II CZ 82/13
PostanowienieIzba Cywilna2013-12-04
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Katarzyna Tyczka-Rote, Dariusz Zawistowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zastępowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika przed Sądem Najwyższym, określony w art. 871 § 1 k.p.c., obejmuje również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że norma prawna wyrażona w art. 871 § 1 k.p.c. obejmuje nie tylko czynności zmierzające bezpośrednio do zaskarżenia orzeczenia skargą kasacyjną, ale także czynności podejmowane we wszystkich postępowaniach incydentalnych związanych z zaskarżaniem orzeczeń do Sądu Najwyższego, w tym sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z tym, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, sporządzony bez zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega zwrotowi, a skarga kasacyjna jako wniesiona po terminie, powinna zostać odrzucona.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy, uznając ją za spóźnioną, ponieważ wniosek o przywrócenie terminu do jej złożenia został zwrócony z powodu naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. (brak profesjonalnego pełnomocnika). Wnioskodawca zaskarżył to postanowienie zażaleniem, zarzucając naruszenie wspomnianego przepisu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując zakres zastosowania art. 871 § 1 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 82/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote SSN Dariusz Zawistowski w sprawie z wniosku D. S. przy uczestnictwie H. M. K., W. P. G. oraz A. S. .o zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 grudnia 2013 r. zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 29 maja 2013 r. 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania H. K. kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 29 maja 2013 r. Sąd Okręgowy w Ł. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy D. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 17 stycznia 2012 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej sporządzony osobiście przez wnioskodawcę podlegał zwrotowi na podstawie art. 130 § 5 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. jako sporządzony z naruszeniem wymagania określonego w art. 871 § 1 k.p.c., a więc bez zachowania obowiązującego przed Sądem Najwyższym przymusu adwokacko-radcowskiego. W konsekwencji należało odrzucić skargę kasacyjną jako spóźnioną. Postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wnioskodawca zaskarżył zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie art. 871 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że określony w tym przepisie obowiązek obejmuje również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zawarte w postanowieniu zarządzenie o zwrocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej mogłoby być objęte kontrolą Sądu Najwyższego na podstawie art. 380 k.p.c., w następstwie odesłania określonego w art. 362 k.p.c., bowiem nie podlegało zaskarżeniu i miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawanie na podstawie art. 380 k.p.c. niezaskarżalnych orzeczeń (zarządzeń) nie następuje jednak automatycznie, jest bowiem uwarunkowane zamieszczeniem w środku zaskarżenia stosowanego wniosku. W wypadku środków zaskarżenia wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników wniosek ten powinien być jednoznacznie sformułowany (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06, nie publ.). Skarżący takiego wniosku w zażaleniu nie zawarł. Gdyby nawet uznać, że zażalenie, zważywszy na jego treść, zawiera implicite wniosek o dokonanie kontroli w tym zakresie, to brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu Okręgowego. Zgodnie z art. 871 § 1 zd. drugie k.p.c., przymus zastępowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika rozciąga się również na czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane
3 przed sądem niższej instancji. Lege non distinguente przyjąć trzeba, że hipoteza normy wyrażonej w art. 871 § 1 k.p.c. obejmuje zarówno czynności zmierzające bezpośrednio do zaskarżenia prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji skargą kasacyjną, jak i czynności podejmowane we wszystkich postępowaniach incydentalnych, związanych z zaskarżaniem orzeczeń do Sądu Najwyższego jakimkolwiek środkiem prawnym (zob. postanowienie SN z 6 kwietnia 2006 r., IV CZ 30/06, nie publ.), w tym również sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej został zatem prawidłowo zwrócony i w konsekwencji skarga kasacyjna jako wniesiona po upływie terminu została zasadnie odrzucona. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. es
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 93/17 2018-01-17Czy w przypadku naruszenia przymusu zastępstwa procesowego przez pełnomocnika zawodowego w skardze kasacyjnej, strona powinna zostać wezwana do uzupełnienia braków formalnych poprzez sporządzenie skargi przez profesjonal…
- II CZ 22/20 2020-03-31Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, jest niedopuszczalna, nawet jeśli strona złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
- IV CZ 120/11 2012-01-12Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez powoda, który nie jest profesjonalnym prawnikiem ani nie należy do kręgu osób zwolnionych z obowiązku zastępstwa procesowego, jest dopuszczalna?
- I CZ 66/07 2007-05-25Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, której odmówiono ustanowienia pełnomocnika z urzędu, podlega odrzuceniu z powodu niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego?
- V CZ 62/09 2010-01-22Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem, wnoszony w celu wniesienia skargi kasacyjnej, wymaga zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika?
Powołane przepisy
art. 130 § 5art. 391 § 1 KPCart. 13 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 380 KPCart. 362 KPCart. 871 § 1art. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 520 § 2 KPCart. 39821 KPC§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy