I DSP 1/18
Izba Dyscyplinarna2019-01-10
Skład orzekający: Paweł Czubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, oparty na wątpliwościach co do niezależności tej Izby, spełnia przesłanki określone w art. 49 Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie sędziów, stwierdzając, że wątpliwości pozwanego co do niezależności Izby Dyscyplinarnej nie stanowią przyczyn uzasadniających wyłączenie sędziego w rozumieniu art. 49 KPC. Wskazano, że ustawy korzystają z domniemania konstytucyjności, a podważanie ich podstaw ustrojowych nie jest podstawą do wyłączenia sędziego. Ponadto, wniosek został złożony po terminie, a w części dotyczył orzeczenia, od którego środek odwoławczy już nie przysługiwał.Stan faktyczny
Pozwany złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, powołując się na wątpliwości co do niezależności tej Izby. Wniosek został złożony wraz z zażaleniem na wcześniejsze orzeczenie. Pozwany argumentował, że podważa konstytucyjność i ustawowe podstawy funkcjonowania Izby Dyscyplinarnej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Izby Dyscyplinarnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I DSP 1/18 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Czubik w sprawie K. Z. przeciw Sądowi Najwyższemu o nakazanie dopuszczenia do wykonywania czynności orzeczniczych po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pozwanego o wyłączenie sędziów: 1) SSN M. B. 2) SSN J. M. 3) SSN P. N. 4) SSN T. P. 5) SSN A. R. 6) SSN A. T. 7) SSN R. W. 8) SSN J. W. 9) SSN K. W. 10) SSN P. Z. postanawia: wniosek o wyłączenie wyżej wymienionych sędziów oddalić UZASADNIENIE W dniu 28 grudnia 2018 r. pozwany złożył wraz z zażaleniem wniosek o wyłączenie wszystkich wyżej wymienionych sędziów Izby Dyscyplinarnej powołując się na wątpliwości co do niezależności Izby Dyscyplinarnej (szczegółowe uzasadnienie na kartach 4-6 zażalenia).
2 Uzasadnienie pozwanego podważa podstawy ustrojowe Rzeczypospolitej Polskiej oraz obowiązujące ustawy. Nie wskazuje natomiast przyczyn wymienionych w art. 49 kpc. Za takie przyczyny nie sposób bowiem uznać wątpliwości pozwanego co do konieczności stosowania prawa przez zarówno strony postępowania (w tym pozwanego) jak i przez sąd orzekający. Wszystkie ustawy korzystają z domniemania ich konstytucyjności czego pozwany nie zauważa. Dodatkowo należy wskazać, że wniosek o wyłączenie sędziów został złożony po upływie terminu do złożenia zażalenia. W części złożonego zażalenia wniosek dotyczy orzeczenia, od którego w chwili składania wniosku o wyłączenie, środek odwoławczy nie przysługiwał. Nie sposób przyjąć, aby w stosunku do postępowania zażaleniowego toczyła się nadal sprawa w rozumieniu art. 50 § 1 kpc. Upływ terminu do złożenia zażalenia skutkuje bowiem jego odrzuceniem. Co do wyłączenia wyżej wymienionych sędziów Izby Dyscyplinarnej w sprawie, w zakresie zasadniczej części merytorycznej pozwu, wskazać jeszcze należy, iż akurat w tej sprawie pozycja Izby Dyscyplinarnej została ukształtowana przez ustawodawcę w sposób specyficzny, w zasadzie jako jej właściwość wyłączna. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że w sprawie sporu sędziego z Sądem Najwyższym, tylko Izba Dyscyplinarna korzysta w pewnym zakresie z niezawisłości i niezależności od Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Ta niezależność ma wymiar zarówno administracyjny, jak i budżetowy. Taki był powód wskazania właśnie tej Izby jako wyłącznie właściwej do rozpoznawania tego rodzaju sporów. Tymczasem, strona postępowania ingeruje swoim wnioskiem o wyłączenie wszystkich wyżej wymienionych sędziów Izby w niezależność i niezawisłość rozstrzygania, próbując doprowadzić do wydania w tej sprawie orzeczenia przez sędziów podległych bezpośrednio administracyjnie Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, pomimo wyraźnych zapisów ustawowych regulujących tę kwestię. Co więcej, w odniesieniu do wniosku o wyłączenie sędziów, nie można zastosować art. 52 § 1 kpc z dwóch powodów: 1) brak jest sądu przełożonego nad Sądem Najwyższym;
3 2) osobą decydującą o przekazaniu sprawy wyłączenia sędziów byłby piastun organu pozwanego czyli Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Nie ulega żadnej wątpliwości, że ta druga sytuacja jest całkowicie niedopuszczalna i sprzeczna z przepisami Konstytucji, na które powołuje się pozwany. Skład sądu został wyznaczony przez sędziego przewodniczącego na podstawie art. 79 pkt. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym. Dodatkowo wskazać należy, że subsydiarnie w odniesieniu do posiedzeń sądu, taki sam skład jest przewidziany w art. 77 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym.
Powiązane orzeczenia
- II CSKP 1443/22 2026-03-13Czy Sąd Najwyższy jest związany prawomocnym postanowieniem o wyznaczeniu sędziego do rozpoznania sprawy, i czy jego niewykonanie przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego uzasadnia przedstawienie akt sprawy Prezesowi kie…
- II DSP 2/19 2020-06-22Czy droga sądowa jest dopuszczalna w sprawie o nakazanie dopuszczenia sędziego do wykonywania funkcji orzeczniczych, a jeśli tak, to czy właściwym do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej?
- SNO 19/04 2004-05-19Czy odmowa wykonania przez sędziego administracyjnego polecenia nadania sprawie biegu, wynikająca z różnicy zdań co do celowości czynności sądowej, może być podstawą odpowiedzialności dyscyplinarnej, jeśli różnica zdań d…
- SNO 19/16 2016-06-16Czy sędzia, który po prawomocnym wyłączeniu go od orzekania w sprawie, podejmuje czynności procesowe w tej sprawie (np. zwracając się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym) oraz zamieszcza w protokole rozprawy…
- SNO 34/05 2005-06-30Czy sędzia może zostać zawieszony w czynnościach służbowych i obniżone mu wynagrodzenie w przypadku rażącego naruszenia przepisów postępowania cywilnego, które godzi w powagę wymiaru sprawiedliwości?
Powołane przepisy
art. 49 kpc.art. 50 § 1 kpc.art. 52 § 1 kpcart. 79 pkt. 1art. 77 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy