III KK 127/15
WyrokIzba Karna2015-05-27
Skład orzekający: Michał Laskowski, Józef Szewczyk, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie wykroczenia, jeśli czyn ten stanowił element przestępstwa ciągłego, za które sprawca został już prawomocnie skazany?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli jednostkowe zachowania, które mogłyby stanowić wykroczenie, zostały objęte konstrukcją czynu ciągłego (przestępstwa) i sprawca został za to prawomocnie skazany, to nie można wszczynać odrębnego postępowania w sprawie wykroczenia dotyczącego jednego z tych jednostkowych zachowań. W takiej sytuacji występuje przesłanka umorzenia postępowania z powodu prawomocnego zakończenia sprawy co do tego samego czynu.Stan faktyczny
Ł. S. został skazany wyrokiem nakazowym za wykroczenie polegające na kradzieży paliwa o wartości 166,24 zł w dniu 22 maja 2011 r. Wcześniej, innym wyrokiem, został skazany za przestępstwo ciągłe obejmujące kradzieże paliwa w okresie od 9 maja 2011 r. do 14 czerwca 2011 r., w tym również kradzież z 22 maja 2011 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od wyroku skazującego za wykroczenie, wskazując na naruszenie prawa procesowego polegające na ponownym karaniu za ten sam czyn.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w W. i umorzył postępowanie wobec obwinionego, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 127/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Szewczyk SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka w sprawie Ł. S. uznanego z winnego wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 maja 2015 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść obwinionego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 19 kwietnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w umarza postępowanie, kosztami procesu w sprawie obciążając Skarb Państwa . UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w W. wpłynął wniosek o ukaranie Ł. S. za to, że w dniu 22 maja 2011 r. w R., wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą dokonał tankowania samochodu marki Rover o nr rej. […] paliwem Pb wartości 166,24 zł, nie uiściwszy zapłaty na szkodę „B. w K.”, to jest o czyn z art. 119 1 k.w.
2 Sąd Rejonowy w W., wyrokiem nakazowym z dnia 19 kwietnia 2012 r., , uznał Ł. S. za winnego zarzucanego mu czynu i wymierzył mu karę jednego miesiąca ograniczenia wolności, zobowiązując w tym czasie do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 5 maja 2012 r. Kasację od tego wyroku, na korzyść Ł. S., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich. Zaskarżył w niej wyrok w całości i zarzucił rażące, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w., naruszenie prawa procesowego, to jest art. 5 § 1 pkt 8 k.p.s.w., polegające na ukaraniu Ł. S. za czyn z art. 119 § 1 k.w., popełniony w dniu 22 maja 2011 r., pomimo tego, że stanowił on element czynu ciągłego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k., popełnionego w okresie od 9 maja 2011 r. do 14 czerwca 2011 r., za dokonanie którego Ł. S. skazany został wcześniejszym wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 marca 2012 r. W uzasadnieniu kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich podkreślił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 21 marca 2012 r., Ł. S. uznany został za winnego tego, że w okresie od 9 maja 2011 r. do 14 czerwca 2011 r. na stacji B. , działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, trzykrotnie dokonał kradzieży paliwa Pb 95 i tak: w dniu 9 maja 2011 r. o wartości 248,42 zł, w dniu 11 maja 2011 r. o wartości 249,04 zł oraz w dniu 14 czerwca 2011 r. o wartości 248,16 zł w łącznej ilości 144,5 litrów, czym spowodował łączne straty w wysokości 745,52 zł na szkodę B.,przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, to jest za winnego przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy zastosowaniu art. 64 § 1 k.k. i za przestępstwo to wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 5 lat próby. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 29 marca 2012 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł w kasacji o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. i umorzenie postępowania wobec Łukasza Sobieraja na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna w stopniu oczywistym, co zgodnie z art. 535 § 5 k.p.k. pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu. Analiza treści obu wskazanych wyżej wyroków prowadzi do wniosku, że w chwili wydawania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Rejonowego w W. prawomocny był już wyrok Sądu Rejonowego w C., którym skazano Ł. S. za identyczne działania w okresie od 9 maja 2011 r. do 14 czerwca 2011 r. objęte konstrukcją czynu ciągłego z art. 12 k.k. Istotą tej konstrukcji jest przyjęcie, że kilka jednostkowych zachowań tworzy razem jeden czyn zabroniony wtedy, gdy zostały podjęte w krótkich odstępach czasu i stanowią wykonanie z góry powziętego zamiaru. Zachowania jednostkowe mogą wyczerpywać przy tym bądź znamiona przestępstwa, bądź wykroczenia. Tracą one jednak swój jednostkowy charakter, tworzą bowiem łącznie jeden czyn zabroniony, jedno przestępstwo ciągłe. W tym stanie rzeczy nie ma znaczenia czy jednostkowe kradzieże paliwa przypisane Ł. S. wyczerpywały znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., czy przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. Skoro przypisane mu działania stanowiły jeden czyn, to istotna jest kwalifikacja przestępstwa ciągłego, za które został skazany. Z tego punktu widzenia, w sytuacji faktycznej i prawnej Ł. S. nie znajduje zastosowania reguła wynikająca z art. 10 k.w. (zob. wyrok SN z dnia 21 października 2010 r., V KK 291/10, OSNKW z 2011 r., z. 12, poz. 108). Z przyjętej przez Sąd Rejonowy w C. konstrukcji przestępstwa ciągłego wynika, że w sytuacji w której doszło do prawomocnego skazania Ł. S. za identyczne zachowania objęte z góry powziętym zamiarem w okresie od 9 maja do 14 czerwca 2011 r., niemożliwe jest prowadzenie postępowania w odniesieniu do innego jednostkowego zachowania, mieszczącego się w granicach osądzonego przestępstwa ciągłego. Tymczasem czyn przypisany Ł.S. przez Sąd Rejonowy w W. został dokonany w dniu 22 maja 2011 r. i był identyczny z zachowaniami objętymi konstrukcją przestępstwa ciągłego. Wobec powyższego doszło do spełnienia przesłanki z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., to jest do zaistnienia sytuacji, w której postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało już prawomocnie zakończone. Z tego powodu, wobec wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.
4 konieczne stało się uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i umorzenie postępowania.
Powiązane orzeczenia
- II KK 370/15 2016-01-21Czy można orzec wyrokiem nakazowym w sprawie o wykroczenie, gdy okoliczności czynu i wina obwinionego budzą wątpliwości, a także czy czyn kwalifikowany jako przestępstwo ciągłe może być jednocześnie traktowany jako wykro…
- II KK 217/13 2013-09-27Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie może być prowadzone i zakończone prawomocnym orzeczeniem, jeśli wcześniej postępowanie dotyczące tego samego czynu zostało już prawomocnie zakończone?
- V KK 113/25 2025-04-11Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie ukarany za ten sam czyn?
- I KK 185/25 2025-10-03Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie skazany za ten sam czyn?
- III KK 287/23 2023-07-13Czy postępowanie w sprawie wykroczenia powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie skazany za te same czyny?
Powołane przepisy
art. 119 § 1art. 5 § 1 pkt 8 KPart. 119art. 104 § 1 pkt 7 KPart. 278 § 1 KKart. 12 KKart. 64 § 1 KKart. 5 § 1 pkt 8 KPKart. 535 § 5 KPKart. 10§ 1§ 1 pkt 8
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy