V KK 524/23

V KK 524/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie A. O., obwinionego z art. 94 § 1 k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 7 lutego 2024 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 września 2022 r., sygn. akt II W 619/22, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Mazowieckim do ponownego rozpoznania. [PGW] UZASADNIENIE A. O. został obwiniony o to, że w dniu 28 lutego 2022 r., godz. 23:45, na ul. […] w […], woj. […], na drodze publicznej kierował pojazdem marki […] o nr rej […], nie mając do tego wymaganych uprawnień, tj. o wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. w zw. V KK 524/23 2 z art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2021 poz. 1212 z późn. zm.). Sąd Rejonowy w Tomaszowie Mazowieckim wyrokiem nakazowym z dnia 5 września 2022 r., sygn. akt II W 619/22, uznał obwinionego za winnego dokonania zarzucanego wykroczenia, za który – podstawie art. 94 § 1 k.w. – wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1 500 zł, a na podstawie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i § 2 k.w. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Od powyższego wyroku nie wniesiono sprzeciwu i uprawomocnił się on w dniu 1 października 2022 r. (k. 16). Pismem z dnia 22 listopada 2023 r. od powyższego orzeczenia kasację na korzyść obwinionego wniósł Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 93 § 2 k.p.w., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że występują przesłanki do rozpoznania sprawy obwinionego w postępowaniu nakazowym, skutkiem czego A. O. został uznany za winnego i ukarany za popełnienie wykroczenia kwalifikowanego z art. 94 § 1 k.w., polegającego na kierowaniu pojazdem, w dniu 28 lutego 2022 r., bez wymaganych do tego uprawnień, podczas gdy okoliczności popełnienia zarzucanego obwinionemu czynu i jego wina, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego budziły wątpliwości, albowiem z załączonych do wniosku o ukaranie materiałów wynika, że w czasie popełnienia przedmiotowego czynu A. O. posiadał uprawienia do kierowania pojazdami, a jedynie nie dysponował wymaganym dokumentem w postaci wydanego w Ukrainie prawa jazdy, które to zachowanie wyczerpało ustawowe znamiona wykroczenia z art. 95 § 1 k.w. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Mazowieckim do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. V KK 524/23 3 Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 93 § 2 zd. II k.p.w., orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Jak wskazuje się z orzecznictwie Sądu Najwyższego: „postępowanie nakazowe jest instytucją Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków, to znaczy takich, w których zebrany materiał dowodowy jest tak jednoznaczny, że nie nasuwa żadnych zastrzeżeń co do winy i okoliczności popełnienia zarzuconego czynu. Wymóg ten oznacza w szczególności brak wątpliwości co do tak zasadniczych kwestii, jak realizacja przez obwinionego wszystkich znamion określonych w konkretnym przepisie typizującym dane wykroczenie, jak również wyczerpanie pozostałych warunków odpowiedzialności, ujętych w części ogólnej kodeksu wykroczeń (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2021 r., IV KK 559/20, LEX nr 3119823; zob. też: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 2011 r.; III KK 144/11, LEX nr 860609; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2017 r., II KK 251/17, LEX nr 2401058). W realiach procesowych rozpoznawanej sprawy taka sytuacja nie występowała. Wykroczenie przypisane obwinionemu polegało na prowadzeniu pojazdu mechanicznego na drodze publicznej, pomimo braku do tego uprawnień. Tymczasem trafnie Prokurator Generalny zauważył, że – jak wynika z notatki urzędowej sporządzonej na okoliczność kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 28 lutego 2022 r. z udziałem A. O.– jedynie nie posiadał on przy sobie dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami mechanicznymi. Obwiniony oświadczył zarazem, że posiada uprawnienia do kierowania pojazdami, lecz pozostawił je w miejscu zamieszkania na Ukrainie (k. 1). Jego oświadczenie koresponduje z treścią notatki urzędowej, sporządzonej w trybie art. 54 § 8 k.p.w. w przedmiocie danych osobopoznawczych dotyczących obwinionego, z której wynika, że A. O. jest zawodowym kierowcą i pracuje jako operator ładowarki (k. 6). Tym samym nie tylko nie było podstaw do poczynienia niewątpliwego ustalenia o braku posiadania przez obwinionego uprawnień do prowadzenia samochodów osobowych, ale wręcz występowały uzasadnione podstawy do przyjęcia, że obwiniony tego rodzaju V KK 524/23 4 uprawnienia posiada, co mogłoby wówczas prowadzić od zakwalifikowania zarzucanego mu zachowania jedynie jako wykroczenia z art. 95 § 1 k.w., które penalizuje zachowanie polegające na prowadzeniu m.in. na drodze publicznej pojazdu w sytuacji, w której sprawca obiektywnie posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdów, ale nie ma przy sobie dokumentów wymaganych do realizacji takiej czynności. Konieczne stało się zatem uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Tomaszowie Mazowieckim do ponownego rozpoznania. Sąd ten – w zależności od poczynionych ustaleń – wyda stosowne rozstrzygniecie, mając na względzie treść dyspozycji zawartych w art. 94 § 1 k.w. i art. 95 § 1 k.w. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [PGW] [ał]