IV KO 50/19

Izba Karna2019-05-15

Skład orzekający: Andrzej Stępka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sędzia sądu okręgowego, w którym rozpoznawane jest zażalenie, uzyskał status pokrzywdzonego w tej samej sprawie, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy sędzia sądu okręgowego, w którym rozpoznawane jest zażalenie, uzyskał status pokrzywdzonego w tej samej sprawie, a sędziowie orzekający w danym wydziale utrzymują z nim relacje pozazawodowe i koleżeńskie, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. dla zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i wykluczenia wątpliwości co do obiektywizmu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był fakt, że podejrzany P. K. jest oskarżony m.in. o przestępstwo na szkodę sędzi Sądu Okręgowego w K., która była delegowana do orzekania w wydziale rozpoznającym zażalenie i utrzymuje relacje pozazawodowe z sędziami tego wydziału. Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę w przedmiocie zażalenia do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KO 50/19 POSTANOWIENIE Dnia 15 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 15 maja 2019 r. w sprawie zażalenia obrońcy podejrzanego P. K. na postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 kwietnia 2019 r., w sprawie IX Kp […] (PO I Ds. […]), w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania, wniosku Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 kwietnia 2019 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił przekazać sprawę w przedmiocie zażalenia do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2019 r., sygn. akt IX Kz […], Sąd Okręgowy w K., IX Wydział Karny Odwoławczy, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu podnosząc, że przemawia za tym wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazał Sąd, że w przedmiotowej sprawie P. K. podejrzany jest o popełnienie przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 163 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na szkodę m.in. B. G. – która jest sędzią Sądu Okręgowego w K. i niejednokrotnie była delegowana do orzekania w Wydziale IX Karnym Odwoławczym tego Sądu, zaś obecnie orzeka w Wydziale III Karnym Sądu Okręgowego. Podniesiono również, że sędziowie orzekający w Wydziale IX Karnym 2 Odwoławczym w przeszłości pełnili obowiązki służbowe w Wydziale III Karnym Sądu Okręgowego w K., nadto sędziowie ci utrzymują również z B. G. relacje pozazawodowe i koleżeńskie. Powyższe okoliczności mogą w odbiorze społecznym budzić wątpliwości, czy właściwy Sąd będzie obiektywnie rozpoznawał wniesione zażalenie. W przekonaniu wnioskującego Sądu, dobro wymiaru sprawiedliwości i troska o to, aby rozstrzygnięciu sądowemu towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych istniejących między pracownikami organów wymiaru sprawiedliwości, uzasadnia wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w K. zasługuje na uwzględnienie. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie zażalenia przez Sąd miejscowo właściwy, mogłoby nie tylko w odbiorze społecznym, ale także u strony postępowania, wywołać przekonanie o nieobiektywnym działaniu tego organu. W kategoriach dobra wymiaru sprawiedliwości, jako warunku przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k., mieści się również potrzeba kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie występują podstawy do zastosowania powyższej regulacji tak dla zapewnienia optymalnych warunków orzekania, jak i dla wykluczenia potencjalnych spekulacji, że to pozamerytoryczne okoliczności mogłyby wywrzeć wpływ na treść rozstrzygnięcia o zasadności bądź niezasadności zażalenia obrońcy podejrzanego P. K. na zastosowanie tymczasowego aresztowania. Rozpoznanie zażalenia przez Sąd Okręgowy w K. w sytuacji, gdy sędzia tego Sądu uzyskał status pokrzywdzonego, może w opinii społecznej wzbudzić wprawdzie bez wątpienia mylne, ale ze wszech miar realne przekonanie, o rozpoznaniu sprawy w sposób nieobiektywny. Obliguje to 3 do sięgnięcia po wyjątkową instytucję, o jakiej mowa w art. 37 k.p.k., skoro postępowanie powinno toczyć się w warunkach, w których prawidłowość orzekania nie będzie wzbudzała, także w społecznym odczuciu, wątpliwości i zastrzeżeń, co do bezstronności procedowania i rozstrzygania w danej sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 kwietnia 2010 r., IV KO 36/10, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 715; z dnia 7 października 2004 r., V KO 58/04, LEX nr 186473). Implikacją tego stanowiska było przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R..

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 13 § 1 KKart. 148 § 1 KKart. 163 § 1 pkt 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy