IV KK 517/23

WyrokIzba Karna2024-03-13

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek, Ryszard Witkowski, Anna Dziergawka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie zakazu posiadania zwierząt jako środka karnego, bez określenia jego okresu obowiązywania, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie zakazu posiadania zwierząt jako środka karnego, bez jednoczesnego wskazania jego okresu obowiązywania, stanowi rażące naruszenie przepisów art. 35 ust. 4b w zw. z art. 35 ust. 3a ustawy o ochronie zwierząt. Zgodnie z tymi przepisami, zakazy te orzeka się w latach, na okres od roku do lat 15. Brak określenia czasu trwania środka karnego w wyroku skazującym nie może być konwalidowany w postępowaniu wykonawczym.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał L.W. za znęcanie się nad psem, orzekając m.in. zakaz posiadania wszelkich zwierząt jako środek karny. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego polegające na braku określenia okresu obowiązywania zakazu. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił punkt wyroku dotyczący orzeczenia zakazu posiadania zwierząt i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

IV KK 517/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Ryszard Witkowski SSN Anna Dziergawka w sprawie L. W. skazanej z art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 13 marca 2023 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanej od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z 5 października 2023 r., sygn. akt III K 1842/22 uchyla pkt 2 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku i sprawę przekazuje w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Rybniku wyrokiem z 5 października 2023 r., sygn. akt III K 1842/22, uznał L. W. za winną tego, że w okresie od bliżej nieokreślonej daty w […] 2022 r. do […] 2022 r. w C. znęcała się nad swoim psem rasy mieszanej w ten sposób, że będąc osobą opiekującą się IV KK 517/23 2 i zobowiązaną do opieki nad zwierzęciem nie udzieliła pomocy i nie zapewniła opieki medycznej w związku z rozpadającym się guzem nowotworu i doprowadziła do stanu agonalnego spowodowanego rozpadem gnilnym nowotworu, przy czym czyn ten popełniła mając znacznie ograniczoną zdolność do pokierowania swoim postępowaniem, tj. występku z art. 35 ust. la ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt w zw. z art. 31 § 2 k.k., za co na mocy art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt w zw. z art. 31 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i § 6 pkt 4 k.k. wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 złotych. W pkt. 2 wyroku w oparciu o przepis art. 35 ust. 3 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt sąd orzekł wobec skazanej zakaz posiadania wszelkich zwierząt (k.190). Wyrok powyższy, z uwagi na brak wniesienia apelacji przez strony postępowania, uprawomocnił się 13 października 2023 r. W sprawie nie sporządzono pisemnego uzasadnienia orzeczenia (k. 191). 17 listopada 2023 r. w trybie art. 521 § 1 k.p.k. na korzyść skazanej kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku wywiódł Prokurator Generalny, w której sformułował zarzut: rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 35 ust. 4 b w zw. z art. 35 ust. 3 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, polegające na orzeczeniu wobec L. W., w związku ze skazaniem za czyn wyczerpujący znamiona występku z art. 35 ust. 1 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, środka karnego w postaci zakazu posiadania wszelkich zwierząt, bez jednoczesnego wskazania okresu obowiązywania tego zakazu, podczas gdy przepis art. 35 ust. 4 b przywołanej ustawy obliguje do jego orzeczenia w latach, na okres od roku do lat 15. Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: IV KK 517/23 3 Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co uzasadniało jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 4 b w zw. z art. 35 ust. 3 a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tj. z 7 lipca 2023 r. - Dz.U. z 2023 r. poz. 1580), które to uchybienie miało oczywiście istotny wpływ na jego treść. W oparciu bowiem o przepis art. 35 ust. 3 a przywołanej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w razie skazania za przestępstwo określone w ust. 1 lub 1 a, sąd może orzec tytułem środka karnego zakaz posiadania wszelkich zwierząt albo określonej kategorii zwierząt. Jednakże zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 4 b wspomnianej ustawy zakazy wymienione w ust. 3 a - 4 a orzeka się w latach, od roku do lat 15. Lektura sentencji zaskarżonego orzeczenia – jak słusznie zauważył skarżący - nie pozostawia wątpliwości co do tego, że Sąd Rejonowy w Rybniku, orzekając wobec skazanej L. W. środek karny w postaci zakazu posiadania wszelkich zwierząt, nie określił czasu trwania tego środka. Dlatego trafnie określono w kasacji jej kierunek – na korzyść skazanej. Nie jest też możliwe konwalidowanie tego uchybienia w postępowaniu wykonawczym w trybie art. 13 § 1 k.k.w., skoro zgodnie z ustawą czas trwania środka karnego powinien zostać określony w wyroku skazującym – na co słusznie zwrócił uwagę skarżący wskazując w tym zakresie na wyroki Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2018 r., III KK 437/18, LEX nr 2539896 i powołane tam orzecznictwo oraz z 2 lutego 2021 r., sygn. akt IV KK 520/20. Zaniechanie sądu stanowiło zatem rażące naruszenie przywołanych norm prawa materialnego, które w efekcie doprowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym w postaci zakazu posiadania wszelkich zwierząt. Sąd Rejonowy w Rybniku, ponownie rozpoznając sprawę w tym zakresie, będzie miał na uwadze powyższe rozważania i wyda orzeczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. [J.J.] IV KK 517/23 4 [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 35 ust. 1art. 535 § 5 KPKart. 35art. 31 § 2 KKart. 35 ust. 1art. 60 § 1art. 35 ust. 3art. 521 § 1 KPKart. 35 ust. 4art. 13 § 1 KK§ 5§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy