I CO 25/17
Izba Cywilna2017-05-26
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, sporządzony osobiście przez stronę niebędącą adwokatem ani radcą prawnym, podlega zwrotowi na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. w związku z art. 130 § 5 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, sporządzony osobiście przez pozwanego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., podlega zwrotowi. Wynika to z faktu, że przymus adwokacko-radcowski obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego, a pisma procesowe sporządzone z naruszeniem tego przepisu podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków.Stan faktyczny
Pozwany złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w [...] oraz sędziów delegowanych od rozpoznania spraw sygn. akt VI ACz [...], VI ACz [...]. Wniosek został sporządzony osobiście przez pozwanego, który nie jest adwokatem ani radcą prawnym. Sąd Najwyższy rozpatrywał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zwrócił wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CO 25/17 ZARZĄDZENIE Dnia 26 maja 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa A. W. przeciwko J. W. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 maja 2017 r., na skutek wniosku pozwanego o wyłączenie wszystkich Sędziów Sądu Apelacyjnego w […] oraz Sędziów delegowanych od rozpoznania spraw sygn. akt VI ACz […], VI ACz […], zwraca wniosek.
2 UZASADNIENIE Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przepis art. 49 k.p.c., w obecnym brzmieniu nadanym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., P 8/07 (OTK-A 2008, Nr 5, poz. 84, Dz.U. Nr 119, poz. 772) rozszerzył przyczyny wyłączenia sędziego. Wyłączenie to oparte uprzednio na przesłance osobistego stosunku między sędzią a stroną lub jej przedstawicielem osobistym, mogącego wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinno uwzględniać także wykraczające poza ten stosunek okoliczności mogące wzbudzić w odbiorze społecznym takie wątpliwości. Na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony, którego działanie na podstawie art. 52 k.c. nie wiąże się z uruchomieniem toku instancji. Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu sędziego w sprawie rozpoznawanej przez ten sąd a także jako sąd przełożony nad sądem apelacyjnym (uchwała SN z dnia 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 132) o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu apelacyjnego. Przepis art. 871 § 1 k.p.c. ustanawia przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Zastępstwo dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowanych przed sądem niższej instancji. Zgodnie z tym przymus adwokacko - radcowski obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu jak i wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego. Wymieniony przepis nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor
3 habilitowany nauk prawnych, a także, gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej (art. 871 § 2 k.p.c.). Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 k.p.c. podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. Z tych względów wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] sporządzony osobiście przez pozwanego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c. podlegał zwrotowi. jw
Powiązane orzeczenia
- I CO 36/16 2016-09-15Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego oraz o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, sporządzony osobiście przez powodów niebędących adwokatami lub radcami prawnymi, podlega zwrotowi na podstawie ar…
- IV CO 283/19 2020-01-20Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, sporządzony osobiście przez powódkę niebędącą adwokatem ani radcą prawnym, podlega zwrotowi na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. w związku z art. 871 § 1 k.p.c.?
- I CO 24/18 2018-02-22Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów sądu apelacyjnego, sporządzony osobiście przez powoda niebędącego adwokatem ani radcą prawnym, podlega zwrotowi z uwagi na naruszenie obowiązku przymusowego zastępstwa procesow…
- II UO 2/12 2012-06-26Czy wniosek o wyłączenie sędziów sądu apelacyjnego, sporządzony osobiście przez stronę niebędącą adwokatem ani radcą prawnym, podlega zwrotowi z powodu braku zastępstwa procesowego?
- I CO 65/18 2018-06-15Czy wniosek o wyłączenie sędziów sądu apelacyjnego, złożony osobiście przez strony, podlega zwrotowi z powodu naruszenia obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 52 § 1 KPCart. 52 KCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 871 KPCart. 130 § 5 KPC§ 1§ 2§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy