I KO 10/22
Izba Karna2022-02-25
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu rejonowego, będący jednocześnie pokrzywdzonym i oskarżycielem posiłkowym w sprawie o znieważenie funkcjonariusza publicznego, pozostaje w bliskich relacjach zawodowych i towarzyskich z innymi sędziami tego samego sądu, zachodzi uzasadniona potrzeba przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy sędzia sądu rejonowego jest jednocześnie pokrzywdzonym i oskarżycielem posiłkowym w sprawie o znieważenie funkcjonariusza publicznego, a także pozostaje w bliskich relacjach zawodowych i towarzyskich z innymi sędziami tego sądu, istnieje uzasadniona potrzeba przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Ma to na celu uniknięcie potencjalnych zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności sędziów orzekających w tej sprawie.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej znieważenia sędziego tego sądu (czyn z art. 226 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Sędzia, będąca pokrzywdzoną, złożyła oświadczenie o występowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Sąd wnioskujący wskazał na bliskie relacje zawodowe i towarzyskie sędzi z innymi sędziami tego sądu, co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w O. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 10/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie K.O. oskarżonego o czyn z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. zawartego w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w O., sygn. akt II K (…), do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn. akt II K (…) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest akt oskarżenia wniesiony przeciwko K. O., w którym zarzucono mu znieważenie sędziego Sądu Rejonowego w O. w piśmie skierowanym do tego Sądu w sprawie II Ko (…), tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k. Sędzia wobec której skierowano treść listu mającą stanowić znieważenie jej jako funkcjonariusza publicznego, złożyła oświadczenie o występowaniu w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Jak wskazał Sąd wnioskujący sędzia ta jest osoba pozostającą w relacjach zawodowych, koleżeńskich i towarzyskich z innymi
2 sędziami tego Sądu oraz sędziami innych sądów rejonowych w okręgu o. z racji wykonywania obowiązków zawodowych, wyjazdów szkoleniowych i spotkań integracyjnych. Powyższe wskazuje, że te relacje mogłyby w ocenie zewnętrznej i w odbiorze społecznym wywoływać przekonanie o braku obiektywizmu i bezstronności sędziów sądów rejonowych orzekających w okręgu o., a zatem uzasadniają, zdaniem Sądu Rejonowego w O., potrzebę przekazania sprawy sądowi rejonowemu spoza tego okręgu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w O. zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Jako przepis wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, art. 37 k.p.k. stosowany może być więc tylko w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Chodzi tu o okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie aktu oskarżenia o czyn z art. 226 § 1 k.k., w którym jako pokrzywdzona, wyrażająca także wolę działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego występuje sędzia Sądu Rejonowego w O., celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy zasadne jest by rozpoznał je inny sąd. Okoliczności te uzasadniają zatem przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu o., a wskazanemu według kryterium miejsca zamieszkania i działania oskarżonego, tj. Sądowi Rejonowemu w K. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- III KO 10/20 2020-02-27Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu okręgowego jest córką ofiary przestępstwa i zgłasza zamiar wystąpienia w charakterze oskarżyciela posiłkowego, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względ…
- III KO 59/25 2025-06-12Czy w sytuacji, gdy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu dotyczy sędziów sądu właściwego miejscowo, a jeden z nich pełni funkcję prezesa sądu, należy uwzględnić taki wniosek ze względu…
- IV KO 42/26 2026-05-14Czy w sytuacji, gdy oskarżycielka posiłkowa jest pracownicą sądu, a jej relacje towarzyskie z sędziami tego sądu mogą budzić wątpliwości co do bezstronności, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu…
- II KO 77/23 2023-07-12Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu właściwego jest jednocześnie pokrzywdzonym w sprawie, a popełnienie czynu zabronionego ma związek z wykonywaniem obowiązków służbowych tego sędziego, sprawa powinna być przekazana do rozpo…
- I KO 42/24 2024-07-05Czy w sytuacji, gdy oskarżony wykonywał prace na terenie sądu, a świadkami zdarzenia byli Prezes Sądu i inni pracownicy, w tym sędzia, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dob…
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy