I CZ 66/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-10-10
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Teresa Bielska-Sobkowicz, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odstąpienie od obciążenia strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego, mimo oddalenia jej powództwa, może być uznane za rażąco niesprawiedliwe w rozumieniu art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi, który działa w ramach swobodnego uznania, kształtowanego własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności. Ocena ta może być podważona przez sąd wyższej instancji jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny wskazał wystarczające powody do zastosowania art. 102 k.p.c., a rozstrzygnięcie o kosztach nie było rażąco niesprawiedliwe.Stan faktyczny
Powódka wniosła pozew o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo i jednocześnie oddalił wniosek pozwanego o zasądzenie od powódki kosztów postępowania apelacyjnego, powołując się na art. 102 k.p.c. Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 66/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa H. J. przeciwko Miastu Stołecznemu Warszawa o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 października 2012 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 listopada 2011 r., oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 9 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że oddalił powództwo i oddalił wnioski pozwanego o zasądzenie od powódki kosztów procesu i o zasądzenie od powódki kosztów postępowania apelacyjnego (pkt 1 i 2 wyroku). W zażaleniu pozwanego na rozstrzygnięcie obejmujące oddalenie wniosku pozwanego o zasądzenie od powodów kosztów postępowania apelacyjnego (pkt 2 wyroku) zarzucono naruszenie art. 102 k.p.c., ponieważ - według strony skarżącej - nie istniały okoliczności uzasadniające odstąpienie obciążenia strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego poniesionymi przez pozwanego. Skarżący domagał się zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia i zasądzenia od powódki kwoty 105 400 zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia o kosztach wynika to, dlaczego Sąd drugiej instancji zastosował art. 102 k.p.c. w rozpatrywanej sprawie (s. 10-12 uzasadnienia wyroku). W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje trafne stanowisko, że kwestia zastosowania art. 102 k.p.c. pozostawiona jest orzekającemu sądowi z odwołaniem się do jego kompetencji, bezstronności, doświadczenia i poczucia sprawiedliwości. Ocena w tym zakresie ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności i może być podważona przez sąd wyższej instancji w zasadzie jedynie wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa (zob. ostatnio np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., III CZ 10/12, OSNC 2012, z. 718, poz. 98). W ocenie Sądu Najwyższego, w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia o kosztach znalazły się zasadnicze, przyjęte przez Sąd Apelacyjny, okoliczności, które mogły - wbrew stanowisku skarżącego - w wystarczający sposób usprawiedliwiać nieobciążanie powódki kosztami postępowania apelacyjnego, mimo zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenia powództwa przez Sąd Apelacyjny.
3 Rozstrzygnięcie o kosztach nie jest bowiem rażąco niesprawiedliwe, a Sąd Apelacyjny wskazał wystarczające powody tego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 83/12 2012-10-10Czy odstąpienie od obciążenia strony powodowej kosztami postępowania apelacyjnego, mimo oddalenia jej apelacji, na podstawie art. 102 k.p.c. jest dopuszczalne, gdy sąd drugiej instancji uzasadnił to złożonością sprawy i…
- V CZ 54/12 2012-11-21Czy sąd może odstąpić od obciążania strony kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji braku szczególnych okoliczności?
- I CZ 74/12 2012-10-10Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo rozstrzygnął o kosztach postępowania apelacyjnego, nie obciążając powodów obowiązkiem ich zwrotu, bez należytego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c.?
- I CZ 92/09 2009-12-02Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c., odstępując od obciążenia powódek kosztami postępowania apelacyjnego, pomimo uwzględnienia apelacji pozwanego w przeważającej części?
- IV CZ 154/11 2012-04-19Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił brak przesłanek do zastosowania art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy powód był osadzony w zakładzie karnym i kwestionował obciążenie go kosztami postępowania?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 102 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy