III KO 140/18

Sygn. akt III KO 140/18 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w sprawie dotyczącej M. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 listopada 2018 r., wniosku Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. (sygn. akt IV Kp […]), na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w I. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 maja 2018 r., sygn. akt PO I Ds. […], prokurator Prokuratury Okręgowej w S. umorzył na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 322 k.p.k. śledztwo w sprawie zawiadomienia M. L., dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstw z art. 230 § 1 k.k., art. 233 § 1 k.k., art. 229 § 3 k.k. w zw. z art. 229 § 1 k.k. oraz z art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. i art. 233 § 4 k.k., w tym związane z powoływaniem się na wpływy w b. wymiarze sprawiedliwości. Zażalenie na to postanowienie złożył zawiadamiający M. L. Postanowieniem z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt IV Kp […], Sąd Rejonowy w B. wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Na uzasadnienie podniesiono, że dwa spośród pięciu czynów objętych niniejszym zażaleniem dotyczą powoływania się na wpływy u Wiceprezesa Sądu Rejonowego w B. oraz na wpływy w b. wymiarze sprawiedliwości. W przekonaniu wnioskującego Sądu te okoliczności przemawiają 2 za tym, by ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości przekazać niniejszą sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w B. jest zasadny. Należy podkreślić, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Za takie okoliczności należy uznać sytuacje, które mogłyby wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać nawet mylne przekonanie, podjęte jednak w oparciu o racjonalne przesłanki, że w sądzie właściwym miejscowo nie ma wystarczających warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, OSNKW – R 2008, poz. 2280; z dnia 29 sierpnia 2012 r., V KO 48/12, Lex Nr 1220979). Należy stwierdzić, że tego rodzaju sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, zaś okoliczności faktyczne wskazane przez wnioskujący Sąd przemawiają za jej przekazaniem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Występujący w sprawie kontekst sytuacyjny powoduje, że z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości jest rzeczą niepożądaną, aby w przedmiotowej sprawie orzekali sędziowie wnioskującego Sądu. Trzeba stwierdzić, iż za dobro wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. należy także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy. Tym bardziej w sprawach nawet pośrednio dotyczących wymiaru sprawiedliwości, czy też wiążących się z działalnością Sądu Rejonowego w B. Zaistniała w sprawie sytuacja z racji swego charakteru mogłaby nie tylko wpływać na swobodę orzekania sędziów wnioskującego Sądu, ale także rodzić 3 w społecznym odbiorze racjonalne – w tych warunkach – przekonanie o niezdolności Sądu do rozstrzygnięcia sprawy w sposób wolny od wszelkiego rodzaju nacisków. Te okoliczności faktyczne w istocie rzeczy mogłyby prowadzić w konsekwencji do ograniczenia w sposób obiektywny niezawisłości orzekania, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu w/w przepisu. Będzie to mieć wpływ na swobodę orzekania, a także stworzy przekonanie, że przedmiotowe zażalenie na umorzenie śledztwa zostanie rozpoznane w sposób właściwy, bezstronny i sprawiedliwy. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w I.