I CZ 43/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-04-26

Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Maria Szulc, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim ujawnione i nie można było z nich skorzystać, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest uzależniona od łącznego zaistnienia trzech przesłanek: wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów lub dowodów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane; możliwości ich wpływu na wynik sprawy; oraz niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. "Wykrycie" odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej. Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając, że nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c., wskazując na nowe dowody w postaci oświadczeń świadków, których stan wiedzy ujawnił się po uprawomocnieniu wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 43/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie ze skargi H. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 lutego 2017 r. , sygn. akt IV Ca (…) w sprawie z powództwa H. S. przeciwko W. S. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. o ustanowienie rozdzielności majątkowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2018 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt IV Ca (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w W. odrzucił na podstawie art. 410 k.p.c. skargę powódki o wznowienie postępowania zakończonego 2 prawomocnym wyrokiem w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej uznając, że nie została oparta na wskazanej w art. 403 § 2 k.p.c. ustawowej podstawie wznowienia. Zwrot wykrycie odnosi się do okoliczności nieujawnionych i nieujawnialnych w postępowaniu wznawianym, a zarówno okoliczności wskazane w dwóch powołanych oświadczeniach świadków złożonych w innej sprawie i dotyczące zmiany przez powódkę zamków do Niepublicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej, jak i osoby świadków były jej znane i mogła się na nie powołać przed Sądami obu instancji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 403 § 2 i art. 233 § 1 k.p.c. i wniosła o jego uchylenie lub zmianę. Prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o oddalenie zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powyższe zarzuty skarżąca uzasadnia twierdzeniem, że nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu z dowodów w postaci oświadczeń świadków, bo ich stan wiedzy ujawnił się dopiero w dniu 27 października 2017 r., a nadto wobec istnienia więzi pokrewieństwa pomiędzy pozwanym i świadkami i pozostawania z powódką w sporze sądowym, było oczywistym faktem, że nie przedstawią w rzetelny sposób rzeczywistego stanu rzeczy. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowymi okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, są takie fakty i dowody, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym i które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. "Wykrycie" natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienie z dnia 26 października 2011 r., III CZ 57/11, nie publ. oraz postanowienie z dnia 25 maja 2011 r., II CZ 20/11, nie publ. i powołane w nim postanowienia). W rezultacie możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 in fine k.p.c. jest uzależniona od łącznego zaistnienia trzech przesłanek, po pierwsze - wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych faktów 3 lub dowodów, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, po drugie - możliwości ich wpływu na wynik sprawy oraz po trzecie - niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. Prawidłowa jest ocena Sądu Okręgowego, że powołane przez skarżącą dowody w postaci oświadczeń złożonych przez dwie osoby w innej sprawie po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie wznawianej, nie noszą cechy nowości i nie zostały wykryte w rozumieniu omawianego przepisu. Nie istniały one bowiem w toku postępowania w sprawie wznawianej. Przesłanka natomiast niemożności skorzystania z dowodów przez stronę w poprzednim postępowaniu odnosi się do okoliczności i dowodów wówczas istniejących, nieznanych stronie i dla niej niedostępnych, natomiast nie dotyczy takich okoliczności i dowodów, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania. Okoliczność uniemożliwienia pozwanemu dostępu do prowadzonego przez powódkę NZOZ, jak sama wskazuje, nie jest okolicznością nową i była podnoszona w sprawie poprzedniej, a ponieważ dotyczy zachowania samej powódki, to była jej niewątpliwie znana. Z treści zażalenia wynika, że znani jej byli również świadkowie, którzy złożyli oświadczenia, a nie zostali powołani z uwagi na ocenę, że ich zeznania nie będą rzetelne i obiektywne. Tak więc, gdyby nawet wbrew treści skargi, jako wskazane nowe dowody traktować nie oświadczenia tych osób a możliwość ich powołania w charakterze świadków w sprawie wznawianej, to nie można przyjąć, że były to dowody stronie nieznane i niewykrywalne i powódka nie miała obiektywnej możliwości ich powołania w postępowaniu wznawianym. Obawa strony przed, w jej ocenie, nierzetelnym zeznaniem świadka, nie stanowi obiektywnej przeszkody do jego powołania w rozumieniu art. 403 § 1 k.p.c., jeżeli jest on jej znany. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 410 KPCart. 403 § 2 KPCart. 403 § 2art. 233 § 1 KPCart. 403 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy