IV KO 33/20
Izba Karna2020-05-06
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów z okręgu sądowego, złożony przez autora zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, stanowi wystarczającą przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów z okręgu sądowego, złożony przez autora zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczy kontroli prawidłowości orzeczenia organu procesowego w sferze przedmiotowej, a nie rozstrzygania o odpowiedzialności karnej konkretnych osób, co nie stwarza przeszkód do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w K. wpłynęło zażalenie A. H. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny z art. 197 § 2 k.k. i art. 231 § 1 k.k. Sąd Rejonowy, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i fakt, że zawiadomienie dotyczyło sędziów Sądu Okręgowego w K., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznał tę inicjatywę.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 33/20 POSTANOWIENIE Dnia 6 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski w sprawie z zażalenia A. H. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 24 stycznia 2020r., sygn. akt PR Ds. (…), o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 6 maja 2020r. inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 marca 2020r., sygn. akt IV Kp (…), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w K. wpłynęło zażalenie A. H. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. z dnia 24 stycznia 2020 r., którym, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie o czyn z art. 197 § 2 k.k. i o czyn z art. 231 § 1 k.k. Sąd właściwy terytorialnie do rozpoznania środka odwoławczego zwrócił się do Sądu Najwyższego, w trybie art. 37 k.p.k., z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu […]. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu wystąpienia wskazał, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczy sędziów
2 orzekających w Sądzie Okręgowym w K., co stwarza niekorzystne warunki do orzekania w przedmiotowej sprawie przez wszystkich sędziów Sądu Rejonowego. Stwierdził również, że postulat wyłączenia wszystkich sędziów z okręgu [...] złożył autor zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. nie zasługiwała na uwzględnienie. Autor wystąpienia, kierując do Sądu Najwyższego postulat przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, upatrywał realizacji dobra wymiaru sprawiedliwości w przekazaniu rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi, wskazując jako okoliczność uzasadniającą odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 31 k.p.k. fakt, że postanowienie prokuratora dotyczyło sędziów Sądu Okręgowego w K. . Odnotować wypadało, że pogląd o konieczności zastosowania art. 37 k.p.k. ograniczony został wyłącznie do czynu z art. 197 § 2 k.k., gdyż w zawiadomieniu o przestępstwie jako sprawcy tego czynu zostali wskazani sędziowie, którzy sprawują istotne funkcje w wydziałach karnych Sądu Okręgowego. Sąd Rejonowy wzmocnił swoje wystąpienie stwierdzeniem, że wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w okręgu [...] od procedowania w sprawie jego zażalenia zgłosił A. H.. Przyjęty w wystąpieniu punkt widzenia wymagał zdecydowanej krytyki. Już na wstępie zauważyć trzeba, że umorzenie śledztwa o czyn z art. 197 § 2 k.k. nastąpiło z uwagi na brak w ogóle danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przestępstwa. W dalszej kolejności nie można stracić z pola widzenia, że procedowanie Sądu właściwego terytorialnie w sprawie zażalenia A. H. nie będzie się wiązało z merytorycznym rozstrzyganiem w przedmiocie jego zarzutów w stosunku do konkretnych osób. Oznacza to, że złożone zażalenie będzie prowadziło do kontroli prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, czyli rozstrzygania o odpowiedzialności karnej wskazanych w zawiadomieniu osób. Nawet gdyby przyjąć daleko hipotetycznie, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczyło czynu sędziów orzekających
3 w Sądzie Okręgowym, to przeciwko nim nie toczy się ani postępowanie o uchylenie immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne. Złożone przez sędziów Sądu Okręgowego oświadczenia w trybie art. 49 i art. 52 § 2 k.p.c. nie dotyczyły sprawy z zażalenia A. H. i nie mogły mieć wpływu na jej przebieg. Wniosek skarżącego o wyłączenie wszystkich sędziów okręgu [...] od rozpoznawania zażalenia nie był wystarczającą przesłanką do zastosowania instytucji przewidzianej w wymienionym przepisie. Mając powyższe na względzie, stanowczo należało podkreślić, że w sprawie nie wykazano jakichkolwiek podstaw uzasadniających jej przekazanie innemu sądowi równorzędnemu w trybie określonym w art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy nie dostrzegł żadnych przesłanek uprawdopodabniających tezę o braku warunków do bezstronnego rozpatrzenia zażalenia i co za tym idzie do prawidłowego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy miejscowo. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- III KO 76/23 2023-07-27Czy w sytuacji, gdy wielu sędziów złożyło oświadczenia o wyłączeniu się od rozpoznania zażalenia, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- IV KO 8/20 2020-02-05Czy w sytuacji, gdy strona złożyła zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa dotyczące zachowań sędziów, a sąd właściwy miejscowo do rozpoznania zażalenia jest sądem, w którym orzekają ci sędzio…
- IV KO 107/19 2019-10-07Czy w sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego zostali wyłączeni od rozpoznania sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego, zachodzą podstawy…
- IV KO 64/18 2018-09-26Czy zarzuty podniesione przez stronę w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące potencjalnego braku bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na pods…
- IV KO 3/20 2020-01-22Czy w sytuacji, gdy sąd rozpoznaje zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, a właściwość miejscowa sądu pokrywa się z właściwością miejscową prokuratury, zachodzą podstawy do przekazania spraw…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt 1art. 197 § 2 KKart. 231 § 1 KKart. 31 KPKart. 49art. 52 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy