I CZ 6/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-03-12
Skład orzekający: Antoni Górski, Mirosław Bączyk, Zbigniew Kwaśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego, dokonane zgodnie z art. 139 § 1 i 2 k.p.c., może zostać uznane za skuteczne, jeśli pełnomocnik twierdzi, że nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że doręczenie zastępcze, dokonane zgodnie z art. 139 § 1 i 2 k.p.c., jest skuteczne, nawet jeśli pełnomocnik twierdzi, że nie otrzymał zawiadomienia. Doręczenie to opiera się na domniemaniu, że pismo dotarło do adresata, a obalenie tego domniemania wymaga dowodów stwarzających pewność lub wysokie prawdopodobieństwo, że adresat nie powziął wiadomości o miejscu złożenia przesyłki. Z uwagi na ograniczenia postępowania dowodowego przed Sądem Najwyższym, dowody w tym zakresie mogą być rozpatrywane w postępowaniu o przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Powódka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej z powodu wniesienia jej po terminie. Twierdziła, że jej pełnomocnik nie otrzymał zawiadomienia o przesyłce z wyrokiem i uzasadnieniem, co skutkowało uchybieniem terminu. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, opierając się na dokumentacji wskazującej na skuteczne doręczenie zastępcze.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki i zasądził od niej zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 6/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Mirosław Bączyk SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa E. P. przeciwko G. sp. z o.o. w W. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 marca 2015 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 września 2014 r., oddala zażalenie; zasądza od powódki na rzecz pozwanej 120 (sto dwadzieścia) zł zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 września 2014 r. odrzucił skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu z dnia 11 kwietnia 2014 r., jako wniesioną po upływie ustawowego terminu. W zażaleniu na to postanowienie strona powodowa zarzuciła naruszenie art. 3985 § 1 k.p.c. i wniosła o jego uchylenie. Wskazała, że reprezentujący ją w drugiej instancji pełnomocnik D. B. nigdy nie otrzymał zarówno pierwotnego, jak też powtórnego zawiadomienia o przesyłce zawierającej wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem. Podniosła, że informację o sporządzeniu wyroku powzięła w dniu 23 czerwca 2014 r. z pisma pełnomocnika sporządzonego w innej sprawie toczącej się między tymi samymi stronami i na tej podstawie sporządzono i wniesiono skargę kasacyjną. Na okoliczność, jej zdaniem, nieskutecznego doręczenia wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie szeregu dowodów m.in. w postaci zeznań byłego pełnomocnika D. B., pracowników kancelarii, aktualnego pełnomocnika oraz rozmów telefonicznych z Biurem Obsługi Interesantów Sądu Apelacyjnego. W odpowiedzi na zażalenie strona pozwana wniosła o jego oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3985 § 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. W rozpoznawanej sprawie odpis wyroku Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi powódki w trybie doręczenia zastępczego w dniu 9 czerwca 2014 r. a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 9 sierpnia 2014 r. Na kopercie przesyłki zawierającej skargę kasacyjną widnieje stempel urzędu doręczającego z uwidocznioną na nim datą 11 sierpnia 2014 r. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd Apelacyjny kierował się ustaleniem faktycznym dokonanym w oparciu o dostępny w aktach sprawy dowód – a mianowicie uwzględnił datę wynikającą z datownika doręczyciela na kopercie,
3 w której orzeczenie zostało przesłane na adres pełnomocnika powódki (k. 647). Z datownika tego wyraźnie wynika data pierwszego awizowania 23 maja 2014 r., powtórnego awizowania dnia 2 czerwca 2014 r. oraz informacja o niepodjęciu przesyłki w terminie. Na kopercie, wbrew twierdzeniom powódki, znajduje się ponadto informacja, że przesyłkę pozostawiono w placówce POK In Post W., ul. Z. 6, o czym w dniu 23 maja 2014 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Art. 139 § 1 i 2 k.p.c. przewiduje tzw. doręczenie zastępcze, które wchodzi w grę wówczas, gdy zaistnieje niemożność doręczenia według sposobów wskazanych w artykułach poprzedzających kodeksu postępowania cywilnego. W takim wypadku przesyłkę należy złożyć w urzędzie pocztowym lub lokalu organu gminy, pozostawiając na drzwiach adresata lub w skrzynce listowej zawiadomienie gdzie i kiedy pismo pozostawiono, wraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia. W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć. Datą doręczenia w tym trybie jest dzień, w którym upłynął termin do odbioru złożonego na poczcie lub innej placówce doręczającego pisma. Będzie to wprawdzie tylko postać fikcji prawnej doręczenia, ale fikcji pociągającej za sobą wszelkie skutki doręczenia. I tak jest w rozpoznawanej sprawie. W tym stanie rzeczy zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 § 1 i 2 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. Doręczenie przewidziane w powołanych przepisach - jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 4 września 1970 r., I PZ 53/70 (OSNCP 1971/6/100) - oparte jest na domniemaniu, że pismo sądowe dotarło do rąk adresata i że w ten sposób doręczenie zostało dokonane prawidłowo. Obalenie tego domniemania jest oczywiście możliwe, niemniej jednak tylko takimi środkami dowodowymi, które stwarzałyby pewność, bądź choćby wysokie prawdopodobieństwo, że adresat nie powziął wiadomości o miejscu złożenia przesyłki. Z uwagi na ograniczenia postępowania dowodowego przed Sądem Najwyższym, przeprowadzenie zgłoszonych w zażaleniu dowodów jest możliwe
4 w ewentualnym postępowaniu o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania zażaleniowego, na wniosek pozwanego zawarty w odpowiedzi na zażalenie, orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3, art. 391 § 1, art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I PZ 17/14 2014-09-30Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego, dokonane zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c. poprzez pozostawienie pisma w placówce pocztowej i umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej, jest skuteczne, nawet jeśli ad…
- III CZ 13/19 2019-06-14Czy doręczenie zastępcze pisma procesowego, dokonane zgodnie z art. 139 § 1 k.p.c., może zostać skutecznie podważone przez adresata poprzez samo zaprzeczenie braku możliwości odebrania przesyłki, bez przedstawienia dowod…
- I CZ 67/20 2020-11-13Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego pełnomocnikowi procesowemu jest skuteczne, jeśli adresat uprawdopodobni, że nie otrzymał zawiadomień o awizowaniu przesyłki, a miejsce doręczenia jest siedzibą wielu jednostek orga…
- II CZ 189/12 2013-02-14Czy doręczenie pisma w trybie art. 139 § 1 k.p.c. jest skuteczne, jeśli adresat twierdzi, że nie mógł odebrać przesyłki z powodu urlopu pracowników kancelarii i częstej nieobecności?
- V CZ 54/19 2019-12-12Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego jest skuteczne, jeśli nie towarzyszy mu elektroniczne potwierdzenie odbioru zawierające wszystkie wymagane dane?
Powołane przepisy
art. 3985 § 1 KPCArt. 139 § 1art. 39814 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1art. 39821§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy