III KK 27/25

III KK 27/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Zbigniew Puszkarski (sprawozdawca) w sprawie A. B. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 6 marca 2025 r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 114/24 1. uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu; 2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa. [J.J.] Małgorzata Gierszon Dariusz Kala Zbigniew Puszkarski III KK 27/25 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Kołobrzegu w dniu 22 sierpnia 2024 r. wydał wobec skazanego A. B. wyrok łączny w sprawie o sygn. akt II K 114/24. W części wstępnej tego wyroku podał, że ww. był skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 26.09.2022 r., sygn. akt II K 346/22, za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., popełniony w nocy 19.03.2022 r., na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania od dnia 19.03.2022 r. godz. 01:05 do dnia 20.03.2022 r. godz. 14:10; 2. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 31.01.2023 r., sygn. akt II K 665/22, za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 31.05.2022 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, 3. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28.03.2023 r., sygn. akt II K 787/22, za czyny: z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 91 § 1 k.k., popełnione w dniach 20.08.2022 r., 22.09.2022 r., 18.08.2022 r., na karę łączną 3 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania od dnia 22.09.2022 r. godz. 05:30 do dnia 23.09. 2022 r. godz. 14:25; 4. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28.02.2023 r., sygn. akt II K 819/22, za czyn z art. 284 § 2 k.k., popełniony w dniu 23.09.2021 r., na karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności; 5. Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 16.05.2023 r., sygn. akt II K 109/23, za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k., popełniony w nocy na 29.08.2022 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności; 6. Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 16.10.2023 r., sygn. akt II K 617/23, za czyny z art. 275 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., popełnione w dniach 31.08.2017 r. i 07.09.2017 r. (w wyroku omyłkowo podano „2027 r.”) , na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania od dnia 07.09.2017 r. godz. 6:05 do dnia 13.11. 2017 r. godz. 14:50; 7. Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 12.02.2024 r., sygn. akt II K 279/23, za czyn z art. 289 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 21.02.2022 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; III KK 27/25 3 8. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28.12.2023 r., sygn. akt II K 531/23, którym połączono kary orzeczone wyrokami w sprawach Sądu Rejonowego w Gryficach o sygn. akt: II K 346/22, II K 819/22, II K 787/22, II K 109/23 i orzeczono karę łączną 7 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono skazanemu okres odbywania kary pozbawienia wolności w sprawie podlegającej łączeniu od dnia 04.11.2022 r. godz. 16:30 do dnia 16.11.2022 r. oraz okresy zatrzymania od dnia 19.03.2022 r. godz. 01:05 do dnia 20.03.2022 r. godz. 14:10, od dnia 22.09.2022 r. godz. 05:30 do dnia 23.09.2022 r. godz. 14:25. Wspomnianym na wstępie wyrokiem łącznym Sąd Rejonowy w Kołobrzegu: I. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego przez: - Sąd Rejonowy w Gryficach w sprawach o sygn. akt: II K 346/22, II K 665/22, II K 787/22, II K 819/22, II K 109/23, - Sąd Rejonowy w Goleniowie w sprawie o sygn. akt II K 617/23, - Sąd Rejonowy w Kołobrzegu w sprawie o sygn. akt II K 279/23, i orzekł karę łączną 8 lat pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej zaliczył skazanemu: okresy zatrzymania w sprawach: II K 346/22 od dnia 19.03.2022 r. godz. 01:05 do dnia 20.03.2022 r. godz. 14:10, II K 787/22 od dnia 22.09. 2022 r. godz. 05:30 do dnia 23.09.2022 r. godz. 14:25; okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie II K 617/23 od dnia 07.09.2017 r. godz. 06:05 do dnia 13.11.2017 r. godz. 14:50 oraz okresy kar odbytych w sprawach podlegających łączeniu; III. pozostałe rozstrzygnięcia w zbiegających się orzeczeniach pozostawił bez zmian; IV. zwolnił skazanego od obowiązku uiszczenia opłaty i ponoszenia kosztów sądowych, którymi obciążył Skarb Państwa. Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 30 sierpnia 2024 r. Postanowieniem z dnia 4 września 2024 r. Sąd Rejonowy w Kołobrzegu na podstawie art. 420 § 2 k.p.k. skorygował rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku łącznego. III KK 27/25 4 Kasację od powyższego wyroku łącznego wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył wyrok w całości, na niekorzyść skazanego A. B. , zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 r., poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny prawomocnych wyroków skazujących wydanych wobec A. B. i rozstrzygnięć z nimi związanych w kontekście istnienia warunków do orzeczenia w wyroku łącznym kary łącznej i w konsekwencji objęcie węzłem kary łącznej wraz z innymi karami pozbawienia wolności również kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 665/22 w sytuacji, gdy kara ta - zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II Ko 1487/23 - została na podstawie art. 2a § 1 k.w. zamieniona na karę 30 dni aresztu i jako kara innego rodzaju niż kara pozbawienia wolności oraz jako kara niepodlegająca łączeniu w świetle przepisów ustawy Kodeks karny, nie mogła stać się w myśl wymogów określonych w art. 85 § 1 k.k. podstawą orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności, co w konsekwencji doprowadziło do orzeczenia wobec skazanego A. B. kary łącznej pozbawienia wolności, obejmującej również nieistniejącą w dacie wyrokowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego karę pozbawienia wolności”. Podnosząc tak sformułowany zarzut, Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwalało uwzględnić ją w całości w trybie art. 535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. W aktach sprawy II K 114/24 o wydanie wobec skazanego A. B. wyroku łącznego znajdują się pozyskane przez Sąd orzekający odpisy wyroków opisanych w części wstępnej wyroku łącznego, nadto dokumenty świadczące, że Sąd ten zwracał się do poszczególnych sądów o nadesłanie akt spraw, w których wyroki zostały wydane i że akta te otrzymał, w tym akta sprawy rozpoznanej przez Sąd Rejonowy w Gryficach pod sygn. II K 665/22 (k. 21). Sąd Rejonowy w Kołobrzegu akt tej sprawy nie poddał III KK 27/25 5 jednak uważnemu oglądowi, skoro nie zauważył, że znajduje się w nich dokument, który wyklucza możliwość objęcia wyrokiem łącznym wyroku Sądu Rejonowego w Gryficach wydanego w sprawie II K 665/22, którym A. B. został skazany za kradzież oleju napędowego wartości 600,12 zł. Jest nim wydane w toku postępowania wykonawczego postanowienie z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt II Ko 1487/23 (II K 665/22), prawomocne z dniem 13 października 2023 r., którym Sąd Rejonowy w Gryficach na podstawie art. 2a § 1 k.w., art. 19 k.w., art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. zamienił orzeczoną wyrokiem tego Sądu z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 665/22, wobec A. B. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. karę 8 miesięcy pozbawienia wolności na karę 30 dni aresztu (k. 180 akt sprawy). W uzasadnieniu podano m.in., że decyzję tę podjęto wobec wejścia w życie z dniem 1 października 2023 r. art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2600), w świetle którego czyn przypisany skazanemu (kradzież rzeczy o wartości nieprzekraczającej 800 zł) stał się wykroczeniem. Z kolei w aktach sprawy o wydanie wyroku łącznego II K 114/24 znajdowały się inne dokumenty wskazujące na dokonaną kontrawencjonalizację: informacja z Krajowego Rejestru Karnego z dnia 2 kwietnia 2024 r. (k. 7 odw., poz. 15), opinia o skazanym z dnia 24 kwietnia 2024 r. sporządzona przez funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w K. (k. 11), odpis wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 28 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 531/23 (zob. pkt 2 części wstępnej wyroku – k. 28). Konsekwencją pominięcia w toku procedowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego wspomnianego postanowienia Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 2 października 2023 r. oraz innych dokumentów (jakkolwiek w poczet materiału dowodowego zaliczono „odpisy wyroków oraz odpisy postanowień” m.in. w sprawie Sądu Rejonowego w Gryficach II K 665/22 – protokół rozprawy k. 36), było objęcie tym wyrokiem wyroku Sądu Rejonowego w Gryficach wydanego w sprawie II K 665/22, z przytoczeniem jego pierwotnej treści, nieaktualnej gdy chodzi o wymierzoną skazanemu karę. To zaś skutkuje wadliwością wyroku łącznego, wynikającą z rażącego naruszenia przez Sąd meriti wskazanych w kasacji przepisów prawa. III KK 27/25 6 W celu usunięcia zaistniałej w sprawie nieprawidłowości należało postąpić zgodnie z wnioskiem kasacji, tj. uchylić zaskarżony wyrok łączny i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kołobrzegu, który wyda prawidłowe orzeczenie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 1 wyroku. Zawarte w pkt 2 rozstrzygnięcie w przedmiocie wydatków związanych z rozpoznaniem kasacji znajduje oparcie w art. 638 k.p.k. [J.J.] [a.ł] Małgorzata Gierszon Dariusz Kala Zbigniew Puszkarski