V KO 94/21

Izba Karna2021-12-28

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia orzekający w sądzie, w którym sprawa ma być rozpoznana, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność, iż pokrzywdzoną w sprawie karnej jest sędzia orzekający w sądzie, w którym sprawa ma być rozpoznana, może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Taka sytuacja może bowiem stworzyć u stron lub w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co naruszałoby dobro wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. T. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była okoliczność, że pokrzywdzoną w tej sprawie jest sędzia orzekający w Sądzie Okręgowym w S., gdzie sprawa miała być rozpoznana. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja może naruszyć dobro wymiaru sprawiedliwości i stworzyć przekonanie o braku obiektywizmu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G., uznając, że okoliczności sprawy uzasadniają takie rozstrzygnięcie w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 94/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie M. T. oskarżonej o czyn z art. 226 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 grudnia 2021 r., wniosku Sądu Okręgowego w S., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G.. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. w sprawie V K (…), M. T. została uznana winną popełnienia przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacją oskarżonej, wobec czego – zgodnie z właściwością – sprawa wpłynęła do Sądu Okręgowego w S.. Sąd ten, postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt IV Ka (…), wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie zasadności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, albowiem rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym urząd sędziego sprawuje sędzia będąca pokrzywdzoną w sprawie, sprzeciwi się dobru wymiaru sprawiedliwości. Okoliczność ta, zdaniem Sądu Okręgowego, może stworzyć przekonanie u strony lub w odbiorze społecznym, o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w S. zasługuje na uwzględnienie. Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w rozważanej sprawie. Pokrzywdzoną w sprawie jest osoba, która sprawuje urząd sędziego w Sądzie Okręgowym w S., a z opisu przypisanego oskarżonej czynu wynika, że do znieważenia sędziego dojść miało podczas i w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Stąd też w społecznym przekonaniu rozpoznanie sprawy w sądzie, w którym orzeka pokrzywdzona, niezależnie od wyniku sprawy, miałoby negatywny wydźwięk a wydane orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne (postanowienie Sądu Najwyższego: z dnia 15 maja 2019 r., IV KO 50/19, Legalis nr 1921335; z dnia 1 kwietnia 2021 r., IV KO 25/21, Legalis nr 2555327). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w G.. Jednocześnie Sąd Najwyższy zastrzega, iż decyzja o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Okręgowego w S., ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji, gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 226 § 1 KKart. 12 § 1 KKart. 37 KPKart. 216 § 1 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy