II KK 190/23

II KK 190/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) Protokolant Emilia Bieńczak w sprawie K.B. ukaranej za czyn art. 119 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 lipca 2023 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść, od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z dnia 1 marca 2023 r., sygn. akt XIV K 127/23, 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. postępowanie w sprawie umarza, 2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania w sprawie. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 1 marca 2023 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie uznał K.B. za winną tego, że w dniu 28 maja 2019 r. przywłaszczyła cudzą rzecz ruchomą w postaci pieniędzy w kwocie 438 zł II KK 190/23 2 powierzonych jej przez O.L. w celu realizacji zlecenia za pośrednictwem przelewu na rachunek bankowy o nr […] prowadzony w Banku […] w W., które to środki pozostały w jej bezprawnym posiadaniu po zwróceniu pokrzywdzonej części żądanej kwoty w wysokości 300 zł, przy czym przyjął, że czyn ten stanowi wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. i za ten czyn na podstawie art. 119 § 1 k.w. w zw. z art. 24 § 1 k.w. wymierzył jej karę grzywny w wysokości 800 zł. Orzekł ponadto obowiązek zapłaty równowartości przywłaszczonego mienia poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 438 zł. Wskazany wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 14 marca 2023 r., tj. z upływem terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku nakazowego. Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając powyższy wyrok w całości, na korzyść ukaranej K.B. oraz zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, a mianowicie art. 45 § 1 k.w. oraz art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w., polegające na skazaniu K.B. za popełnienie wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., pomimo negatywnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia karalności, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w.” W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron. Przepis art. 45 § 1 k.w. stanowi, że karalność wykroczenia ustaje z upływem roku od czasu popełnienia czynu, a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Przepis w tym brzmieniu obowiązywał zarówno w dacie popełnienia przez obwinioną czynu, jak i dacie wyrokowania przez Sąd I instancji. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że w treści kasacji Prokurator Generalny przywołał uprzednio obowiązujące II KK 190/23 3 brzmienie tego przepisu, przez co błędnie wyliczył termin przedawnienia. W rozpoznawanej sprawie przypisany K.B. czyn wyczerpujący znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. został popełniony w dniu 28 maja 2019 r., zaś w dniu 4 listopada 2019 r. wydano postanowienie o wszczęciu dochodzenia (k. 35). Zatem upływ wskazanego łącznie 3-letniego terminu przedawnienia nastąpiłby nie jak wskazano w kasacji w dniu 28 maja 2021 r. lecz w dniu 28 maja 2022 r. Niezależnie jednak od wskazanej omyłki, wykroczenie faktycznie uległo przedawnieniu w okresie późniejszym i nastąpiło ono w toku procedowania przed Sądem I instancji, a przed wydaniem zaskarżonego kasacją wyroku. Powyższe wynikało z obowiązywania przepisów wprowadzonych w związku z przeciwdziałaniem epidemii COVID-19. Zgodnie z tymi regulacjami prawnymi bieg terminów przedawnienia w sprawach o przestępstwa, przestępstwa i wykroczenia skarbowe oraz w sprawach o wykroczenia był zawieszony (przedawnienie karalności czynu „nie biegło”) w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 15 maja 2020 r., a więc przez okres 46 dni – art. 15zzr ust. 6 tzw. specustawy covidowej – ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. 2021, poz. 2095 ze zm.), który wszedł w życie w dniu 31 marca 2020 r. na mocy art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020, poz. 568 ze zm.) i utracił moc w dniu 16 maja 2020 r. na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. 2020, poz. 875 ze zm.). Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że termin przedawnienia karalności przedmiotowego wykroczenia upłynął w dniu 13 lipca 2022 r., a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonego kasacją wyroku nakazowego. Jednocześnie w odniesieniu do czynu K.B. nie ma zastosowania art. 15zzr1 ww. specustawy, zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz II KK 190/23 4 przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe. Przepis ten dotyczy bowiem spraw „o przestępstwa i przestępstwa skarbowe”, ale nie wykroczeń. W tym stanie rzeczy konieczne stało się wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego kasacją wyroku i umorzenie postępowania - w oparciu o przepis art. 45 § 1 k.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 k.p.s.w. - z uwagi na przedawnienie karalności przypisanego obwinionej wykroczenia, które stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa. (kf) [ał]