V CZ 95/18

PostanowienieIzba Cywilna2019-01-31

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Marian Kocon, Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie nieważności z art. 401 pkt 2 k.p.c. (pozbawienie możności działania) podlega odrzuceniu, jeśli strona nie wykazała, że znalazła się w sytuacji uniemożliwiającej jej działanie przed sądem, a jedynie utrudniającej lub ograniczającej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o wznowienie postępowania oparta na podstawie nieważności z art. 401 pkt 2 k.p.c. podlega odrzuceniu, jeśli strona nie wykazała, że znalazła się w sytuacji uniemożliwiającej jej działanie przed sądem, a jedynie utrudniającej lub ograniczającej. Podkreślono, że pozbawienie możności działania oznacza sytuację, która uniemożliwia, a nie tylko utrudnia lub ogranicza popieranie przed sądem dochodzonych żądań. W analizowanym przypadku uczestniczka nie wykazała takiej sytuacji, a jedynie przyjęła błędną taktykę procesową i oczekiwała na wynik postępowania przygotowawczego.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę o wznowienie postępowania złożoną przez J. J. w sprawie o dział spadku. J. J. wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, uznając, że skarga o wznowienie postępowania nie była oparta na ustawowej podstawie, gdyż uczestniczka nie wykazała pozbawienia możności działania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki J. J. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 95/18 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie ze skargi J. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w C. z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI Ca (…) w sprawie z wniosku W. K. przy uczestnictwie J. J., G. J., Z. J., A. K., A. K., D. K., W. K., A. L., D. L. i R. L. o dział spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 stycznia 2019 r., zażalenia uczestniczki J. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 14 czerwca 2018 r., sygn. akt VI Ca (…), oddala zażalenie; przyznaje adwokatowi S. K. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w C. kwotę 2.700 zł (dwa tysiące siedemset) powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił skargę uczestniczki J. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 5 kwietnia 2016 r., w sprawie z wniosku W. K., o dział spadku. W zażaleniu ha to postanowienie pełnomocnik procesowy uczestniczki wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., skarga o wznowienie postępowania nieoparta na ustawowej podstawie ulega odrzuceniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W ramach przewidzianej w tym przepisie kontroli wstępnej sąd bada, czy skarga została oparta na ustawowych podstawach wznowienia wskazanych w art. 401, art. 4011 i art. 403 k.p.c. oraz czy powołana w skardze podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. W wyniku przeprowadzonej kontroli wstępnej skarga ulega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nieodpowiadający ustawie, lecz także wtedy, gdy przytoczone w niej okoliczności dają się wprawdzie podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2007 r., V CZ 119/06, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, niepubl, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2005 r., III CZ 82/05, niepubl.). Na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy znalazła się w takiej sytuacji, która uniemożliwia, a nie tylko utrudniła lub ograniczyła popieranie przed sądem dochodzonych żądań. Oceny tej nie przesądza nieprzyznanie 3 fachowego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Sądem I instancji. Trzeba podkreślić, że już z samej skargi o wznowienie wynika, iż uczestniczka nie podjęła w pełni aktywnej realizacji uprawnień procesowych głównie z powodu przyjęcia błędnej taktyki procesowej i oczekiwania na wynik postępowania przygotowawczego. Ponadto, w toku dalszego postępowania został ustanowiony na jej rzecz pełnomocnik z urzędu (postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 30 grudnia 2015 r.). W skardze jak i w zażaleniu nie wykazano, że z innych względów uczestniczka znalazła się w sytuacji, która uniemożliwiała popieranie przed sądem dochodzonych żądań. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 410 § 1 KPCart. 401art. 4011art. 403 KPCart. 401 pkt 2 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy