III KO 71/20
Izba Karna2020-09-02
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na powiązania rodzinne jednego z oskarżonych z osobą zatrudnioną w sądzie, co może budzić wątpliwości co do bezstronności sędziów i wpływać na sprawność postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że powiązania rodzinne jednego z oskarżonych z asystentką sędziego w sądzie okręgowym, gdzie toczy się postępowanie, stanowią uzasadnioną podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Przekazanie takie jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby zagwarantować postępowanie wolne od podejrzeń o brak bezstronności sędziów i zapewnić rozpoznanie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zgodnie z wymogami konstytucyjnymi i ustawowymi.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku były powiązania rodzinne jednego z oskarżonych z asystentką sędziego zatrudnioną w Wydziale Karnym tego sądu. Sąd Okręgowy wskazał również na niedogodności i dysfunkcjonalności w dotychczasowym postępowaniu, które wydłużały jego przebieg i mogły godzić w standard rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 71/20 POSTANOWIENIE Dnia 2 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie M. K. , K. G. i K. G. oskarżonych o czyn z art. 197 § 3 pkt 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 września 2020 r. wniosku Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 lipca 2020 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy w W. , powołując się na przepis art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie ww. sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu swojego wystąpienia Sąd Okręgowy wskazał, że przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadnione, gdyż jednym z oskarżonych jest brat osoby zatrudnionej w Sądzie Okręgowym, Wydziale Karnym, jako asystentka sędziego. Sąd Okręgowy w W. zwrócił ponadto uwagę, że dotychczasowe procedowanie w kwestii incydentalnej, związane z rozpoznaniem zażalenia na postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, ujawniło szereg niedogodności i dysfunkcjonalności wydłużających postępowanie, związanych z wyłączaniem
2 sędziów od rozpoznania sprawy, co finalnie skutkowało tym, że zażalenie rozpoznawał po upływie dwóch miesięcy inny Sąd Okręgowy (art. 43 k.p.k.). Nie będzie można uniknąć owych niedogodności i dysfunkcjonalności w trakcie rozpoznawania sprawy w głównym jej nurcie, co z kolei godzić może w ustawowy i konstytucyjny standard rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W świetle tych okoliczności zachodzi potrzeba przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 37 k.p.k.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w W. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja zawodowo - służbowych powiązań sędziów wskazanego Sądu Okręgowego oraz zatrudnionej w Wydziale Karnym tego sądu asystentki sędziego, będącej siostrą jednego z oskarżonych, wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, a które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Przekazanie sprawy innemu sądowi do jej rozpoznania jest również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przedmiotowego procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10, OSNwSK 2010, z. 1, poz. 1451). Za przekazaniem niniejszej sprawy w trybie art. 37 k.p.k. przemawia także konieczność zagwarantowania jej sprawnego rozpoznania, odpowiadającego standardowi wytyczonemu w szczególności treścią art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KO 14/25 2025-02-04Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy występują powiązania rodzinne i towarzyskie między stronami, świadkami a sędz…
- III KO 38/18 2018-05-10Czy okoliczności wskazujące na powiązania rodzinne oskarżonego z sędziami orzekającymi w sądzie właściwym miejscowo uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- III KO 104/25 2025-08-13Czy istnieją uzasadnione podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy wśród oskarżonych znajduje się mąż sędzi orzekającej w sądzie właściwym miejscow…
- III KO 18/23 2023-03-15Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z sędzią orzekającym w danym sądzie, które może budzić wątpliwości co do obiektywizmu?
- IV KO 15/15 2015-04-09Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w tym samym sądzie?
Powołane przepisy
art. 197 § 3 pkt 1 KKart. 37 KPKart. 43 KPKart. 45 ust. 1art. 2 § 1 pkt 4 KPK§ 3 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy