III CNP 10/19

Izba Cywilna2020-05-14

Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być uwzględniona, jeśli istnieje możliwość wzruszenia tego wyroku w drodze skargi nadzwyczajnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie stwierdzające niezgodność wyroku z prawem nie eliminuje go z obrotu prawnego, lecz stanowi podstawę do dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody. Odpowiedzialność Skarbu Państwa wchodzi w grę tylko wtedy, gdy wzruszenie wyroku nie jest możliwe i strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności w tym celu. Wprowadzenie skargi nadzwyczajnej jako kolejnego środka nadzwyczajnego oznacza, że jeśli zaskarżony wyrok może zostać uchylony w drodze skargi nadzwyczajnej, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Skarżąca argumentowała, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było możliwe, powołując się na niedopuszczalność skargi kasacyjnej i brak podstaw do wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca za szkodę uznała m.in. zasądzone koszty procesu i nieuiszczoną opłatę sądową.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i zasądził od skarżącej na rzecz pozwanej kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CNP 10/19 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz w sprawie z powództwa D Z. przeciwko I. sp. z o.o. w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 maja 2020 r., na skutek skargi powódki o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII Ga (…), odrzuca skargę i zasądza od skarżącej na rzecz pozwanej kwotę 1200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów wywołanych wniesieniem tej skargi. UZASADNIENIE W związku ze skargą powódki D. Z. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2017 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Orzeczenie Sądu Najwyższego stwierdzające niezgodność zaskarżonego skargą wyroku z prawem nie eliminuje tego wyroku z obrotu prawnego. Stanowi natomiast podstawę do następczego dochodzenia od Skarbu Państwa naprawienia szkody poniesionej na skutek wydania wyroku niezgodnego z prawem. 2 Odpowiedzialność majątkowa Skarbu Państwa może wchodzić w grę jednak tylko wtedy, kiedy wzruszenie wyroku nie jest i nie było możliwe, a strona podjęła wszelkie dopuszczalne prawem czynności, prowadzące do wzruszenia wydanego wyroku. Takimi czynnościami były dotychczas, poza skargą kasacyjną, także wniosek o wznowienie postępowania czy powództwo przeciwegzekucyjne, o ile występują podstawy do ich podjęcia. W dniu 3 kwietnia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t. j. Dz. U. 2019, poz. 825 ze zm.), która wprowadziła do polskiego systemu prawnego kolejny środek nadzwyczajny. Środkiem tym jest skarga nadzwyczajna, której celem jest, jak wynika z art. 89 przytoczonej ustawy, eliminacja prawomocnych orzeczeń naruszających zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji albo w sposób rażący naruszających prawo przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 20 kwietnia 2019 r. Przyczyny uwzględnienia skargi nadzwyczajnej są zbieżne z podstawami skargi o stwierdzenie niezgodności zaskarżonego wyroku z prawem, jednak inne są konsekwencje wydanego na skutek tych skarg orzeczenia. Uwzględnienie przez Sąd Najwyższy skargi nadzwyczajnej prowadzi do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 95 ustawy o Sądzie Najwyższym w związku z art. 39815 oraz art. 39816 k.p.c.). Skoro zaś zaskarżony wyrok może zostać uchylony, nie jest możliwe orzekanie o skardze o stwierdzenie jego niezgodności z prawem i - w następstwie takiego orzeczenia - o odpowiedzialności majątkowej Skarbu Państwa. Oznacza to, że wnosząc skargę określoną w art. 4241 k.p.c. strona musi wykazać, iż złożyła do stosownego organu wniosek o wniesienie skargi nadzwyczajnej zgodnie z art. 89 § 2 ustawy o SN, a wniosek ten nie został uwzględniony. Skarżąca wykazując, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe powołała się jedynie na niedopuszczalność skargi kasacyjnej oraz brak podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Tym samym wniesiona skarga o stwierdzenie 3 niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie spełnia wymagania określonego w art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że skarżąca za szkodę uznaje m.in. kwotę 4.847 zł z tytułu zasądzonych od niej kosztów procesu za obie instancje oraz kwotę 678 zł z tytułu nieuiszczonej opłaty sądowej od apelacji strony pozwanej. Koszty procesu, którymi strona została obciążona, nawet wtedy, gdy zostały uiszczone, nie stanowią szkody uzasadniającej wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (zob. m.in. postanowienia SN z dnia 27 marca 2015 r., sygn. akt I CNP 43/14, z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV CNP 41/13, z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt II CNP 24/13, www.sn.pl). Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 89art. 95art. 39815art. 39816 KPCart. 4241 KPCart. 89 § 2art. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 KPC§ 2§ 1 pkt 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy