IV CZ 57/20
PostanowienieIzba Cywilna2020-10-09
Skład orzekający: Maria Szulc, Krzysztof Pietrzykowski, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna w sprawie o wydanie nieruchomości, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a pozwani kwestionują sposób jej ustalenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sprawach, w których dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia, sąd jest uprawniony do jej badania i oznaczenia prawidłowej wartości, nawet jeśli pozwani podają inną kwotę w postępowaniu apelacyjnym. Wartość przedmiotu sporu w sprawach o wydanie nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego oblicza się przyjmując sumę odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy, a wskazanie przez pozwanych rynkowej wartości nieruchomości nie może być skuteczne dla ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Gmina B. pozwała R. B. i B. B. o wydanie nieruchomości. Wartość przedmiotu sporu została wskazana przez powódkę na 41,25 złotych. Pozwani wnieśli skargę kasacyjną, podając wartość przedmiotu zaskarżenia na 58 000 złotych. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu sporu. Pozwani wnieśli zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 57/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Gminy B. przeciwko R. B. i B. B. o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2020 r., zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 4 grudnia 2019 r., sygn. akt IV Ca (...), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w S. odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną pozwanych wskazując, że zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych a niekwestionowana przez pozwanych wartość przedmiotu sporu wskazana przez powódkę w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wynosiła 41,25 złotych. Pozwani nie kwestionowali tej wartości przed Sądem pierwszej instancji i nie była sprawdzana w trybie art. 25 k.p.c., stąd pozostaje ona aktualna również w postępowaniu
2 apelacyjnym oraz kasacyjnym mimo wskazania przez pozwanych w skardze kasacyjnej kwoty 58000 złotych jako wartości przedmiotu zaskarżenia. W zażaleniu pozwani zarzucili naruszenie art. 25 § 1 w zw. z 39821, 386 § 2, 378 § 1, 368 § 2, 3982 § 1 i art. 3986 § 2 k.p.c. oraz 871 § 1 k.p.c. i wnieśli uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył: Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 25 k.p.c. przez nieuprawnione badanie przedmiotu wartości sporu na etapie wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy nowa wartość została podana na etapie postępowania apelacyjnego. Unormowania zawarte w art. 25 i 26 k.p.c. stabilizują wartość przedmiotu sporu w celu określenia właściwości rzeczowej sądu i opłat sądowych, natomiast nie mają znaczenia dla oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w celu ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2015 r., V CZ 90/14, z dnia 20 listopada 2014 r., V CZ 81/14 - nie publ.). Dla oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym art. 25 § 1 k.p.c. stosowany jest jedynie odpowiednio (art. 368 § 2 w zw. z 39821 k.p.c.) a jego § 2 nie ma zastosowania. Z tej przyczyny zarzut, że wartość wskazana w toku postępowania apelacyjnego jako sprostowanie wartości przedmiotu zaskarżenia nie była kwestionowana przez Sąd, nie ma istotnego znaczenia. W sprawach, w których dopuszczalność skargi została uzależniona od odpowiedniej wartości przedmiotu zaskarżenia, Sąd uprawniony jest do jej badania i oznaczenia prawidłowej wartości. Powoływana przez skarżących okoliczność wskazania jako przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym kwoty 58000 zł nie może wywrzeć pożądanego przez nich skutku, bo motywem jej podania było zakwestionowanie podanej wartości przedmiotu postępowania w wysokości czynszu dzierżawnego podczas gdy pozwani twierdzili, że dzierżawcami nie są. Nie kwestionowali więc wysokości podanego czynszu dzierżawnego lecz uważali, że nie ma on w tej sprawie zastosowania skoro nie mają przymiotu dzierżawców. Stanowisko to jest niezgodne z treścią art. 232 k.p.c., zgodnie z którym w sprawach o wydanie nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego wartość przedmiotu sporu oblicza się przyjmując stosownie do rodzaju nieruchomości i sposobu
3 korzystania z niej, podaną przez powoda sumę odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy należnego od danego rodzaju nieruchomości. Wskazanie więc przez pozwanych jako wartości przedmiotu zaskarżenia rynkowej wartości nieruchomości nie może być skuteczne. Z tych względów orzeczono na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach należnych pełnomocnikowi z urzędu nie orzeczono wobec braku wniosku w tym przedmiocie. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 1070/22 2024-02-15Czy skarga kasacyjna w sprawie o wydanie nieruchomości, w której wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona na podstawie trzymiesięcznego czynszu dzierżawy, jest dopuszczalna, gdy wartość ta nie przekracza 50 000 zł…
- IV CZ 41/09 2009-05-07Czy wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego, określona na podstawie wartości przedmiotu sporu w sprawie o uchylenie wyroku sądu polubownego, może być niższa od kwoty warunkującej dopuszczalność skargi kasacyjnej?
- IV CZ 55/20 2020-09-30Czy niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia może być kwestionowana przez sąd z urzędu, jeśli pozwany nie zgłosił zarzutu zaniżenia wartości przedmiotu sporu?
- IV CZ 61/15 2015-12-02Czy skarga kasacyjna w sprawie o wydanie nieruchomości, w której wartość przedmiotu sporu została określona na kwotę niższą niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, jest dopuszczalna?
- V CZ 3/09 2009-02-11Czy w sprawie o wydanie nieruchomości, w której pozwany domaga się zapłaty wyższej kwoty z tytułu prawa zatrzymania niż kwota zasądzona w wyroku, wartość przedmiotu zaskarżenia skargi kasacyjnej powinna być obliczona jak…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 25 KPCart. 25 § 1art. 25art. 25 § 1 KPCart. 368 § 2art. 232 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy