczył termin posiedzenia na dzień 3 marca 2023 r. celem rozpoznania wniosku pełnomocnika wnioskodawcy Z. M. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego X.Y. (zarządzenie – k. 97). Zarządzeniem z dnia 1 marca 2023 r. sprawozdawca SSN Paweł Grzegorczyk odwołał termin posiedzenia wyznaczony na dzień 3 marca 2023 r. i wniósł o zmianę składu orzekającego i wyznaczenie w jego miejsce innego sędziego Sądu Najwyższego ze względu na występującą po jego stronie przeszkodę do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, jak również prawdopodobieństwo wydania orzeczenia w warunkach nienależytej obsady sądu (zarządzenie – k. 111, wniosek – k. 112-116v).
I ZI 9/22 3 Na podstawie zarządzenia Prezesa Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 13 listopada 2024 r. sprawa o sygn. akt I ZI 9/22 została przydzielona SSN Marii Szczepaniec (pismo – k. 151). Pismem z dnia 28 listopada 2024 r. obrońca sędziego w stanie spoczynku płk X.Y. – adw. A. W. poinformował, że w dniu 10 lipca 2024 r. w Sądzie Rejonowym w Grodzisku Mazowieckim zapadło postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o sygn. akt II K 192/19 na podstawie art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. które jest prawomocne oraz wniósł o umorzenie postępowania przed Sądem Najwyższym (pismo – k. 157-158). Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2024 r. sędzia sprawozdawca zwrócił się do Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim, II Wydział Karny o nadesłanie prawomocnego odpisu postanowienia z dnia 10 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 192/19 dot. sędziego X.Y. (zarządzenie – k. 159). Pismem z dnia 17 grudnia 2024 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim przesłał prawomocny odpis postanowienia z dnia 10 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 192/19 (pismo - k. 164). Postanowieniem z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt II K 192/19, Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim, II Wydział Karny, podjął zawieszone postępowanie i umorzył postępowanie w sprawie z oskarżenia prywatnego Z. M. wobec przedawnienia karalności czynu. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 17 sierpnia 2024 r. (postanowienie – k. 165). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Pełnomocnik wnioskodawcy Z. M. – adw. K. G. we wniosku z dnia 14 kwietnia 2021 r. wniosła o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ppor. X.Y. – sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. (obecnie: płk X.Y. sędzia Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. w stanie spoczynku) o czyn z art. 212 § 1 k.k. Ściganie tego przestępstwa odbywa się z oskarżenia prywatnego, zaś zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Z regulacji tej wynika zatem, że
I ZI 9/22 4 postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej może być zainicjowane, a następnie toczyć się, jedynie wówczas, gdy wnioskujący o takie zezwolenie posiada status oskarżyciela. Określony status podmiotu wnioskującego o uchylenie immunitetu sędziemu, zważywszy na treść art. 13 k.p.k. jest zarazem wymogiem formalnym takiego wniosku. Jak wynika z odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim z dnia 10 lipca 2024 r. sygn. akt II K 192/19, postępowanie związane z niniejszą sprawą zostało prawomocnie umorzone w myśl art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. (k. 165). Okoliczność ta wskazuje na fakt, że Z. M. nie posiada aktualnie statusu oskarżyciela, a co za tym idzie, nie został spełniony formalny warunek wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, wynikający z treści art. 13 k.p.k. Zgodnie natomiast z treścią art. 30 § 5 u.s.w. jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego odmawia jego przyjęcia. Na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku przysługuje zażalenie do sądu dyscyplinarnego właściwego do rozpoznania wniosku. Mając powyższe na uwadze, należało zarządzić jak na wstępie. ł.n [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I ZI 75/23 2024-09-17Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej może być przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada aktualnie statusu oskarżyciela?
- I ZI 32/24 2024-08-01Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej może być przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu oskarżyciela w rozumieniu art. 13 k.p.k. i nie przedstawił odpisu aktu oskarżenia?
- II ZO 53/23 2023-09-06Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej może być złożony przez osobę nieposiadającą statusu oskarżyciela, a w szczególności przez pełnomocnika strony, który nie wniósł jeszcze aktu o…
- II ZO 47/24 2024-09-25Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, który nie pochodzi od prokuratora, może zostać przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu oskarżyciela w sprawie karnej przeciwko sędzi…
- I ZPI 43/22 2023-07-05Czy wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej może zostać przyjęty, jeśli wnioskodawca nie posiada statusu oskarżyciela prywatnego?
Powołane przepisy
art. 30 § 5art. 13 KPKart. 212 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 6 KPK§ 5§ 1§ 1 pkt 9§ 1 pkt 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy