V KK 259/17

Sygn. akt V KK 259/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marian Buliński SSN Rafał Malarski Protokolant Katarzyna Wełpa przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego, w sprawie T. S. oskarżonego z art. 81 § 1 pkt 1 kks w zw. z art. 9 § 1 kks i art. 9 § 3 kks po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r., kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 listopada 2016 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 lutego 2016 r., 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym; 2) obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 5 lutego 2016 r. (sygn. akt IV W …/14) T.S. został uniewinniony od popełnienia zarzuconego mu czynu z art. 81 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 1 i art. 9 § 3 k.k.s. Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 listopada 2016 r. (sygn. akt IV Ka …/16) wyrok Sądu I instancji został uchylony i na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 51 § 2 k.k.s. wobec oskarżonego postępowanie umorzono. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego procesowego, to jest art. 439 § 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., poprzez uchylenie uniewinniającego oskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, jedynie z powodu przedawnienia karalności wykroczenia, co było orzeczeniem na niekorzyść, wbrew zakazowi wynikającemu z tego przepisu. Podnosząc powyższy zarzut Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich okazała się zasadna. Z przepisu art. 439 § 2 k.p.k. stosowanego w postępowaniach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe wynika jasno, że zachodzenie okoliczności wyłączającej ściganie opisanej w art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., tj. przedawnienia karalności obliguje sąd odwoławczy do uchylenia orzeczenia sądu I instancji jedynie, gdy działałoby to na korzyść oskarżonego. Konfiguracja w niniejszej sprawie jest o tyle specyficzna, że niezależnie od kierunku rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, nie byłoby możliwe procedowanie na etapie odwoławczym z uwagi na bezdyskusyjny fakt przedawnienia karalności zarzuconego T. S. czynu. Jednakowoż, na co słusznie zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich, orzeczenie zapadłe w I instancji stanowi najbardziej korzystne z punktu widzenia regulacji k.p.k. orzeczenie, jakie może zapaść wobec oskarżonego. Zatem każde inne orzeczenie, nawet takie, które skutkuje definitywnym uwolnienie od odpowiedzialności z uwagi na określone przeszkody procesowe, stanowi rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego. 3 Wobec tego nie było dopuszczalne uchylenie wyroku uniewinniającego i umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie karalności, gdyż było to jaskrawe naruszenie dyspozycji przepisu 439 § 2 k.p.k. W ponownym postępowaniu, Sąd odwoławczy zobowiązany będzie do prawidłowego zastosowania norm procesowych związanych z realiami niniejszej sprawy. kc