I NSP 120/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-04-09

Skład orzekający: Elżbieta Karska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, jeśli dotyczy ona zarówno postępowania przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania skargi na przewlekłość postępowania, jeśli dotyczy ona zarówno postępowania przed sądem okręgowym, jak i sądem apelacyjnym. W takim przypadku właściwy do rozpoznania skargi w całości jest sąd apelacyjny. Sąd Najwyższy jest właściwy jedynie do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym.
Stan faktyczny
M. i J. B. wnieśli skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie oraz Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Skarga dotyczyła postępowania, które trwało od 2020 roku, obejmując zarówno etap przed sądem pierwszej instancji, jak i przed sądem drugiej instancji. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę i stwierdził swoją niewłaściwość.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 120/25 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska w sprawie ze skargi M. B. i J. B. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 2405/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 kwietnia 2025 r., stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 10 marca 2025 r., które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 17 marca 2025 r., a do Sądu Najwyższego 25 marca 2025 r. M. i J. B., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: „skarga na przewlekłość postępowania”), toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt V ACa 2405/24. Przedmiotem żądania było: stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie z powództwa M. i J. B. przeciwko R. w W. prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział Cywilny oraz Sąd Apelacyjny w Warszawie (pkt 1); wyznaczenie terminu rozprawy w ciągu 1 miesiąca od dnia wpływu do Sądu skargi na przewlekłość postępowania (pkt 2); przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz I NSP 120/25 2 skarżących kwoty po 20 000 zł (łącznie 40 000 zł) (pkt 3); zasadzenie na rzecz skarżących od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie kosztów tego postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty (pkt 4). W uzasadnieniu skargi powodowie wyjaśnili, że wnieśli pozew 24 lipca 2020 r. Postępowanie w sprawie pod sygn. akt II C …/20 toczyło się przed Sądem Okręgowym w Warszawie przez 3 lata i 2 miesiące. Wyrok został wydany 24 października 2023 r. Sprawa została przekazana do Sądu Apelacyjnego 24 lipca 2024 r. i tam zarejestrowana pod sygn. akt V ACa 2405/24. Do dnia złożenia skargi na przewlekłość postępowania Sąd nie dokonał doręczenia apelacji obu stron. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) uregulowano kwestię właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczącej skargi. Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli zaś skarga odnosi się do przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym – właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny (art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19). I NSP 120/25 3 Sąd Najwyższy, po dokładnej analizie treści skargi, doszedł do przekonania, że zarówno literalny zakres żądania, zarzuty, jak i ujęte w uzasadnieniu: opis przebiegu postępowania przed Sądem Okręgowym z uwzględnieniem postępowania apelacyjnego, konkluzje co do łącznej długości trwania postępowania przed sądami powszechnymi, żądanie przyznania określonej kwoty – dotyczą postępowania przed Sądem Okręgowym w Warszawie oraz Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. V ACa 2405/25. Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość oraz art. 200 § 11 i art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie. JW. [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4art. 4 ust. 2art. 4 ust. 1art. 4 ust. 1art. 200 § 11art. 200 § 14 KPCart. 8 ust. 2§ 11§ 14

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy