I NSP 295/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-09-30
Skład orzekający: Elżbieta Karska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym. W takim przypadku właściwy jest sąd apelacyjny jako sąd przełożony nad sądem okręgowym. Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie.Stan faktyczny
J.J. złożył skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Katowicach (sygn. V Kp 209/25). Skarga wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Katowicach, a następnie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 295/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska w sprawie ze skargi J.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Katowicach w sprawie o sygn. V Kp 209/25, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 września 2025 r., stwierdza swoją niewłaściwość i sprawę przekazuje zgodnie z właściwością Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 lipca 2025 r., które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w Katowicach tego samego dnia, a do Sądu Najwyższego 17 lipca 2025 r. J.J. domagał się stwierdzenia przewlekłości w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Katowicach o sygn. V Kp 209/25. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725,
I NSP 295/25 2 dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) uregulowano kwestię właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczącej skargi. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli zaś skarga odnosi się do przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny (art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19). Sąd Najwyższy, po dokładnej analizie treści skargi, doszedł do przekonania, że zarówno literalny zakres żądania, zarzuty, jak i ujęty w uzasadnieniu opis przebiegu sprawy dotyczą postępowania przed Sądem Okręgowym, zaś w związku z tym, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość sądem właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest sąd przełożony nad sądem przed którym toczy się postępowanie, to za takowy należy uznać Sąd Apelacyjny w Katowicach. Wobec powyższego na mocy art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 35 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. JW. [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 580/25 2026-01-14Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym?
- I NSP 164/25 2025-04-30Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, gdy dotyczy ona zarówno postępowania przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
- I NSP 510/25 2026-02-03Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania przed sądem okręgowym?
- I NSP 120/25 2025-04-09Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, jeśli dotyczy ona zarówno postępowania przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
- I NSP 8/25 2025-01-21Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, gdy skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym?
Powołane przepisy
art. 4art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 8 ust. 2art. 35 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy