V KO 3/19
Izba Karna2019-02-05
Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego lub długoletniego pracownika sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy przedmiotem postępowania jest zarzut popełnienia przestępstwa przez sędziego lub długoletniego pracownika sądu. Wskazano, że takie przekazanie stanowi przejaw dbałości o efektywność postępowania oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którego orzekają niezawiśli sędziowie. Podkreślono, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej, a przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności stwarzające przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy zażalenia K. B. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. o odmowie wszczęcia śledztwa. Postanowienie dotyczyło czynu z art. 231 § 1 k.k., art. 270 § 1 k.k. i art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., którego dopuścić się miała sędzia tego Sądu A. B.. Wniosek Sądu Rejonowego w P. został uznany za uzasadniony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 3/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 3 stycznia 2019 r., sygn. akt VIII Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 15 listopada 2018 r. (sygn. akt PR Ds. […]) o odmowie wszczęcia śledztwa, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 3 stycznia 2019 r. (sygn. akt VIII Kp […]) wystąpiono do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawę zażalenia K. B. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. z dnia 15 listopada 2018 r. (sygn. akt PR Ds. […]) o odmowie wszczęcia śledztwa. Postanowienie dotyczyło czynu z art. 231 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. i art. 258 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., którego dopuścić się miała Sędzia tego Sądu A. B.. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył K. B. i zostało ono przekazane Sądowi Rejonowemu w P.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
2 Przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak m.in. w postanowieniu z dnia 4 lipca 2006 r. V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17). W niniejszej sprawie wniosek Sądu jest uzasadniony. Uznać należy, iż wnioskodawca wykazał, że możliwym do wyobrażenia jest powzięcie przez uczestników postępowania oraz innych obserwatorów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości wątpliwości, co do prawidłowości procedowania przez właściwy miejscowo sąd, mając na uwadze szczególny kontekst konkretnej sprawy. Zwłaszcza ogląd ten, choć oczywiście nie mający podstaw ani prawnych, ani faktycznych, może zintensyfikować się z uwagi na błędny pogląd na kwestie niezawisłości sędziowskiej i brak zaufania do bezstronności sędziów orzekających w sprawie zarzutów dotyczących innych sędziów lub pracowników tego samego sądu. Wydaje się racjonalną zasadą przyjmowanie w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k., że jeżeli osobą oskarżoną jest długoletni pracownik sądu lub sędzia – ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (możliwe wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w G..
Powiązane orzeczenia
- V KO 5/19 2019-02-05Czy w sytuacji, gdy oskarżonym jest sędzia lub długoletni pracownik sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
- II KO 119/23 2023-11-08Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania przygotowawczego są czyny zarzucane funkcjonariuszom publicznym, w tym sędziom i prokuratorom z terenu właściwości miejscowej sądu, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do…
- IV KO 130/17 2018-01-30Czy w sytuacji, gdy oskarżony popełnił czyny związane z wykonywaniem obowiązków pracownika sądu i na szkodę tego sądu, a w stosunku do większości sędziów mogą zachodzić przesłanki wyłączenia, dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- II KO 188/25 2025-11-26Czy w sytuacji, gdy stroną postępowania jest sędzia lub prokurator z tego samego okręgu, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- II KO 31/22 2022-03-18Czy w sytuacji, gdy zarzuty dotyczące popełnienia przestępstw dotyczą sędziów sądu, w którym toczy się postępowanie, dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 258 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy