III KK 124/16
WyrokIzba Karna2016-12-14
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Jerzy Grubba, Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w przedmiocie czynu z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. jest uzasadnione w sytuacji, gdy pokrzywdzona nie złożyła wniosku o ściganie przed wejściem w życie nowelizacji uchylającej wymóg takiego wniosku, a czyn został popełniony przed tą nowelizacją?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za czyn z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz wyrok sądu pierwszej instancji w tym zakresie, umarzając postępowanie. Uzasadniono to tym, że w chwili sporządzania aktu oskarżenia obowiązywał przepis wymagający wniosku o ściganie od pokrzywdzonej, a ustawa nowelizująca, która uchyliła ten wymóg, stanowiła, że do czynów popełnionych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. W związku z tym zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy od wyroku utrzymującego w mocy skazanie za przestępstwa, w tym z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. W trakcie postępowania ustalono, że pokrzywdzona czynem z art. 197 § 2 k.k. nie złożyła wniosku o ściganie sprawcy w toku postępowania przygotowawczego ani na rozprawie. Przestępstwo to było kwalifikowane z przepisu, który przed nowelizacją wymagał takiego wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację w części uznanej za oczywiście bezzasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za czyn z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i umorzył postępowanie w tym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 124/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Dariusz Kala Protokolant Dagmara Szczepańska-Maciejewska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry w sprawie R. S. skazanego z art. 258 § 3 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt II AKa …/15 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II K …/13, p o s t a n o w i ł 1) oddala kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2) uchyla zaskarżony wyrok w części, w jakiej utrzymano nim w mocy skazanie za czyn z art. 197 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz odnośnie tego skazania wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 kwietnia 2015 r. w sprawie II K …13 (pkt III) i w tym zakresie na
2 podstawie art. 439 § 1 pkt 9 w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k. postępowanie o ten czyn umarza, 3) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. F. - Kancelaria Adwokacka - kwotę 1476 zł (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) zł w tym 23 % VAT tytułem wynagrodzenia za sporządzenie kasacji i udział w rozprawie przed Sądem Najwyższym w ramach obrony R. S. świadczonej z urzędu, 4) zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa, 5) kosztami procesu w części w jakiej umorzono postępowanie obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wobec oddalenia kasacji i uznania jej za oczywiście bezzasadną, zgodnie z dyspozycją art. 535 § 3 k.p.k., uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego w części odnoszącej się do tego rozstrzygnięcia, nie zostanie sporządzone. Jednocześnie, z urzędu, Sąd Najwyższy dostrzegł zachodzenie w niniejszej sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Jak wynika z akt sprawy, pokrzywdzona czynem z art. 197 § 2 k.k., którego popełnienie przypisano skazanemu R. S. – A. C. była słuchana w toku postępowania przygotowawczego tylko raz. Miało to miejsce w dniu 21 października 2013 roku – k. 50 – 53 akt sprawy. Podczas tego przesłuchania nie złożyła ona wniosku o ściganie dokonanego z jej pokrzywdzeniem przestępstwa zgwałcenia (zakwalifikowanego z art. 197 § 2 k.k.). Jej zeznania nie zawierają też jakiegokolwiek stwierdzenia, że jej wolą jest ściganie sprawcy tego czynu. W pozostałej części akt, w tym również w aktach dołączonych, także brak takiego wniosku. Omawianego wniosku pokrzywdzona nie złożyła również na rozprawie – k. 2920v – 2923, co więcej, zaprzeczyła wówczas, aby opisywane wcześniej przez nią zdarzenia miały w ogóle miejsce. Bezsprzecznie w czasie wyrokowania – w dniu 10 kwietnia 2015 r., art. 205 k.k. już nie obowiązywał, a ściganie przestępstwa z art. 197 k.k. nie wymaga obecnie złożenia wniosku. Zauważyć jednak należy, że przepis ten uchylony został ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy -
3 Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 849), która weszła w życie z dniem 27 stycznia 2014 r. Tak więc w chwili sporządzania aktu oskarżenia w niniejszej sprawie, przepis ten nadal obowiązywał, co oznacza, że nie było możliwości postawienia R.S. zarzutu popełnienia czynu z art. 197 § 2 k.p.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. bez zgody na ściganie ze strony pokrzywdzonej. Niezależnie od powyższego, art. 3 cytowanej ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. wprost stanowi, że do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, art. 205 k.k. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. W tej sytuacji stwierdzić należy, że w odniesieniu do czynu zarzuconego i opisanego w pkt III aktu oskarżenia zaistniała przesłanka z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. Zgodnie zatem z treścią tego przepisu, należało uchylić zaskarżony wyrok w części w jakiej utrzymano nim w mocy skazanie R. S. za popełnienie przestępstwa z art. 197 § 2 k.p.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., a także wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 kwietnia 2015 r. w sprawie II K …/13, w części rozstrzygającej o skazaniu za wymienione wyżej przestępstwo (pkt III wyroku SO) i w tym zakresie na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. i art. 537 § 2 k.p.k. postępowanie o ten czyn umorzyć. Konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest rozwiązanie kary łącznej orzeczonej w pkt V wyroku Sądu Okręgowego i konieczność wydania w tym zakresie wyroku łącznego. Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. kc
Powiązane orzeczenia
- IV KK 260/19 2020-12-02Czy brak wniosku o ściganie pokrzywdzonego w przypadku przestępstw z art. 197 § 2 k.k. popełnionych przed dniem 27 stycznia 2014 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością uchylenia wyroku i um…
- V KK 398/25 2025-11-18Czy w przypadku skazania za występek określony w art. 207 § 1 k.k. i inne czyny, w tym czyn z art. 190 § 1 k.k., postępowanie karne w zakresie czynu z art. 190 § 1 k.k. powinno zostać umorzone z powodu przedawnienia, a p…
- V KK 26/23 2023-04-18Czy w przypadku, gdy zarzucone oskarżonemu czyny wyczerpują znamiona przestępstw skarbowych, ale jednocześnie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i art. 44 § 1 pkt 1 k.k.s.…
- I KK 49/23 2023-05-10Czy Sąd Okręgowy prawidłowo umorzył postępowanie karne w części dotyczącej czynu z art. 157 § 2 k.k. z powodu przedawnienia, błędnie uznając ten czyn za ścigany z oskarżenia prywatnego, podczas gdy w okolicznościach spra…
- III KK 142/17 2017-11-28Czy brak wniosku o ściganie w sprawie przestępstwa zgwałcenia, popełnionego przed wejściem w życie nowelizacji art. 205 k.k., stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku skazującego, nawet jeśli czyn ten jest kwalifik…
Powołane przepisy
art. 258 § 3 KKart. 197 § 2 KKart. 64 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 9art. 17 § 1 pkt 10 KPKart. 537 § 2 KPKart. 535 § 3 KPKart. 205 KKart. 197 KKart. 197 § 2 KPKart. 3art. 439 § 1 pkt 9 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy