IV KO 166/21

Sygn. akt IV KO 166/21 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie B. L. oskarżonego z art. 212 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2021 r., wniosku Sądu Okręgowego w B. , sygn. akt VII Kz (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w B. wpłynął prywatny akt oskarżenia przeciwko B. L., w którym zarzucono mu popełnienie czynu z art. 212 § 1 k.k. polegającego na tym, że w dniu 21 sierpnia 2020 r. na rozprawie w Sądzie Okręgowym w B. w Wydziale III Karnym w obecności innych osób obecnych na sali zniesławił J. G.. Postanowieniem z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt III K (…), Sąd Rejonowy w B. umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego złożył zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu obrazę art. 410 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k., polegającą na pominięciu okoliczności zgromadzonych w sprawie i w efekcie naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Wniósł o uchylenie zaskarżonego 2 postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza apelacji (…), ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy w B. postanowieniem z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt VII Kz (...), zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., z uwagi na fakt, że oskarżony B. L. jest wpisany na listę biegłych sądowych w apelacji [...] i sporządza opinie na zlecenie Sadu Okręgowego w B., zaś do zdarzenia, podlegającego ocenie prawnokarnej z jego udziałem doszło na rozprawie toczącej się przed tym Sądem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. następuje tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k. Co do zasady skierowanie aktu oskarżenia przeciwko osobie wpisanej na listę biegłych określonego sądu nie wystarcza do uznania tego sądu za niewłaściwy do rozpoznania sprawy. Sam bowiem fakt urzędowej znajomości sędziów, prokuratorów, biegłych lub innych osób występujących przed sądem nie stanowi o istnieniu uzasadnionej obawy co do braku bezstronności właściwego sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2016 r., IV KO 25/16). Jest przecież nieuniknione, że na terenie sądu, w związku z wykonywanymi czynnościami, dochodzi do zawodowych kontaktów przedstawicieli różnych zawodów. O tym, czy w konkretnym stanie faktycznym występują okoliczności, wskazujące na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, należy więc rozstrzygać ad casu. W niniejszej sprawie zagrożenie obiektywizmu orzekania wynika nie tyle z faktu zawodowej znajomości sędziów właściwego miejscowo Sądu Okręgowego w 3 B. z oskarżonym, lecz z tego, że do zarzucanego mu czynu miało dojść na terenie tego Sądu, podczas rozprawy w dniu 21 sierpnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt III K (…). To, że Sąd Okręgowy w B., zgodnie z treścią prywatnego aktu oskarżenia, miał być miejscem popełnienia przestępstwa, w dodatku podczas rozprawy i w związku z nią, eliminuje go z kręgu organów, które w sposób bezdyskusyjnie obiektywny mogą rozpoznać zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego z B. o umorzeniu postępowania w przedmiocie popełnienia tego przestępstwa. Należy bowiem mieć na uwadze, że sędzia Sądu Okręgowego w B., która przewodniczyła rozprawie w dniu 21 sierpnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt III K (…), nie powinna była dopuścić do wygłaszania na forum Sądu treści zniesławiających przy okazji przesłuchania biegłego. To mogłoby mieć wpływ na sposób rozpoznania środka odwoławczego wniesionego przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego. O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne. Sąd Okręgowy w K. znajduje się w stosunkowo niedalekiej odległości od sądu miejscowo właściwego (co ma znaczenie z punktu widzenia ekonomiki procesowej), a jednocześnie należy do innej apelacji niż Sąd Okręgowy w B., co powinno wyeliminować dalsze ewentualne wątpliwości co do istnienia powiązań między stronami a składem orzekającym. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.