III KK 234/18
WyrokIzba Karna2019-06-11
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Jarosław Matras, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, a jeśli nie zostanie orzeczony, czy stanowi to rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 87 § 3 k.w., w razie popełnienia wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. obligatoryjne jest orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów. Brak orzeczenia tego środka karnego stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, które ma istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, wyrok nakazowy, który nie orzekł obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów, podlega uchyleniu w tej części.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając obwinionego za winnego popełnienia trzech wykroczeń, w tym z art. 87 § 1 k.w., i wymierzył karę grzywny. Nie orzeczono jednak obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na zaniechaniu orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia środka karnego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 234/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Jarosław Matras SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Marta Brylińska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego, w sprawie J. S. obwinionego o popełnienie czynu z art. 87 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II W […], uchyla wyrok w zaskarżonej części i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt II W […], obwiniony J. S. został uznany winnym popełnienia 3 wykroczeń: z art. 87 § 1 k.w., z art. 94 § 1 k.w. oraz z art. 95 k.w., i za to na podstawie art. 9 § 2 k.w. i art. 87 § 1 k.w. wymierzono mu karę grzywny w wysokości 1.000 zł. Wyrok ten nie została zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się 6 marca 2018 r. Kasację od tego wyroku nakazowego wniósł Prokurator Generalny zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym, na niekorzyść ukaranego J. S. i zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 87 § 3 k.w. w zw. z art. 28 § 1 pkt 1 k.w., polegające na zaniechaniu orzeczenia wobec J. S. obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, pomimo uznania go winnym popełnienia wykroczenia stypizowanego w art. 87 § 1 k.w.” Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna, gdyż zaskarżony wyrok został faktycznie wydany z rażącym i mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszeniem przepisu prawa materialnego, wskazanego w zarzucie kasacji. Zgodnie z treścią przepisu art. 87 § 3 k.w., w razie popełnienia wykroczenia określonego w art. 87 § 1 k.w. orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Oznacza to, że uznanie ukaranego J. S. winnym sprawstwa między innymi wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., implikowało konieczność („orzeka się”) orzeczenia wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów. Brak orzeczenia tego środka stanowi oczywiste naruszenie prawa materialnego, które z uwagi na swój charakter, ma istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe, konieczne było uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania, który będzie miał na uwadze powyższe wnioski uwarunkowane treścią obowiązujących przepisów.
3 Zauważyć nadto trzeba, że treść przepisu art. 425 § 2 k.p.k. uległa zmianie z dniem 15 kwietnia 2016 r. (Dz. U. z 2016, poz. 437) i od tej chwili możliwe jest zaskarżanie jedynie braku określonego rozstrzygnięcia i dlatego też, uznając, że w kasacji zakres zaskarżenia został wskazany prawidłowo, a zarzut jest zasadny, Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części, to jest jedynie w zakresie brakującego środka karnego, a nie w zakresie rozstrzygnięcia o karze. Sąd Najwyższy zwraca na to uwagę, gdyż podkreślanie przez skarżącego w uzasadnieniu kasacji, iż zakres zaskarżenia został określony z uwzględnieniem poglądów wyrażanych w jego orzecznictwie wskazujących na konieczności uchylania, w postępowaniu kasacyjnym, orzeczenia w części dotyczącej kary w sytuacji, w której nie zawiera ono rozstrzygnięcia w kwestii środka karnego (powołane w kasacji: uchwała Sądu Najwyższego 7 Sędziów z dnia 25 marca 2010 r., I KZP 36/09, OSNKW 2010, z. 5, poz. 40 i wyrok z dnia 20 stycznia 2015 r., III KK 355/14), jest całkowicie niezrozumiałe wobec faktycznie wskazanego zakresu zaskarżenia oraz w sytuacji, gdy kasacja została sporządzona 2 lata po zmianie tego przepisu. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. a
Powiązane orzeczenia
- IV KK 336/14 2015-01-21Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
- III KK 294/13 2013-10-15Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów w przypadku wykroczenia z art. 87 § 1 k.w. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść wyroku?
- IV KK 107/21 2021-03-30Czy sąd jest zobowiązany do orzeczenia obligatoryjnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w przypadku wykroczenia z art. 87 § 1 k.w., nawet jeśli wyrok jest zaoczny?
- IV KK 349/23 2023-10-27Czy brak orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, mimo popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ n…
- II KK 48/24 2024-04-12Czy w przypadku skazania za wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu) sąd jest zobowiązany do orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środka karnego?
Powołane przepisy
art. 87 § 1art. 94 § 1art. 95art. 9 § 2art. 28 § 1 pkt 1art. 87 § 3art. 425 § 2 KPK§ 1§ 2§ 3§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy