III KK 356/18

Sygn. akt III KK 356/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Barbara Skoczkowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga, w sprawie A. J. L. oskarżonego z art. 263 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 25 czerwca 2019 r., kasacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt XI Ka […] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II K […], 1/ uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. co do czynu z pkt II (z art. 263 § 2 kk) i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania, 2/ w pozostałej części oddala kasację jako oczywiście bezzasadną. 2 UZASADNIENIE A. L. został oskarżony o to, że: I. w czasie bliżej nieustalonym do dnia 30 listopada 2014 r. w S. woj. […] bez wymaganego zezwolenia wytwarzał sposobem samodziałowym broń palną myśliwską przy pomocy znajdujących się w jego posiadaniu części składowych broni palnej wytworzonych sposobem samodziałowym, w tym istotnych części składowych broni palnej w postaci pięciu baskili i pięciu luf stanowiących jedną całość oraz nieistotnych elementów broni palnej w postaci metalowych języków spustowych, sprężyn i płaskich blach, ośmiu drewnianych półfabrykatów w tym czterech osad i czterech łóż z kolbami oraz wytwarzał sposobem samodziałowym amunicję do broni palnej myśliwskiej przy pomocy posiadach istotnych części amunicji w postaci 275 spłonek typu „G.”, 588 spłonek typu miseczkowego, 110 spłonek stosowanych w nabojach myśliwskich, ładunków miotających w postaci prochu czarnego i nitrocelulozowego prochu strzelniczego typu „S.” produkcji polskiej, mieszaniny nitrocelulozowych prochów strzelniczych oraz przy pomocy posiadanych nieistotnych części amunicji w postaci 35 naboi montażowych bocznego zapłonu kal. 6,8 mm produkcji polskiej, mieszaniny śrucin ołowianych, 17 mosiężnych łusek naboi myśliwskich wielokrotnego użytku kal. 16/70 produkcji rosyjskiej, 49 ołowianych pocisków wykonanych sposobem samodziałowym oraz przy pomocy wytworzonych sposobem samodziałowym metalowego urządzenia do zamykania wylotów naboi łusek myśliwskich kal. 16 mm i matrycy do odlewania sposobem samodziałowym kulistych pocisków kal. 7mm, przez co wytworzył sposobem samodziałowym co najmniej pięć jednostek broni myśliwskiej w postaci pięciu baskili i pięciu luf stanowiących jedną całość oraz co najmniej dziewięć sztuk naboi myśliwskich kal. 16 oraz trzy naboje bez ładunku rażącego, tj. o przestępstwo z art. 263 § 1 k.k. II. w czasie bliżej nieustalonym do dnia 30 listopada 2014 r w S. woj. […] posiadał bez wymaganego zezwolenia istotne części składowe broni palnej w postaci komory zamkowej z zamkiem karabinu kal. 7,95 mm typu M. Model […] oraz przedniego odcinka lufy kal. 7,95 mm karabinu systemu M., lufy z komorą zamkową karabinu kal. 7,62 mm systemu M. wz. z 1891 oraz przedniego odcinka lufy kal. 7.62 mm karabinu systemu M., skorodowanego szkieletu 3 pistoletu kal. 7,65 mm oraz amunicji do brani palnej w postaci dziesięciu naboi sztucerowych 8/57 JR produkcji czeskiej, jednego naboju sztucerowego kal. 7/57R produkcji czeskiej, dziesięciu naboi pistoletowych kal. 7,62 wz. 30 produkcji polskiej oraz rosyjskiej, jednego naboju rewolwerowego alarmowego kal. 380 produkcji niemieckiej, jednego naboju pośredniego kal. 7,62 mm wz. 43 produkcji polskiej, jednego naboju myśliwskiego kal. 16/70 produkcji angielskiej, pięciu naboi myśliwskich kal. 12/70 produkcji polskiej i angielskiej, tj. o czyn z art. 263 § 2 k.k., III. w czasie bliżej nieustalonym do dnia 30 listopada 2014 r w S. woj. […] wszedł w posiadanie bezprawnie pozyskanych trofeów zwierząt łownych w postaci dwóch czaszek wraz z porożem samca sarny europejskiej oraz trzech fragmentów czaszki sarny europejskiej stanowiącej jedną całość, to jest o przestępstwo z art. 52 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r. poz.1226 ze zm.), IV. w czasie bliżej nieustalonym do dnia 30 listopada 2014 r w S. woj. […] wyrabiał alkohol etylowy bez wymaganego wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w zakresie wyrobu i przetwarzania alkoholu etylowego, tj. o przestępstwo z art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 2001 r., nr 3, poz. 353 ze zm.) Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 8 grudnia 2017 r., sygn. II K […] uniewinnił A. L. od popełnienia powyższych czynów. Wyrok ten zaskarżył prokurator, zarzucając w apelacji obrazę przepisów prawa procesowego, tj.: art. 4, 7, 424 § 1 pkt 1 k.p.k. przez uwzględnienie wbrew dyspozycji art. 4 i 7 k.p.k. jedynie okoliczności i dowodów przemawiających na korzyść linii jego wyjaśnień oraz zeznań świadków W. C., Ł. L., M. L., S. G., J. L. i A. O., przy błędnej interpretacji dowodów z zeznań świadków w osobach K. M., L. W., Ł. W., K. W., T. B. i świadka H. K. oraz dowodów z protokołów i wyników przeszukania posesji i zatrzymania przedmiotów od oskarżonego, opinii powołanych w sprawie biegłych z zakresu badania broni i amunicji, badań chemicznych i szkód łowieckich, których wnikliwa analiza przeczy zaprezentowanej w pisemnych motywach wyroku tezie o braku dowodów wskazujących 4 na bezpośrednie sprawstwo A. L. i zaniechaniu wbrew treści art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., wskazania w pisemnych motywach wyroku, w jakim zakresie Sąd obdarzył walorem wiarygodności wyjaśnienia oskarżonego A. L. oraz zeznania świadków W. C., Ł. L., M. L., S. G. i A. O., w jakim nie i dlaczego, co skutkowało niewłaściwą oceną tych dowodów, a przez to miało wpływ na treść orzeczenia, i niezasadnym uniewinnieniem oskarżonego od popełnienia wszystkich zarzuconych mu czynów. W konsekwencji prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ł. do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 8 marca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Od tego orzeczenia prokurator wniósł kasację, wskazując na rażące naruszenie prawa karnego procesowego pod postacią przepisów art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k., które miało istotny wpływ na treść wyroku, polegające na niepełnym i niewłaściwym rozpoznaniu apelacji od wyroku Sądu I instancji wywiedzionej przez oskarżyciela publicznego, a w konsekwencji na akceptacji nieprawidłowego rozstrzygnięcia Sądu I instancji, wydanego z obrazą przepisów art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. przez pominięcie ujawnionych w sprawie okoliczności odnoszących się do ujawnienia i zatrzymania u oskarżonego A. L. posiadanej przez niego jednej sztuki amunicji, mającej zastosowanie do celów myśliwskich oraz elementów amunicji myśliwskiej, służących do jej samodzielnego elaborowania (wytwarzania), a także pozostałych dowodów wskazanych w apelacji prokuratora, których wnikliwa analiza przeczy zaprezentowanej w pisemnych motywach wyroku tezie o braku dowodów na sprawstwo A. L., pomimo dostrzeżenia podniesionych w apelacji oskarżyciela publicznego uchybień popełnionych przez Sąd I instancji przy sporządzaniu pisemnego uzasadnienia wyroku, bez dokonania własnej wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i poczynionych w oparciu o ten materiał przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych oraz podniesionych w apelacji wywiedzionej przez oskarżyciela publicznego uchybień w dokonanej przez ten sąd ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia, polegającego na utrzymaniu w mocy wyroku niezasadnie 5 uniewinniającego A. L. od popełnienia wszystkich zarzuconych mu czynów. W konsekwencji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Nie sposób było odmówić słuszności zarzutowi wskazującemu na dokonanie przez Sąd odwoławczy niewłaściwej kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu a quo (naruszenie art. 433 § 2 k.p.k.) w zakresie uniewinnienia oskarżonego od zarzutu popełnienia czynu opisanego w pkt II. Przypomnieć należy, że A. L. zarzucono w ramach tego występku (art. 263 § 2 k.k.) posiadanie między innymi naboju pośredniego kal. 7,62 mm wz. 43 produkcji polskiej. Jak trafnie zwrócił uwagę oskarżyciel w apelacji, z protokołu oględzin rzeczy zabezpieczonych od A. L. w dniu 30 listopada 2011 r. (k. 31 - 31v) oraz z treści zeznań świadków przeprowadzających tę czynność - funkcjonariuszy Policji K. W. i T. B. (k. 212 - 213) wynika, że przedmiotowy nabój zatrzymany został bezpośrednio w odzieży oskarżonego, którą miał na sobie w dniu postrzelenia. Opinia biegłego z zakresu badań broni i amunicji stwarzała podstawy do uznania, że nabój ten stanowi amunicję do broni palnej w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U.2019.284 j.t.) - k. 80. Zatem jego niewątpliwe posiadanie przez oskarżonego, abstrahując obecnie od oceny społecznej szkodliwości tego czynu, wyczerpywało dyspozycję art. 263 § 2 k.k. Ta kwestia, mimo, iż podniesiona w apelacji, nie znalazła się w polu rozważań Sądu odwoławczego, co ewidentnie stanowiło naruszenie wymogu rzetelnej kontroli instancyjnej (art. 433 § 2 k.p.k.). Uchybienie powyższe cechowało się stopniem rażącym i miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). Posiadanie przez oskarżonego jednej sztuki broni palnej było fragmentem czynu z pkt II aktu oskarżenia, zatem zaakceptowanie uniewinnienia go od zarzutu popełnienia tego czynu skutkowałoby sytuacją, w której ten wycinek podlegającego penalizacji zachowania nie mógłby podlegać już odrębnej ocenie z uwagi na zakaz wynikający z rei iudicatae (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.) - zob. wyrok SN z 12 lutego 1975 r., I KR 226/74, LEX nr 21663, uchwała SN z 21 listopada 2001 r„ I KZP 29/01, OSNKW 2002, nr 1-2, poz. 2, wyrok SN z 4 lutego 2002 r„ II KKN 221/01, OSN Prok. i Pr. 2002, nr 10, poz. 5, wyrok SN z 26 lipca 2007 r., IV KK 153/07, OSNKW-R 2007, poz. 1735, uchwała 6 z 15 czerwca 2007 r., I KZP 15/07, OSNKW 2007, nr 7-8, poz. 55. Implikacją stwierdzenia powyższego naruszenia było uchylenie przez Sąd Najwyższy zaskarżonego wyroku w części utrzymującej wyroku Sądu I instancji co do czynu z pkt II i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W pozostałym zakresie kasacja była oczywiście bezzasadna, sprowadzała się bowiem do wyrażenia polemicznego stanowiska w stosunku do zaakceptowanych instancyjnie ustaleń Sądu I instancji. Wszystkie wymienione okoliczności w postaci przeszukania posesji oskarżonego bezpośrednio po zdarzeniu z jego udziałem (postrzelenie), ujawnienia i zabezpieczenia elementów broni, amunicji, szczątek zwierząt czy sprzętu do wytwarzania alkoholu jak i wytworzonego alkoholu oraz opinie odnoszące się do tych dowodów rzeczowych, były przedmiotem wnikliwej analizy. Jednakże w realiach niniejszej sprawy, na tle całokształtu materiału dowodowego, nie stanowiły podstawy do kategorycznych ustaleń faktycznych co do sprawstwa A. L. w zakresie zarzucanych mu występków. Wystąpienie w tym zakresie nieusuwalnych uzasadnionych wątpliwości skutkowało, zgodnie z art. 5 § 2 k.p.k., rozstrzygnięciem ich na korzyść oskarżonego. Kasacja w zakresie, w jakim powielając argumentację apelacyjną, kwestionowała wystąpienie owych wątpliwości, nie spełniała warunków z art. 523 § 1 k.p.k. Na marginesie, skarżący twierdząc, że „rację ma sąd, gdy wskazuje, że protokół i wyniki przeszukania posesji oskarżonego, same w sobie, nie wskazują, że to wyłącznie i nikt inny dysponował ujawnionymi w tym protokole przedmiotami czynu zabronionego i można powziąć uzasadnione wątpliwości, czy należały one do oskarżonego” (s. 7 kasacji), wyraził w istocie pogląd zbieżny z zaprezentowanym przez Sądy obu instancji. Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy ograniczy się do rozważenia zarzutu apelacyjnego jedynie w odniesieniu do czynu z pkt II i tylko w zakresie wskazanego naboju zatrzymanego od oskarżonego.