II CZ 94/14
PostanowienieIzba Cywilna2015-02-06
Skład orzekający: Antoni Górski, Zbigniew Kwaśniewski, Jacek Grela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia, może rozstrzygnąć o postanowieniu sądu drugiej instancji odmawiającym zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona nie sformułowała takiego wniosku w zażaleniu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia, może rozstrzygnąć o postanowieniu sądu drugiej instancji odmawiającym zwolnienia od kosztów sądowych, ale tylko na wniosek strony. W przypadku, gdy środek zaskarżenia jest wnoszony przez profesjonalnego pełnomocnika, taki wniosek musi zostać jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom treści w nich niewyrażonych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej. Wcześniej Sąd Okręgowy oddalił jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, jednakże stwierdził, że strona nie sformułowała wniosku o rozstrzygnięcie o postanowieniu odmawiającym zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 94/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSA Jacek Grela w sprawie z wniosku E. F. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty K., "Poczta Polska Spółka Akcyjna" z siedzibą w W., D. W. i K.D. o stwierdzenie zasiedzenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2015 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 maja 2014 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE
2 Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 29 maja 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni od postanowienia tego Sądu z dnia 28 listopada 2013 r., jako nieopłaconą. Postanowieniem z dnia 28 marca 2014 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 2 kwietnia 2014 r. Termin do uiszczenia opłaty sądowej upłynął bezskutecznie 9 kwietnia 2014 r. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 maja 2014 r. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 102 ust. 1 i 2 oraz art. 109 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oraz rozstrzygniecie o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżący nie kwestionuje, że mimo prawidłowego wezwania, nie uiścił opłaty należnej od skargi kasacyjnej, co było podstawą jej odrzucenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że katalog zaskarżalnych do Sądu Najwyższego postanowień jest zamknięty i nie obejmuje postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie oznacza to jednak, że niezaskarżalne postanowienie sądu drugiej instancji, odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, uchyla się spod jakiejkolwiek kontroli Sądu Najwyższego. Jeśli skutkiem odmowy zwolnienia od opłaty jest nieopłacenie skargi kasacyjnej, a to doprowadziło do jej odrzucenia, to wówczas Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, rozstrzyga - na wniosek strony na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. - również o postanowieniu sądu drugiej instancji o odmowie przyznania zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej (por. postanowienie z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 40/08, LEX nr 786449 i powołane tam orzecznictwo oraz postanowienia z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, LEX nr 847127 i z dnia 27 czerwca 2013 r., III CZ 28/13). W zażaleniu skierowanym przeciwko odrzuceniu skargi kasacyjnej taki wniosek nie został przez skarżącego sformułowany.
3 Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym zażalenie podziela przyjęte w judykaturze stanowisko, że w środku zaskarżenia wnoszonym przez profesjonalnego pełnomocnika wniosek taki powinien zostać jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania pismom wnoszonym przez takich pełnomocników treści wprost w nich niewyrażonych; zgłoszenie wniosku jest warunkiem kontroli niezaskarżalnego zażalenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2004, III CZ 71/04, niepubl., z dnia 3 marca 2005 r., II CZ 197/04, niepubl., z dnia 8 lipca 2005 r., II CZ 57/05, niepubl., z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, OSNC 2007, nr 2, poz. 36, z dnia 23 kwietnia 2008 r., III CZ 13/08, niepubl., z dnia 4 lipca 2008 r, I CZ 45/08, niepubl., z dnia 23 listopada 2011 r., IV CZ 99/11, niepubl., z dnia 19 stycznia 2012 r., IV CZ 109/11, niepubl., z dnia 12 lipca 2012 r., I CZ 76/12, niepubl., z dnia 21 marca 2013 r., II CZ 4/13, niepubl., z dnia 4 grudnia 2013 r, II CZ 83/13, niepubl. oraz z dnia 8 stycznia 2014 r., II UZ 63/13, niepubl.). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- V CZ 10/17 2017-03-23Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia, powinien kontrolować zgodność z prawem postanowienia sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia skarżącego…
- II CZ 95/17 2018-01-26Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia, może badać zasadność wcześniejszego postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
- III CZ 13/08 2008-04-23Czy Sąd Najwyższy może rozpoznać niezaskarżalne postanowienie dotyczące odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, które miało wpływ na odrzucenie skargi kasacyjnej, jeśli w środku zaskarżenia nie zawarto wyraźnego wniosku w…
- III CZ 28/13 2013-06-27Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej, może rozpoznać wniosek o zwolnienie od tej opłaty, jeśli strona nie złożyła wniosku o rozsze…
- III CZ 348/22 2023-06-14Czy Sąd Najwyższy może kontrolować zasadność postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu tej skargi?
Powołane przepisy
art. 102 ust. 1art. 109 ust. 1art. 380 KPCart. 39821 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy