II KO 77/23
Izba Karna2023-07-12
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu właściwego jest jednocześnie pokrzywdzonym w sprawie, a popełnienie czynu zabronionego ma związek z wykonywaniem obowiązków służbowych tego sędziego, sprawa powinna być przekazana do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy sędzia sądu właściwego jest pokrzywdzonym w sprawie, a czyn zabroniony pozostaje w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych tego sędziego, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Taka sytuacja może stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w L. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej J. W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżona jest o znieważenie sędziego Sądu Rejonowego w L. podczas pełnienia przez niego obowiązków służbowych. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że pokrzywdzony sędzia pozostaje w relacjach towarzyskich i koleżeńskich z innymi orzecznikami, co może stwarzać przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w L. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.Pełny tekst orzeczenia
II KO 77/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon w sprawie J. W. oskarżonej o czyn z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 lipca 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2023 r., II K […], na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy w L. wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy J. W., przeciwko której wpłynął akt oskarżenia o to, że w dniu 17 stycznia 2023 r. w Ś., woj. […] podczas rozprawy znieważyła sędziego Sądu Rejonowego w L. - J. K. podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych w ten sposób, że używała wobec niego słów wulgarnych powszechnie uznanych za obelżywe, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k. Uzasadniając potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu Sąd Rejonowy w L. stwierdził, że okoliczności sprawy mogą stwarzać w opinii
II KO 77/23 2 publicznej uzasadnione (choćby obiektywnie nieprawdziwe) przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny z uwagi na fakt, że w charakterze osoby pokrzywdzonej występuje sędzia orzekający w tut. sądzie, który pozostaje w relacjach towarzyskich i koleżeńskich z pozostałymi orzecznikami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w L. zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Tytułem wstępu należy zaznaczyć, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Ma to miejsce w takich okolicznościach, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 29 grudnia 2021 r., IV KO 163/21 Legalis nr 2671770; 10 maja 2022 r., III KO 44/22, Legalis nr 2837247). Jedną z okoliczności, będącej przyczyną skorzystania z regulacji unormowanej w art. 37 k.p.k. wskazuje się również na sytuację, gdy sędzia sądu właściwego jest uczestnikiem postępowania, np. pokrzywdzonym (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 25 lutego 2022 r., I KO 10/22, Legalis nr 2671293; 28 grudnia 2021 r., V KO 94/21, Legalis nr 2675005). J. K. jest sędzią Sądu Rejonowego w L. i jednocześnie pokrzywdzonym w niniejszej sprawie. W sytuacji, gdy sędzia sądu właściwego jest pokrzywdzonym w sprawie, a ponadto popełnienie czynu zabronionego ma związek z wykonywaniem obowiązków służbowych tego sędziego, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawa ta nie powinna być rozpoznawana przez sąd pierwotnie właściwy, w którym służbę sędziowską pełni pokrzywdzony sędzia. Wówczas zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k.
II KO 77/23 3 Przekazanie sprawy do innego równorzędnego sądu - Sądu Rejonowego w K., jako do sądu znajdującego się w niezbyt dalekiej odległości od sądu właściwego, eliminuje ewentualne zarzuty co do braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. [ł.n]
Powiązane orzeczenia
- III KO 44/22 2022-05-10Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy jest jednocześnie pokrzywdzonym, a popełnienie czynu zabronionego ma związek z wykonywaniem obowiązków służbowych tego sędziego, zachodzą przesłanki do prz…
- IV KO 2/19 2019-01-29Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia pełniący funkcję przewodniczącego wydziału w sądzie właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzę…
- II KO 26/23 2023-03-30Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym przestępstwem jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a przestępstwo miało miejsce na terenie tego sądu, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze…
- IV KO 34/24 2024-05-20Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu okręgowego, który jednocześnie pełni funkcję prezesa tego sądu, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu rejonowego właściwego miejscow…
- II KO 119/25 2025-07-01Czy okoliczności sprawy, w której pokrzywdzonym jest sędzia sądu wyższego rzędu funkcjonalnie powiązanego z sądem właściwym miejscowo, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiar…
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy