IV CO 283/19

Sygn. akt IV CO 283/19 ZARZĄDZENIE Dnia 20 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie z powództwa J. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w S. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 stycznia 2020 r., na skutek wniosku powódki z dnia 3 stycznia 2019 r. o wyłączenie Sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) od rozpoznania sprawy sygn. V ACa (…) Sądu Apelacyjnego w (…) zwraca wniosek. UZASADNIENIE Powódka J. W. złożyła, podpisany własnoręcznie, wniosek (opatrzony datą 3 stycznia 2019 r. - k. 609) o wyłączenie od orzekania w sprawie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „K.” w S. wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…) (sygn. akt V ACa (…)). Do wniosku załączyła listę (ze wskazaniem imion i nazwisk) sędziów, których wyłączenia się domaga (k. 615-618). Zgodnie z art. 49 k.p.c. (w brzmieniu sprzed dnia 7 listopada 2019 r.) sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W tym przepisie, w brzmieniu nadanym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. (P 8/07, OTK-A 2008, 2 nr 5, poz. 84), rozszerzone zostały przyczyny wyłączenia sędziego. Wyłączenie to, zarządzenia o zwrocie wniosku powódki uprzednio oparte na przesłance osobistego stosunku między sędzią a stroną lub jej przedstawicielem osobistym, mogącym wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinno uwzględniać także wykraczające poza ten stosunek okoliczności, mogące wzbudzić takie wątpliwości w odbiorze społecznym. Na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym toczy się sprawa, a gdyby ten sąd nie mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony, którego działanie na podstawie art. 52 k.p.c. nie wiąże się z tokiem instancji. Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu sędziego w sprawie rozpoznawanej przez siebie, a także jako sąd przełożony nad sądem apelacyjnym o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu apelacyjnego (zob. uchwałę SN z dnia 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 132). Według art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus adwokacko-radcowski obowiązuje także w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu oraz wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego (zob. zarządzenia SN: z dnia 15 września 2016 r., I CO 36/16, niepubl. i z dnia 26 maja 2017 r., I CO 25/17, niepubl.). Powołany przepis nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, a także, gdy stroną, jej organem, przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, jak również gdy stroną, jej organem lub przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej (art. 871 § 2 k.p.c.). Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 k.p.c. podlegają zwrotowi na podstawie art. 130 § 5 k.p.c., bez wzywania do usunięcia braków. 3 Z tych względów wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w (…), sporządzony osobiście przez powódkę, która nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., podlegał zwrotowi. jw