V KK 95/23
WyrokIzba Karna2023-03-28
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych jest dopuszczalne, gdy te dowody nie zostały wyłączone z innego postępowania i nadal stanowią materiał dowodowy w tamtej sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie przepadku dowodów rzeczowych jest rażącym naruszeniem prawa materialnego, jeśli przedmioty te nie stanowią dowodów rzeczowych w danej sprawie, ponieważ nie zostały z niej wyłączone i nadal są materiałem dowodowym w innym postępowaniu. W takiej sytuacji brak jest przesłanek do orzeczenia przepadku.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy orzekł przepadek krajanki tytoniowej bez znaków akcyzy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego. Okazało się, że krajanka tytoniowa stanowiła dowód rzeczowy w innym postępowaniu i nie została z niego wyłączona. Sąd Najwyższy uznał, że przepadek został orzeczony bez podstaw prawnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w zaskarżonej części dotyczącej orzeczenia przepadku dowodów rzeczowych i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
V KK 95/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie A. B. skazanego z art. 65 § 2b i § 4 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 28 marca 2023 r. kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. akt II W 234/22, 1. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. jego punkt II dotyczący orzeczenia przepadku dowodów rzeczowych w postaci krajanki tytoniowej bez wymaganych znaków akcyzy - 1 opakowania o wadze 1 kg oraz 1 opakowania o wadze 300 gram, przechowywanych w magazynie depozytowym Oddziału Celnego w E. (pokwitowanie […] 2. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W dniu 12 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy w Braniewie uznał za winnego A. B.
V KK 95/23 2 popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia wykroczenia skarbowego i wymierzył mu grzywnę w wysokości 1100 zł. Ponadto, na podstawie art. 49 § 1 i 3 k.k.s. i art. 29 pkt 1 k.k.s., orzekł przepadek krajanki tytoniowej bez wymaganych znaków akcyzy: 1 opakowanie o wadze 1 kg oraz 1 opakowanie o wadze 300 gram, przechowywanych w magazynie depozytowym Oddziału Celnego w E. (pokwitowanie […]). Orzeczenie nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się w dniu 26 lipca 2022 r. (k. 64). Kasację od tego orzeczenia wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżył orzeczenia na korzyść skazanego i zarzucił mu rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 49 § 1 i 3 k.k.s. i art. 29 pkt 1 k.k.s., polegające na orzeczeniu przepadku dowodów rzeczowych w postaci krajanki tytoniowej bez wymaganych znaków akcyzy - 1 opakowania o wadze 1 kg oraz 1 opakowania o wadze 300 gram, przechowywanych w magazynie depozytowym Oddziału Celnego w E. (pokwitowanie […]), które to dowody rzeczowe nie stanowiły dowodów rzeczowych w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie zostały wyłączone z postępowania RKS 113/2021 /378000/DG wraz z innymi materiałami do odrębnego postępowania i w dalszym ciągu stanowią materiał dowodowy w sprawie prowadzonej pod sygn. RKS 113/2021/378000/DG. W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w części dotyczącej pkt II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, należało więc rozpoznać ją w trybie art. 535 § 5 k.p.k. i uwzględnić w całości. Jak wynika z niekwestionowanej dokumentacji załączonej do akt niniejszej sprawy (II W 234/22) w dniu 19 maja 2022 r. Naczelnik […] Urzędu Celno-Skarbowego w O. postanowieniem o wyłączeniu materiałów do odrębnego postępowania (k. 1) wyłączył z akt postępowania o sygn. RKS 113/2021/378000/DG do odrębnego postępowania prowadzonego pod sygn. RKS/149/2022/378000/DG materiał dowodowy dotyczący odbiorcy przesyłki A. B. w postaci szeregu dokumentów i protokołów, natomiast nie wyłączył z tego postępowania dowodu rzeczowego w postaci krajanki tytoniowej bez wymaganych znaków akcyzy. W
V KK 95/23 3 związku z tym dowód rzeczowy w postaci krajanki tytoniowej bez wymaganych znaków akcyzy: 1 opakowanie o wadze 1 kg oraz 1 opakowanie o wadze 300 gram, przechowywanych w magazynie depozytowym Oddziału Celnego w E. wciąż jest materiałem dowodowym w postępowaniu prowadzonym pod sygn. RKS/113/2021/378000/DG. Z powyższego jednoznacznie wynika, że dowody rzeczowe, których przepadek orzekł Sąd Rejonowy w Braniewie, nie stanowiły dowodów rzeczowych w przedmiotowej sprawie (RKS 149/2022/378000/DG - II W 234/22). Obraza prawa materialnego miała zatem charakter rażący, gdyż skutkowała wydaniem rozstrzygnięcia o przepadku przedmiotów, pomimo oczywistego braku przesłanek do jego wydania - z uwagi na to, że wymienione w pkt II wyroku przedmioty w rzeczywistości nie stanowiły dowodu rzeczowego w przedmiotowej sprawie. Sąd Najwyższy po uchyleniu zaskarżonej części wyroku, nie przekazał sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania (nie wydał orzeczenia następczego), gdyż Sąd Rejonowy orzekł w kwestii, w której nie wolno mu było orzekać i uchylenie wyroku w tym tylko zakresie jest wystarczające z punktu widzenia procesowego. O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- II KK 388/20 2021-09-23Czy utrzymanie w mocy orzeczenia o przepadku dowodów rzeczowych jest dopuszczalne, gdy oskarżeni zostali uniewinnieni od czynów, z którymi te dowody są związane?
- V K 403/61 1961-08-07Czy sąd może orzec przepadek przedmiotów zajętych u oskarżonego, jeśli nie stanowiły one dowodów rzeczowych w sprawie, a wyrok skazujący nie zawierał orzeczenia o karze grzywny lub przepadku majątku?
- V K 595/60 1960-07-28Czy orzeczenie o przepadku przedmiotów stanowiących dowód rzeczowy i jednocześnie przedmiot przestępstwa, wydane w formie postanowienia na posiedzeniu niejawnym po uprawomocnieniu się wyroku, jest dopuszczalne na podstaw…
- IV KZ 65/79 1979-11-08Czy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie postanowienia o dowodach rzeczowych, w szczególności dotyczące przepadku przedmiotów, uniemożliwia sądowi odniesienie się do zarzutów podniesionych w zażaleniu?
- II KZ 69/64 1964-07-18Czy sąd pierwszej instancji może orzec przepadek przedmiotów związanych z przestępstwem w drodze postanowienia, jeśli wyrok skazujący nie zawierał rozstrzygnięcia w tym zakresie?
Powołane przepisy
art. 65 § 2art. 535 § 5 KPKart. 49 § 1art. 29 pkt 1 KKart. 638 KPK§ 2§ 4§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy