I NSP 426/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-01-14

Skład orzekający: Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeśli skarga dotyczy przewlekłości postępowania zarówno przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania zarówno przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym. W takim przypadku właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy jest właściwy jedynie do rozpoznania skargi, gdy dotyczy ona przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie (sygn. akt XXV C 2972/19) oraz przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (sygn. akt V ACa 2236/23). Skarga obejmowała żądanie stwierdzenia przewlekłości, wydania zaleceń co do szybkiego rozstrzygnięcia sprawy oraz zasądzenia od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie kwoty pieniężnej i kosztów postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania tej skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 426/24 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa H. B. przeciwko Towarzystwo Ubezpieczeń spółka akcyjna w W., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 stycznia 2025 r., na skutek skargi H. B. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie o sygn. akt XV C 2972/19 i Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 2236/23, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. ł.n UZASADNIENIE Skarżąca H. B., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – r.pr. K. B. złożyła w dniu 4 listopada 2024 r. (data prezentaty) do Sądu Apelacyjnego w Warszawie „skargę o stwierdzenie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki”, wnosząc o: stwierdzenie stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie z powództwa H. B. przeciwko Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie S.A. z siedzibą w W., toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, V Wydział Cywilny, sygn. akt V ACa 2236/23 (sygn. akt sądu I instancji XXV C 2972/19); wydanie zalecenia Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie jak najszybszego I NSP 426/24 2 rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt V ACa 2236/23; zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie, na rzecz skarżącej (powódki) sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł; zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie, na rzecz skarżącej (powódki) kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, szereg szczegółowych zarzutów i okoliczności odnoszących się na równi do postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie o sygn. akt XXV C 2972/19, jak i Sądem Apelacyjnym w sprawie o sygn. akt V ACa 2236/23. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie w odpowiedzi na skargę z 4 grudnia 2024 r. zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy, ponieważ właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Apelacyjny w Warszawie. W artykule 4 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) uregulowano kwestię właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczącej skargi. Sąd Najwyższy stwierdza, że ustawa o skardze na przewlekłość została skonstruowana w oparciu o jednoznaczną atrybucję właściwości dokonanej według hierarchicznej struktury sądownictwa, a nie rodzajów postępowań. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki „[j]eżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym”. Jeżeli zaś skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny I NSP 426/24 3 (art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19) Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie na podstawie art. 200 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., stosowanym odpowiednio na mocy art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c., który stosuje się do niniejszego postępowania na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [a.ł] ł.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 200 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 39821 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy