III KO 6/23

Izba Karna2023-02-07

Skład orzekający: Marek Motuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zażalenie wnoszone jest przez sędziego orzekającego w sądzie właściwym do rozpoznania tego zażalenia, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z art. 37 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi, gdy postronny obserwator może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego. W niniejszej sprawie, przedmiotem rozpoznania było zażalenie wniesione przez sędziego orzekającego w sądzie właściwym do kontroli instancyjnej, co w odbiorze społecznym mogło budzić wątpliwości co do bezstronności i rzetelności orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Kielcach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia wniesionego przez sędziego L. R. na postanowienie o zwrocie wydatków w sprawie oskarżenia prywatnego. Sędzia L. R. jest opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego oskarżyciela prywatnego. Sąd Okręgowy uznał, że ta okoliczność może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 6/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie M. S. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2023 r. wniosku Sądu Okręgowego w Kielcach zawartego w postanowieniu z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt IX Kz 855/22 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w Radomiu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2023 r. Sąd Okręgowy w Kielcach w sprawie o sygn. akt IX Kz 855/22, wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W części motywacyjnej rzeczonej inicjatywy wnioskodawca wskazał, że do przedmiotu rozpoznania niniejszej sprawy należy zażalenie wniesione przez L. R., wieloletniego sędziego Sądu Okręgowego w Kielcach, na postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 8 grudnia 2022 r. w przedmiocie zasądzenia od oskarżyciela prywatnego P. R. na rzecz oskarżonego A. K. kwoty 720 zł tytułem zwrotu wydatków. Wnioskodawca wyjaśnił, że L. R. jest opiekunem prawnym oskarżyciela prywatnego P. R., który został całkowicie ubezwłasnowolniony. 2 W ocenie sądu wnioskującego, powyższa okoliczność może w odczuciu społecznym rodzić wątpliwość co do obiektywnego rozpoznania zażalenia wniesionego przez L. R. przez Sąd Okręgowy w Kielcach, który jest do tej czynności właściwy miejscowo i rzeczowo. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten, statuując wyjątek od reguły rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nie każda zatem okoliczność może skutkować ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Za taką uznać należy sytuację, w której postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego w rozpoznaniu tej sprawy. Ocenę wystąpienia przesłanki z art. 37 k.p.k. powinny jednak determinować realia konkretnego przypadku. W ocenie Sądu Najwyższego, opisana wyżej sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem jej przedmiot stanowi rozpoznanie zażalenia, którego autorką jest sędzia orzekająca w sądzie, który z mocy ustawy właściwy jest do przeprowadzania kontroli instancyjnej orzeczenia objętego tym środkiem odwoławczym. Stąd też w społecznym odbiorze wydane przez sąd właściwy orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Wobec tego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Radomiu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy