V KK 349/17

Sygn. akt V KK 349/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej (przewodniczący) SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie M. K. skazanego z art. 280 § 1 k.k. i art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 26 października 2017 r., kasacji Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 12 maja 2017 r., sygn. XVII Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2016 roku, sygn. akt III K […], uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejonowego w P. w części dotyczącej skazanego M. K. i w tym zakresie umarza postępowanie. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 roku, sygn. akt III K […], Sąd Rejonowy w P. uznał M. K. za winnego popełnienia przestępstw z art. 280 § 1 k.k. i art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i skazał go za wymienione czyny na karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz zobowiązał do naprawienia wyrządzonej szkody. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 12 maja 2017 r., sygn. XVII Ka […], utrzymał w mocy wyrok I instancji. Od tego prawomocnego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zarzucając w niej rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 roku apelacji obrońcy oskarżonego i wydaniu wyroku utrzymującego w mocy zaskarżone orzeczenie, mimo iż w dacie wydania wyroku istniała okoliczność wyłączająca postępowanie w postaci śmierci oskarżonego, która nastąpiła w dniu 9 listopada 2016 roku, stanowiąca bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W konkluzji kasacji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2016 roku, sygn. akt III K […], w części dotyczącej skazanego M. K. i umorzenie w tym zakresie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja zasługuje na uwzględnienie. Zarzut podniesiony w kasacji jawi się jako zasadny w stopniu oczywistym. Istotnie w przy wydawaniu zaskarżonego wyroku doszło do uchybienia mającego rangę bezwzględnej przyczyny odwoławczej, mianowicie orzekania wbrew zaistnieniu negatywnej przesłanki procesowej w postaci śmierci oskarżonego (art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.). Trafnie zauważa skarżący, że w ślad za kategoryczną wypowiedzią ustawodawcy orzecznictwo sądowe jest w tym względzie stanowcze i przyjmuje konieczność umorzenia postepowania, niezależnie od stadium postępowania, w którym nastąpiła śmierć oskarżonego (zob. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2017 r., II AKa 31/17). Z dołączonego do akt sprawy skróconego aktu zgonu wynika, iż M. K. zmarł w dniu 9 listopada 2016 roku (k. 2005. t. XI), a więc ponad pół roku przed wydaniem zaskarżonego wyroku. Bez wpływu na sprawę pozostaje 3 fakt, że Sąd Okręgowy w P., rozpoznając na rozprawie w dniu 12 maja 2017 roku apelację obrońcy oskarżonego nie posiadał informacji o śmierci oskarżonego (zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej zwrócono do Sądu z adnotacją „nie podjęto w terminie”, k. 1988), co więcej, z przebiegu rozprawy odwoławczej wynika, że informacji o tym nie posiadał również adw. J. K., pełniący obowiązki obrońcy z urzędu oskarżonego. Bez względu na to, wyrok Sądu odwoławczego wydany został mimo istnienia procesowej przeszkody do orzekania, co skutkować powinno uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego i umorzeniem postepowania w stosunku do osoby skazanego. W konsekwencji niezbędne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku, a także utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 20 lipca 2016 roku, sygn. akt III K […], w części dotyczącej skazanego M. K. i umorzenie w tym zakresie postępowania. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. [aw]