II CZ 100/05
PostanowienieIzba Cywilna2005-11-23
Skład orzekający: Stanisław Dąbrowski, Bronisław Czech, Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie zażalenia na postanowienie sądu apelacyjnego jest dopuszczalne, jeśli pełnomocnik strony wykonał zarządzenie o uzupełnieniu braków formalnych poprzez przedłożenie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, mimo że sąd miał wątpliwości co do treści tego odpisu lub innych okoliczności dotyczących reprezentacji spółki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie zażalenia było przedwczesne, ponieważ pełnomocnik strony wykonał zarządzenie o uzupełnieniu braków formalnych poprzez przedłożenie odpisu z KRS. Jeżeli sąd miał wątpliwości co do treści dokumentu lub umocowania osób reprezentujących spółkę, powinien był ponownie wezwać pełnomocnika do przedłożenia stosownych dokumentów, zamiast odrzucać zażalenie. Niewłaściwe zastosowanie sankcji procesowej w postaci odrzucenia pisma, gdy strona podjęła próbę usunięcia wskazanych braków, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Powódka złożyła apelację od wyroku sądu okręgowego. Sąd Apelacyjny wezwał jej pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych apelacji, w tym do nadesłania pełnomocnictwa i wyciągu ze statutu. Po bezskutecznym uzupełnieniu, apelacja została odrzucona. Powódka wniosła zażalenie, które również zostało odrzucone przez Sąd Apelacyjny z powodu przedłożenia "nieaktualnego" odpisu z rejestru handlowego i wątpliwości co do umocowania osób podpisujących pełnomocnictwo. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w zakresie dotyczącym zażalenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 100/05 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący) SSN Bronisław Czech (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Serwisowo - Handlowego "H.(…)" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko Bankowi (…) - Spółce Akcyjnej w W. I Oddział w G. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2005 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w zakresie dotyczącym zażalenia Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie Wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 5 maja 2004 r. zaskarżyła apelacją powódka. Sąd Apelacyjny zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 21 stycznia 2005 r. wezwał jej pełnomocnika do nadesłania w terminie siedmiu dni pełnomocnictwa do występowania przed tym Sądem „podpisanego przez dwóch członków Zarządu, bądź jednego z członków z prokurentem oraz o nadesłanie wyciągu ze Statutu w części regulującej sposób reprezentowania – pod rygorem odrzucenia apelacji.” Następnie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 23 lutego 2005 r. odrzucił apelację powódki albowiem jej pełnomocnik otrzymał wezwanie do uzupełnienia
2 wymienionych braków apelacji w dniu 31 stycznia 2005 r., a przesyłkę – zawierającą pełnomocnictwo i umowę spółki – nadał w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 8 lutego 2005 r. Postanowienie to zaskarżyła powódka zażaleniem. Zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2005 r., doręczonym w dniu 25 kwietnia 2005 r. Przewodniczący wezwał pełnomocnika powódki do uzupełnienia braków formalnych zażalenia przez uiszczenie wpisu oraz „wykazanie odpisem z rejestru handlowego, że H. R. i W. G. są umocowani do reprezentowania spółki”. Wykonując to zarządzenie pełnomocnik powódki złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przedłożył odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28 kwietnia 2005 r. Zażalenie powoda na postanowienie z dnia 23 lutego 2005 r. odrzucił Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 2005 r. Zdaniem Sądu Apelacyjnego powód przedłożył „nieaktualny” odpis z rejestru handlowego, z którego wynika, że przy czynnościach, których przedmiot dotyczy wartości nie przekraczającej dwudziestokrotnej urzędowej wartości środka trwałego, spółkę reprezentować może każdy z członków zarządu oddzielnie. Co prawda nie wykazano wartości środka trwałego, lecz kwestia ta nie legła u podstaw niniejszego rozstrzygnięcia, gdyż przedłożone pełnomocnictwo zostało podpisane przez dwie osoby. W związku z tym Sąd Apelacyjny przyjął, że gdy zarząd jest wieloosobowy sposób reprezentowania spółki określa jej umowa. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (art. 205 § 1 k.s.h.). Dalej Sąd Apelacyjny stwierdził, że z § 11 umowy spółki wynika, iż wspólnicy powołali zarząd w osobach H. R., W. G. i J. Ł. jedynie na pierwszy rok obrachunkowy. Przedłożona umowa spółki nie jest zatem wystarczająca do przyjęcia, że H. R. i W. G. są w chwili obecnej uprawnieni do reprezentowania powódki. Skoro nie przedłożono ani dalszych uchwał co do składu zarządu ani „aktualnego” odpisu z rejestru sądowego, należało – zdaniem Sądu Apelacyjnego - uznać, iż nie wykazano, aby osoby podpisane pod pełnomocnictwem były nadal członkami zarządu, a co za tym idzie, aby były umocowane do reprezentowania spółki, co prowadzi do odrzucenia zażalenia (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c.). Wymienione postanowienie z dnia 14 czerwca 2005 r. zaskarżył powód zażaleniem wnosząc o jego uchylenie.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przewodniczący, wzywając do uzupełnienia lub poprawienia pisma procesowego, musi m. in. dokładnie oznaczyć braki formalne i sposób ich usunięcia. Niezachowanie tego wymagania pozbawia możliwości zastosowania sankcji z art. 130 § 2 i art. 370 k.p.c. (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 1952 r., C 691/52, OSN 1953, nr 2, poz. 48 oraz z dnia 4 lipca 1960 r., 2 CZ 65/60, RPEiS 1961, nr 3, poz. 373). Jeżeli okaże się, że mimo wykonania zarządzenia nie zostały usunięte wątpliwości z uwagi na które je wydano, powstaje konieczność wydania dalszego, stosownego zarządzenia. Daty zarządzenia z dnia 19 kwietnia 2005 r. i jego doręczenia w dniu 25 kwietnia 2005 r. wskazują iż nie można uznać, by odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28 kwietnia 2005 r. był „nieaktualny” w sensie znacznej „odległości” czasowej od daty wezwania do daty sporządzenia odpisu. Skarżący trafnie zarzucił zatem, że Sąd Apelacyjny przyjął błędnie jakoby przedłożony odpis z rejestru handlowego był „nieaktualny”. Inną kwestią jest natomiast, czy wynika z niego w sposób jednoznaczny, kto był (jest) umocowany do działania w imieniu Spółki w dacie podpisywania pełnomocnictwa. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia świadczy o tym, że Sąd Apelacyjny oparł rozstrzygnięcie na okolicznościach innych niż te, które miały wynikać z dokumentu, jaki w myśl zarządzenia Przewodniczącego należało przedłożyć. Zarządzenie to dotyczyło bowiem jedynie nadesłania odpisu z KRS. W związku z tym powstaje zagadnienie, czy Sąd Apelacyjny mógł na podstawie tych innych okoliczności odrzucić zażalenie mimo przedłożenia aktualnego (bo z dnia 28 kwietnia 2005 r.) odpisu z KRS, o co powódka została wezwana. Zdaniem Sądu Najwyższego w składzie rozpoznającym zażalenie, nie mogło to nastąpić, albowiem pełnomocnik powódki wykonał zarządzenie o usunięciu braków (przedłożył odpis z KRS, o co został wezwany). Jeżeli Sąd Apelacyjny w związku z treścią § 11 umowy spółki miał wątpliwości, czy H. R. i W. G. byli członkami zarządu w dacie udzielania pełnomocnictwa, to w tym przedmiocie należało ponownie wezwać pełnomocnika powódki do przedłożenia dalszych, stosownych dokumentów. Skoro to nie nastąpiło, to odrzucenie zażalenia było przedwczesne. W tej sytuacji pozostałe zarzuty skarżącej stają się bezprzedmiotowe i nie wymagają ustosunkowania się do nich. Sąd Najwyższy, mając powyższe na uwadze, orzekł jak w sentencji (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 39821 i 397 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CZ 123/09 2010-02-25Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu, uznając, że zostało ono podpisane przez osoby nieuprawnione do reprezentowania strony powodowej?
- V CZ 121/06 2007-01-25Czy zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Apelacyjnego dotyczące uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
- II CZ 64/13 2013-11-14Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji, które zostało wniesione przez osobę fizyczną w imieniu własnym, a nie w imieniu spółki, jest dopuszczalne?
- III UZ 11/20 2020-08-20Czy nieważność postępowania z powodu braku organu powołanego do reprezentowania spółki, wynikająca z odwołania jedynego członka zarządu, może być podstawą do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania…
- III CZ 258/25 2026-02-27Czy zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wydane na skutek wniosku spółki z o.o. z udziałem osób fizycznych, powinno zostać odrzucone?
Powołane przepisy
art. 205 § 1 KSHart. 370 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 2 KPCart. 130 § 2art. 386 § 4 KPCart. 39821§ 1§ 11§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy