V CZ 25/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-05-08
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Mirosław Bączyk, Antoni Górski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznej lub środka dowodowego, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, ale nie zostały ujawnione z powodu zaniedbania strony, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że późniejsze wykrycie okoliczności faktycznej lub środka dowodowego, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, ale strona nie mogła z nich skorzystać nie z powodu obiektywnej niemożności, lecz na skutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia lub błędnej oceny potrzeby ich powołania, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. "Późniejsze wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, ale zostały ujawnione po jego prawomocnym zakończeniu, przy czym strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że decyzja administracyjna z 1996 r. nie stanowiła nowego dowodu, ponieważ skarżący mógł z niej skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący twierdził, że nie miał świadomości istnienia decyzji i odnalazł ją po upływie czasu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie W. T. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 grudnia 2007 r. i zasądził od W. T. na rzecz J. S. zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 25/08 POSTANOWIENIE Dnia 8 maja 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Antoni Górski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi W. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II Ca (…) w sprawie z wniosku J. S. przy uczestnictwie W. T., K. T., G. T. (obecnie: G. M.), A. S. i P. S. o zniesienie współwłasności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2008 r., zażalenia W. T. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II Ca (…), oddala zażalenie; zasądza od W. T. na rzecz J. S. 2700 (dwa tysiące siedemset) zł zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę uczestnika W. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie II Ca (…) w zakresie, w którym oddalona została apelacja tego uczestnika od orzeczenia zawartego w pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. w przedmiocie ustalenia wysokości udziałów we współwłasności nieruchomości. Stwierdzono, że
2 podnoszona przez uczestnika w skardze o wznowienie postępowania okoliczność (decyzja z dnia 3 października 1996 r. odmawiająca przeniesienia pozwolenia na budowę budynku) nie stanowi nowego dowodu w sprawie, gdyż uczestnik mógł z niego skorzystać już w 1996 r. Ponadto uznano, że nie pozostaje ona w związku przyczynowym z wynikiem sprawy. W zażaleniu skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: We wniesionej osobiście przez uczestnika skardze o wznowienie postępowania, następnie sprecyzowanej przez pełnomocnika uczestnika w piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2007 r., powołano się na późniejsze wykrycie okoliczności faktycznej i środka dowodowego, jakim było odnalezienie decyzji Wójta Gminy M. nr B.(.. ) z dnia 3 października 1996 r. o odmowie przeniesienia pozwolenia na budowę budynku letniskowego realizowanego na działce nr (…)/2 na terenie wsi M. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nie ulega wątpliwości, że zarówno nowe okoliczności, jak i nowe środki dowodowe muszą być tego rodzaju, aby powołanie ich mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując zatem te okoliczności lub dowody, podać trzeba równocześnie, w jakim zakresie ich uwzględnienie mogło zmienić podstawę faktyczną orzekania, wpływając tym samym na treść samego rozstrzygnięcia. Wykrycie o którym mowa w powołanym art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Zgodnie z utrwaloną wykładnią tego przepisu „późniejsze wykrycie” okoliczności faktycznych lub środków dowodowych dotyczy takich okoliczności i środków, które istniały w czasie trwania poprzedniego postępowania, ale zostały ujawnione („wykryte”) po jego prawomocnym zakończeniu. Wynika z tego, że za nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy należy uznać wyłącznie takie, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nie zachodzi wówczas, gdy istniała obiektywna możliwość powołania ich w tym postępowaniu, a tylko na skutek opieszałości, zaniedbania,
3 zapomnienia czy błędnej oceny potrzeby powołania strona tego nie uczyniła (por. postanowienia SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36; z dnia 10 lutego 1999 r., II CKN 807/98, niepubl.; z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl., z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 158/03, niepubl., z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepubl.). Powołana przez skarżącego okoliczność w postaci wykrycia przedmiotowej decyzji, jak trafnie uznał Sąd Okręgowy, nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Wynika to jednoznacznie z zawartego w piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2007 r. stwierdzenia, że „Niestety nie miał on (uczestnik postępowania) nawet świadomości o jej istnieniu (decyzji), upływ czasu bowiem całkowicie zatarł w jego pamięci fakt toczenia się sprawy administracyjnej zakończonej przedmiotową decyzją, nie mówiąc już o treści uzasadnienia decyzji, niezwłocznie więc po jej znalezieniu złożył skargę o wznowienie postępowania". Mając na względzie powyższe stwierdzenie nie może ulegać wątpliwości, że uczestnik postępowania, przy zachowaniu należytej staranności, mógł skorzystać w toku prowadzonego postępowania i domagać się przeprowadzenia dowodu z dokumentu – decyzji Wójta Gminy M. nr B.(…) z dnia 3 października 1996 r. Zażalenie podlegało zatem oddaleniu (art. 3941 § 1 i 3 oraz art. 39814 k.p.c.), z zasądzeniem na rzecz wnioskodawcy kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu zażaleniowym (art. 98 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 35/13 2013-07-24Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które strona mogła ujawnić i wykorzystać w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- I CZ 43/18 2018-04-26Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim ujawnione i nie można było z nich skorzystać, stanowi podstawę do wznowienia postępowania…
- II PZ 14/15 2016-01-26Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały przed prawomocnym zakończeniem sprawy, ale nie zostały w niej ujawnione, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podsta…
- II CZ 93/11 2011-12-15Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- I CZ 32/09 2009-06-24Czy późniejsze wykrycie przez stronę okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które były znane lub mogły być znane stronie w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 3941 § 1art. 39814 KPCart. 98 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy