I CNP 13/13
Izba Cywilna2013-06-13
Skład orzekający: Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji może być uwzględniona, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia z przyczyn, które ją obciążają?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji, uznając, że nie zachodziły przesłanki z art. 4241 § 2 k.p.c. Wskazano, że wyjątkowe wypadki, o których mowa w tym przepisie, obejmują jedynie okoliczności niezależne od strony, takie jak ciężka choroba czy klęska żywiołowa, a nie uchybienie terminowi do wniesienia apelacji z przyczyn obciążających stronę.Stan faktyczny
Powód Z. P. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 czerwca 2011 r., który oddalił jego powództwo o zapłatę. Apelacja powoda od tego wyroku została odrzucona jako spóźniona. Powód zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. i k.c., wskazując na wyjątkowy wypadek uzasadniający skargę. Sąd Najwyższy uznał, że uchybienie terminu do wniesienia apelacji nastąpiło z przyczyn obciążających powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Nie obciążono skarżącego kosztami postępowania wywołanego wniesieniem skargi i oddalono wniosek pełnomocnika o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CNP 13/13 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie skargi Z. P. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 czerwca 2011 r., wydanego w sprawie z powództwa Z. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 czerwca 2013 r., 1) odrzuca skargę, 2) nie obciąża skarżącego kosztami postępowania wywołanego wniesieniem skargi, 3) oddala wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 7 czerwca 2011 r. oddalił powództwo Z. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zapłatę odszkodowania. Apelacja powoda od tego wyroku została odrzucona jako spóźniona. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 26 października 2012 r. powód zarzucił naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 386 §6 w związku z art. 233 §1 k.p.c., art. 5 k.c. w związku z art. 2 i 77 ust. 1 Konstytucji oraz art. 442 § 1 i 2 w związku z art. 117 § 2 k.c. w związku z art. 277 pkt 4 kodeksu zobowiązań. W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że pomimo odrzucenia jego apelacji w sprawie zachodzi wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 4241 §2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 §1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Ponadto, w myśl art. 4241 § 2 k.p.c., w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że jest możliwa zmiana lub uchylenie wyroku w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych. W sprawie brak podstaw do stwierdzenie wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 4241 §2 k.p.c. Wyjątkowe wypadki, o których mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., obejmują tylko okoliczności odnoszące się do nieskorzystania przez stronę z przysługujących jej środków zaskarżenia z przyczyn od niej niezależnych, np. z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej, błędnej informacji
3 udzielonej przez pracownika sądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 sierpnia 2010 r., II CNP 39/10, i 8 sierpnia 2012 r., II CNP 29/12), skarżący zaś nie wykazał, że odrzucenie jego apelacji nastąpiło z takich właśnie przyczyn. Należy podzielić wyjaśnienia zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., oddalającym zażalenie Z. P. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2012 r., oddalające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 26 października 2012 r., że uchybienie temu terminowi nastąpiło z przyczyn, które obciążają Z. P. Z tych względów skargę odrzucono na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c., a wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oddalono, ponieważ odrzucenie skargi z powodu jej braków nie uzasadnia przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia od Skarbu Państwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2012 r., IV CNOP 17/12). Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wywołanych wniesieniem skargi stanowił art. 102 w związku z art. 108, art. 39821 i 42412 k.p.c. es
Powiązane orzeczenia
- II CNP 49/11 2011-12-21Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji może być uwzględniona, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia z przyczyn od niej zależnych?
- V CNP 53/13 2014-04-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji może być uwzględniona w sytuacji, gdy strona nie wykazała, aby niewniesienie skargi kasacyjnej nastąpiło z przyczyn od niej nieza…
- II CNP 10/10 2010-04-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia, a nie wystąpił wyjątkowy wypadek uz…
- I CNP 22/16 2016-12-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji może być uwzględniona w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z przyczyn leżących po jej…
- I CNP 25/14 2014-11-28Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała ze zwykłych środków prawnych zaskarżenia z przyczyn, które nie zostały wykazane j…
Powołane przepisy
art. 386 §6art. 233 §1 KPCart. 5 KCart. 2art. 442 § 1art. 117 § 2 KCart. 277 pkt 4art. 4241 §2 KPCart. 4241 §1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 2 KPCart. 102
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy