I CZ 38/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-07-08

Skład orzekający: Marta Romańska, Mirosław Bączyk, Józef Frąckowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, mające wpływ na wynik sprawy, może być rozpoznane przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia, jeśli nie zawiera ono wyraźnego wniosku o jego rozpoznanie na podstawie art. 380 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że rozstrzygnięcie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, mające wpływ na wynik sprawy, należy do kategorii niezaskarżalnych postanowień, o których mowa w art. 380 k.p.c. Warunkiem niezbędnym do rozpoznania takiego postanowienia jest zamieszczenie we wniesionym środku odwoławczym stosownego wniosku i powołanie się na przepis art. 380 k.p.c. W przypadku środków odwoławczych wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, wniosek taki powinien być wyraźnie i jednocześnie sformułowany w treści zażalenia.
Stan faktyczny
Skarżący T.S. złożył skargę o wznowienie postępowania. Sąd Apelacyjny oddalił jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi, uznając, że uchybienie terminowi nastąpiło z jego winy. Skarżący podnosił, że przyczyną był stan depresji, jednak sąd uznał, że choroba zaostrzyła się po terminie na wniesienie zażalenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające wniosek o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M.P. kwotę 2700 zł powiększoną o VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 38/16 POSTANOWIENIE Dnia 8 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak w sprawie ze skargi T.S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie z powództwa M. S. przeciwko T. S. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli ewentualnie zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2016 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 stycznia 2016 r., 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego adwokatowi M. P. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej T. S. w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2016 r. oddalił wniosek T. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r. (pkt 1) i odrzucił zażalenie na postanowienie tego Sądu o odrzuceniu skargi T. S., która została złożona od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny stwierdził, że do uchylenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 30 stycznia 2015 r. doszło w wyniku zawinienia skarżącego (168 § 1 k.p.c.). Jeżeli skarżący powoływał się na stan depresji, to do zaostrzenia choroby doszło dopiero we wrześniu 2015 r., gdy zgłosił się do lekarza, natomiast wcześniej nie widział potrzeby podejmowania stosownego leczenia. Poza tym do akt sprawy nie zostało dołączone oświadczenie pozwanego zawierające treść o zwolnieniu pełnomocnika z obowiązku wniesienia wspomnianego zażalenia. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącego podnosił naruszenie art. 168 § 1 k.p., a także art. 169 § 2 w zw. z art. 6 k.c. i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Do zażalenia dołączył notatkę urzędową z dnia 19 lutego 2015 r. na okoliczność zwolnienia go przez reprezentowaną stronę z obowiązku wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia (k. 99 akt sprawy). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozstrzygnięcie o oddaleniu wniosku o przywróceniu terminu do wniesienia zażalenia należy niewątpliwie do kategorii niezaskarżalnych postanowień, o którym wspomina art. 380 k.p.c. Warunkiem niezbędnym do rozpoznania takiego postanowienia, mającego wpływ na wynik sprawy, jest zamieszczenie we wniesionym środku odwoławczym (w danej sprawie - w zażaleniu) stosownego wniosku i powołanie się na przepis art. 380 k.p.c. W przypadku środków odwoławczych, wnoszonych przez profesjonalnych pełnomocników, wniosek taki powinien być wyraźnie i jednocześnie sformułowany w treści zażalenia (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06, Izba Cywilna 2007, nr 12, s. 49). 3 Gdyby jednak przyjąć, że wspomniany wniosek nie musi być wprost sformułowany i mógłby wynikać implicite z samej, ogólnej treści zażalenia, należy stwierdzić, że kwestionowanie rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego, zawartego w pkt 1 zaskarżonego postanowienia, jest nieuzasadnione. Jeżeli skarżący jako przyczynę powodującą uchybienie terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 30 stycznia 2015 r. wskazał własny stan zdrowia (stany depresyjne), to Sąd Apelacyjny - analizując przedstawioną mu dokumentację medyczną - trafnie zauważył, że do zaostrzenia się stanu tej choroby doszło dopiero jednak we wrześniu 2015 r. i wówczas skarżący uznał za niezbędne skorzystania z pomocy lekarskiej. Tymczasem kwestionowane orzeczenie zapadło w dniu 30 stycznia 2015 r., czyli 7 miesięcy przed zaostrzeniem się choroby skarżącego. Nie sposób w takiej sytuacji twierdzić, że skarżący nie złożył w terminie środka odwoławczego bez swojej winy w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c., skoro wniosek o przywrócenie terminu złożył osobiście dopiero w listopadzie 2015 r. (k. 53 akt sprawy). W ustawowym terminie zażalenie wniósł także ustanowiony pełnomocnik skarżącego z urzędu. Sąd zwrócił się do pełnomocnika o uzupełnienie wniosku pozwanego z dnia 3 listopada 2015 r., tj. o uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek oraz o dokonanie czynności procesowej objętej wnioskiem (k. 53 i 59 akt sprawy). Sąd Apelacyjny zauważył, że pełnomocnik nie wykazał odpowiedniego oświadczenia skarżącego, iż został zwolniony od obowiązku wniesienia zażalenia na rzecz reprezentowanej strony. Niezależnie od tego, czy miało miejsce zwolnienie (wyraźne lub inne) pełnomocnika od wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 30 stycznia 2015 r. i w jaki sposób ostatecznie taka okoliczność została wykazana, Sąd Apelacyjny trafnie ustalił, że stan choroby skarżącego nie uniemożliwiało mu wniesienia w terminie zażalenia od wspomnianego postanowienia, a środek taki nie został także wniesiony przez reprezentującego stronę pełnomocnika z urzędu. W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3943 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). 4 O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosownie do art. 98 k.p.c., 108 § 1 k.p.c. i §§ 6, 13, 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). jw eb

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 168 § 1 KPart. 169 § 2art. 6 KCart. 380 KPCart. 168 § 1 KPCart. 3943 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 98 KPC§ 1§ 2§ 3§ 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy