III KO 44/22

Sygn. akt III KO 44/22 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie I. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 maja 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w O., zawartego w postanowieniu z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II K […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. UZASADNIENIE I. S. został oskarżony o to, że w dniu 16 listopada 2020 r. w miejscowości O. woj. […], w piśmie skierowanym do Prezesa Sądu Rejonowego w O. znieważył funkcjonariusza publicznego Sędziego Sądu Rejonowego w O.- D. H. słowami obelżywymi podczas i w związku z pełnieniem przez nią obowiązków służbowych związanych z prowadzoną przed ww. Sądem sprawą o sygn. akt II K [X.] oraz fałszywie oskarżył ją o popełnienie przestępstwa nadużycia funkcji, poplecznictwa, poświadczenia nieprawdy, pedofilii oraz udziału w grupie przestępczej w związku z prowadzoną sprawą o sygn. akt II K [X.], tj. o popełnienie przestępstwa kwalifikowanego z art. 226 § 1 k.k. i art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II K […], Sąd Rejonowy w O. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. o 2 przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący podał, że pokrzywdzona D. H. jest sędzią Sądu Rejonowego w O.. Podniósł ponadto, że wszyscy sędziowie orzekający w Sądzie Rejonowym w O. złożyli oświadczenia o ich wyłączeniu z uwagi na to, że wszyscy znają pokrzywdzoną, darzą ją sympatią i szacunkiem, a także utrzymują z nią relacje koleżeńskie i towarzyskie. Zdaniem Sądu Rejonowego sytuacja, gdy sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy jest jednocześnie pokrzywdzonym, uzasadnia realizację przesłanki „dobra wymiaru sprawiedliwości” z art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie, dlatego też Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Chodzi tu o okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 29 grudnia 2021 r., IV KO 163/21; 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). Wśród okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. wskazuje się także na sytuację, gdy sędzia sądu właściwego jest uczestnikiem postępowania, np. pokrzywdzonym (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 20 kwietnia 2022 r., IV KO 33/22; 25 lutego 2022 r., I KO 10/22; 28 grudnia 2021 r., V KO 94/21). D. H. jest sędzią Sądu Rejonowego w O. i jednocześnie pokrzywdzoną w niniejszej sprawie. Po wpłynięciu aktu oskarżenia przeciwko I. S. do Sądu Rejonowego w O. sprawa została wylosowana do przydziału SSR D. H., przy czym na skutek stwierdzenia okoliczności iudex inhabilis skierowano ją do ponownego losowania (k. 157). W wyniku tego ponownego losowania sprawę przydzielono SSR A. S.-C. (k. 159). Zarówno wylosowana sędzia referent, jak i pozostali sędziowie i asesorzy sądowowi orzekający w Sądzie Rejonowym w O., złożyli oświadczenia o 3 wyłączeniu w trybie art. 41 § 1 k.p.k. (k. 160-176). W tej sytuacji Sąd Rejonowy wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. W sytuacji, gdy sędzia sądu właściwego jest pokrzywdzonym w sprawie a dodatkowo popełnienie czynu zabronionego ma związek z wykonywaniem obowiązków służbowych tego sędziego, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości sprawa ta nie powinna być rozpoznawana przez sąd pierwotnie właściwy, w którym służbę sędziowską pełni pokrzywdzony sędzia. Wówczas zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Przekazanie sprawy do innego równorzędnego sądu – Sądu Rejonowego w C. – eliminuje ewentualne zarzuty co do braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Z uwagi na powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. a.s.