III CO 1446/24

Izba Cywilna2024-12-19

Skład orzekający: Agnieszka Jurkowska-Chocyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien wyznaczyć inny sąd równorzędny do rozpoznania sprawy, gdy Sąd Apelacyjny wystąpił z takim wnioskiem na podstawie art. 481 k.p.c. w zw. z art. 48 § 1 k.p.c., mimo że nie zaszły przesłanki do wyłączenia sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie wyznacza innego sądu równorzędnego na podstawie art. 481 k.p.c. w zw. z art. 48 § 1 k.p.c., gdy nie zaszły przesłanki do wyłączenia sędziego. W przypadku, gdy istnieją przesłanki do wyznaczenia innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości (np. gdy powód jest sędzią), wniosek taki powinien pochodzić od sądu właściwego do rozpoznania sprawy na podstawie art. 441 § 2 k.p.c., a nie od strony postępowania. Wystąpienie to musi być uzasadnione intelektualnie przez sąd, który dostrzega okoliczności sprzeciwiające się dobru wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy z powództwa A. Ż. i W. Ż. przeciwko Bankowi S.A. o ustalenie i zapłatę, powołując się na art. 481 k.p.c. w zw. z art. 48 § 1 k.p.c. Powodowie wnieśli o rozważenie przekazania sprawy na podstawie art. 441 k.p.c. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zaszły przesłanki do wyłączenia sędziego, a wniosek o wyznaczenie innego sądu powinien pochodzić od sądu właściwego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie, uznając, że nie ma podstaw do wyznaczenia innego sądu równorzędnego na podstawie art. 481 k.p.c. w zw. z art. 48 § 1 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 1446/24 POSTANOWIENIE 19 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 19 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa A. Ż. i W. Ż. przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowieniem z 6 listopada 2024 r., I ACo 416/24, o przekazanie do sądu równorzędnego, zwraca akta Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 listopada 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie wystąpił na podstawie art. 481 k.p.c. w zw. z art. 48 § 1 k.p.c. o wyznaczenie innego sadu równorzędnego do rozpoznania sprawy. W piśmie z 6 grudnia 2024 r. powodowie wnieśli o rozważenie przekazania sprawy na podstawie art. 441 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 481 k.p.c., w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 sąd występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a sąd przełożony wyznacza inny równorzędny sąd. W okolicznościach sprawy ta przesłanka nie zaszła, albowiem sędzia sprawozdawca wylosowany do rozpoznania sprawy z powództwa A. Ż. i W. Ż. nie został wyłączony. III CO 1446/24 2 W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że 481 k.p.c. nie może być postrzegany jako przepis szczególny wobec art. 44 oraz art. 441 k.p.c. (tak postanowienie SN z 29 maja 2024 r., III CO 544/24). O ile zatem – ze względu na fakt, że powód jest sędzią Sądu […] w K. i pełni funkcję […] – zachodzą przesłanki wyznaczenia innego sądu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, to z wnioskiem takim powinien wystąpić do Sądu Najwyższego sąd właściwy do jej rozpoznania według przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 441 § 2 k.p.c.). Należy podkreślić, że wystąpienie musi pochodzić od sądu właściwego nie tylko w warstwie formalnej, czego wyrazem jest odpowiednia czynność jurysdykcyjna, lecz także intelektualnej. Sąd bowiem, a nie tylko strona, musi dostrzec w sprawie przekonujące okoliczności, w świetle których pozostawienie sprawy w jego gestii sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (postanowienie SN z 23 października 2024 r., III CO 1168/24). W rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o wyznaczenie sądu równorzędnego nie wystąpił właściwy Sąd, co uzasadniało zwrot akt. [SOP] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 481 KPCart. 48 § 1 KPCart. 441 KPCart. 48 § 1 pkt 1art. 44art. 441 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy