III KK 582/17

WyrokIzba Karna2019-02-05

Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Jerzy Grubba, Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien rozpoznać kasację wniesioną na niekorzyść obwinionego, jeżeli przed jej rozpoznaniem upłynął termin przedawnienia karalności wykroczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, uznając, że przedawnienie karalności wykroczenia, które nastąpiło po wniesieniu kasacji na niekorzyść obwinionego, stanowi negatywną przesłankę do jej rozpoznania. Zastosowanie zasady a contrario do art. 529 k.p.k. prowadzi do wniosku, że niedopuszczalne jest rozpoznawanie kasacji na niekorzyść, gdy wystąpiła okoliczność wyłączająca ściganie, w tym przedawnienie.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał J. M. winnym wykroczenia z art. 107 k.w. i wymierzył grzywnę. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uchylił wyrok i umorzył postępowanie wobec przedawnienia karalności, stosując art. 45 § 1 k.w. w brzmieniu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść obwinionego, zarzucając błędną wykładnię przepisu o przedawnieniu. Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, ponieważ przed jego rozpoznaniem upłynął termin przedawnienia karalności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 582/17 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 5 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga w sprawie J. M. obwinionego z art. 107 k.w. Sąd Najwyższy postanowił: 1. Na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 529 k.p.k. a contrario umorzyć postępowanie kasacyjne; 2. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt XIV W […], Sąd Rejonowy w S. uznał obwinionego J. M. za winnego czynu wyczerpującego znamiona wykroczenia z art. 107 k.w., popełnionego w okresie od początku września 2014 r. do końca sierpnia 2015 r. - i za to wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 100 zł. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy obwinionego Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 3 października 2017 r., uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. oraz art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umorzył postępowanie o czyn z art. 107 k.w., wobec przedawnienia orzekania. Na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. powyższy wyrok w całości zaskarżył Prokurator Generalny, na niekorzyść J. M., zarzucając rażące i mające wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 45 § 1 k.w. 2 (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r.), polegające na błędnym uznaniu, że zgodnie z tym przepisem – w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wykroczenie w terminie roku od jego popełnienia jego karalność ustaje z upływem dwóch lat od popełnienia wykroczenia, podczas gdy prawidłowa interpretacja przepisu prowadzi do wniosku, że przedawnienie karalności w zaistniałej sytuacji następuje z upływem 2 lat od zakończenia rocznego okresu, w którym wszczęto postępowanie, biegnącego od popełnienia wykroczenia, skutkiem czego było niezasadne uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 lipca 2017 r., o sygn. XIV W […], wynikające z przyjęcia, że zachodzi okoliczność wyłączająca postępowanie oraz niezasadne umorzenie prowadzonego przeciwko J. M. postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. Należy stwierdzić, że na mocy ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 966) zmieniono treść art. 45 § 1 k.w. określając, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Zmiana treści art. 45 § 1 k.w., zgodnie z art. 8 ustawy nowelizującej, weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. W tej sytuacji Sąd Okręgowy w S. rozpoznający w dniu 3 października 2017 r. apelację, powinien zastosować przepis art. 45 § 1 k.w. w aktualnym brzmieniu. W rezultacie okres przedawnienia karalności został przedłużony po jego nowelizacji o dalsze dwa lata, a zatem przedawnienie karalności wykroczenia zarzuconego J. M. nastąpiło z dniem 31 sierpnia 2018 r. Przepis art. 529 k.p.k. stanowi, że wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. Innymi słowy, w wypadku występowania okoliczności wyłączających ściganie, do których zalicza się przedawnienie karalności czynów zarzucanych oskarżonym (obwinionym), przepis art. 529 k.p.k. zezwala na wniesienie i rozpoznanie kasacji wyłącznie na korzyść oskarżonego (obwinionego). Należy wyrazić pogląd, że a contrario z art. 529 k.p.k. niedopuszczalne jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego (obwinionego) w wypadku zaistnienia jednej z 3 powyższych okoliczności. A zatem, jeżeli doszło do zaistnienia okoliczności wskazanej w art. 529 k.p.k. po wniesieniu kasacji, to postępowanie kasacyjne ulega umorzeniu. Kasacja Prokuratora Generalnego została wniesiona na niekorzyść obwinionego J. M. w dniu 4 grudnia 2017 r., a więc przed upływem wskazanego powyżej okresu przedawnienia karalności, co przesądzało o dopuszczalności tej skargi. Jednakże do czasu jej rozpoznania okres ten upłynął, co oznacza wystąpienie negatywnej przesłanki prowadzenia postępowania kasacyjnego, określonej w art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. Z tych zatem względów postanowiono jak na wstępie, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego (art. 118 § 2 k.p.w. i art. 637a k.p.k.)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 107art. 5 § 1 pkt 4 KPart. 529 KPKart. 104 § 1 pkt 7 KPart. 45 § 1art. 110 § 1 KPart. 8art. 118 § 2 KPart. 637a KPK§ 1 pkt 4§ 1 pkt 7§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy