III KO 69/17

Izba Karna2017-09-12

Skład orzekający: Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonymi przestępstwami są pracownicy sądu, a oskarżony wskazuje na powiązania rodzinne i zainicjowanie postępowania na skutek pisma Prezesa Sądu, zachodzi uzasadnione podejrzenie braku obiektywizmu sądu, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności wskazane we wniosku Sądu Rejonowego w R. przemawiają za przekazaniem sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Wskazano, że dobro wymiaru sprawiedliwości, uzasadniające takie przekazanie, obejmuje także potrzebę eliminowania przekonania o braku obiektywizmu sądu, nawet jeśli jest ono mylne, ale realne. W przedstawionych realiach, gdzie pokrzywdzonymi są pracownicy sądu, a oskarżony podnosi zarzuty o powiązaniach, istnieje uzasadnione podejrzenie braku obiektywizmu, co przemawia za przekazaniem sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy przeciwko S.N. i in. innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku było to, że pokrzywdzonymi są kuratorzy Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej przy tym sądzie, podlegli Prezesowi Sądu. Wskazano również na postępowanie cywilne o ochronę dóbr osobistych przeciwko sędziom, powiązania rodzinne oskarżonego z prokuratorem i kuratorem, oraz zainicjowanie postępowania na skutek pisma Prezesa Sądu. Sąd Rejonowy uznał, że w tych realiach może powstać przekonanie o braku obiektywizmu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kozienicach.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 69/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek w sprawie S.N. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 września 2017 r., wniosku Sąd Rejonowego w R. z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt X K (…) o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kozienicach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy przeciwko S.N. i in. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. W uzasadnieniu podniesiono, że pokrzywdzonymi przestępstwami są kuratorzy Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej przy Sądzie Rejonowym w R., którzy są pracownikami tego sądu podległymi Prezesowi Sądu Rejonowego – zwierzchnikowi wszystkich sędziów tego sądu, w tym sędziego rozpoznającego sprawę. Zdaniem Sądu Rejonowego, powyższe okoliczności przemawiają za odstąpieniem od zasady właściwości miejscowej. We wniosku podniesiono także okoliczności takie jak prowadzenie przez Sąd Okręgowy w R. postępowania z powództwa S.N. o ochronę dóbr osobistych przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w R. i Sądu Okręgowego w R., wskazywanie przez oskarżonego S.N. na powiązania rodzinne pomiędzy 2 prokuratorem okręgowym oraz kuratorem, jak również fakt zainicjowania postępowania w sprawie na skutek pisma Prezesa Sądu Rejonowego w R. z dnia 8 czerwca 2015 r. Zdaniem Sądu wnioskującego w przedstawionych realiach w odbiorze społecznym może powstać nieuzasadnione przekonanie, że sprawa zostanie rozstrzygnięta w sposób nieobiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w R. okazał się zasadny i zasługiwał na uwzględnienie. Należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Rzeczywiście w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że dobro wymiaru sprawiedliwości, które uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., obejmuje także potrzebę eliminowania wytworzenia się w opinii publicznej i u stron, choćby i mylnego, ale realnego, przekonania o braku obiektywizmu sądu w rozpoznawaniu danej sprawy. Wskazane we wniosku okoliczności, w sytuacji, gdy nadto Prezes Sądu Rejonowego w R. skierował w tej sprawie zawiadomienie, iż zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, w wyniku którego wszczęto przedmiotowe postępowanie, sprawiają, iż rzeczywiście dla dobra wymiaru sprawiedliwości - rozumianego także jako potrzeba kształtowania społecznego poczucia o bezstronnym i wolnym od wszelkich wpływów orzekaniu - sprawa winna zostać rozpoznana przez inny, rzeczowo właściwy sąd (por. postanowienie SN z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt V KO 58/05, OSNwSK 2005/1/1637). Dlatego Sąd Najwyższy orzekł o przekazaniu jej Sądowi Rejonowemu w K..

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy