I CSK 437/18

Sygn. akt I CSK 437/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa P. spółki z o.o. w W. obecnie A. spółki z o.o. w W. i P. spółki z o.o. w W. obecnie A. spółki z o.o. w W. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Generalnemu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 lutego 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt V ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powodów na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Tak ujęta instytucja tzw. przedsądu jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także ze sformułowanymi przez Radę Europy zaleceniami dopuszczającymi wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Powodowie – P. (obecnie A.) sp. z o.o. w W. i P. (obecnie A.) sp. z o.o. w W. zarzucili zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 lutego 2018 r. naruszenie art. 3 i art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, art. 7 i 45 Konstytucji oraz art. 328 § 2, art. 387 § 21 i art. 391 § 1 k.p.c. – w różnych konfiguracjach. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powodowie powołali się na przesłanki, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Wskazali, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne: konieczność rozstrzygnięcia, czy w kontekście zaufania do instytucji Państwa (art. 7 Konstytucji) oraz konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 Konstytucji), sąd rozpoznający sprawę o ustalenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste może, gdy brak konkretnego przepisu prawa, wbrew utrwalonej linii orzecznictwa przyjąć w drodze własnej interpretacji prawa, że legitymacja bierna nie przysługuje właścicielowi nieruchomości. Powodowie wskazali także w nawiązaniu do zarzutu naruszenia art. 3 i art. 5 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz art. 7 i 45 Konstytucji, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wskutek przyjęcia w zaskarżonym wyroku, że w postępowaniu o ustalenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości rolnej, której właścicielem jest Skarb Państwa, legitymacja bierna przysługuje nie Skarbowi Państwa 3 jako właścicielowi, lecz Agencji Nieruchomości Rolnych (obecnie Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa), podmiotowi, który jest wyłącznie powiernikiem administrującym takimi nieruchomościami na rzecz Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05). Przedstawione przez powodów okoliczności nie dowodzą istnienia zagadnienia prawnego w przyjętym wyżej rozumieniu. Istotne zagadnienie prawne nie występuje, jeżeli Sąd Najwyższy w pewnej kwestii wyraził pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. Legitymacja procesowa Agencji Nieruchomości Rolnych w W. (obecnie: Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa) w sprawach o ustalenie aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste gruntów znajdujących się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa była akceptowana w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2006 r., I CSK 124/06, z dnia 12 stycznia 2011 r., I CSK 98/10, z dnia 28 stycznia 2011 r., I CSK 130/10, z dnia 21 czerwca 2013 r., I CSK 741/12, z dnia 6 sierpnia 2014 r., I CSK 559/13). Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 §1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa 4 (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (por np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, i z dnia 24 lutego 2006 r, IV CSK 8/06). Skarżący nie przedstawili przekonujących argumentów świadczących o występowaniu w sprawie tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Na marginesie należy zauważyć, że z samej istoty przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wynika, że jednoczesne ich powołanie we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w odniesieniu do tych samych okoliczności jest obarczone logiczną sprzecznością. Jeżeli bowiem w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne, od którego wyjaśnienia zależy prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, to z natury rzeczy ewentualny błąd orzeczniczy popełniony przez sąd drugiej instancji nie może mieć charakteru oczywistego i podstawowego (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2014 r., I CSK 343/13). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2016.2261) i art. 99 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.). aj