I CO 36/16

Sygn. akt I CO 36/16 ZARZĄDZENIE Dnia 15 września 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z powództwa S. W. i K. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "[…]" w B. i […] "Z." S.A. w B. o ustalenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2016 r., na skutek wniosku powodów o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] oraz SSN T. W. od rozpoznania sprawy, zwraca wniosek. 2 UZASADNIENIE Powodowie wnioskowali o wyłączenie wskazanych imiennie sędziów Sądu Rejonowego w R., Sądu Rejonowego w L., Sądu Okręgowego w R., wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] oraz wskazanego sędziego Sądu Najwyższego. Wnosili o przekazanie sprawy sądowi rejonowemu niepodlegającemu Sądowi Apelacyjnemu w […]. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że przyczyny wyłączenia są jednakowe dla wszystkich sędziów, mają oparcie w art. 49 k.p.c., a ich uwzględnienie wpłynie na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wskazali, że bezstronne rozstrzygniecie sprawy na korzyść powodów w sposób oczywisty prowadziłoby do uznania bezprawnego (w świetle obowiązującego wówczas prawa) przejęcia mienia Skarbu Państwa (po zlikwidowanym przedsiębiorstwie państwowym). Stwierdzili, że niepodobna dać wiary temu, że nie będą miały miejsca naciski na sędziów, co doprowadziłoby do oddalenia powództwa. Wniosek o wyłączenie SSN T. W. uzasadniali oddaleniem ich wniosku o wyłączenie od rozpoznania innej sprawy z ich powództwa przeciwko tym samym co obecnie pozwanym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2015 r w składzie którego orzekał ten Sędzia, w przekonaniu skarżących dotkniętym nieważnością. Wniosek przedstawiony został Sądowi Najwyższemu do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub wniosek strony, jeżeli istnieją okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przepis art. 49 k.p.c., w obecnym brzmieniu nadanym w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r., P 8/07 (OTK-A 2008, Nr 5, poz. 84, Dz.U. Nr 119, poz. 772) rozszerzył przyczyny wyłączenia sędziego. Wyłączenie to oparte uprzednio na przesłance osobistego stosunku między sędzią a stroną lub jej przedstawicielem osobistym, mogącego wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, powinno uwzględniać także wykraczające poza ten stosunek okoliczności mogące wzbudzić w odbiorze społecznym takie wątpliwości. Na podstawie art. 52 § 1 k.p.c. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie mógł wydać postanowienia 3 z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony, którego działanie na podstawie art. 52 k.c. nie wiąże się z uruchomieniem toku instancji. Sąd Najwyższy rozstrzyga o wyłączeniu sędziego w sprawie rozpoznawanej przez ten sąd a także jako sąd przełożony nad sądem apelacyjnym (uchwała SN z dnia 6 marca 1998 r., III CZP 70/97, OSNC 1998, nr 9, poz. 132) o wyłączeniu wszystkich sędziów sądu apelacyjnego. Przepis art. 871 § 1 k.p.c. ustanawia przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Zastępstwo dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowanych przed sądem niższej instancji. Zgodnie z tym przymus adwokacko - radcowski obowiązuje w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wyłączenia sędziego tego Sądu jak i wyłączenia sędziów sądu apelacyjnego. Wymieniony przepis nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także, gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny, radca Prokuratorii Generalnej (art. 871 § 2 k.p.c.). Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 k.p.c. podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. Z tych względów wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego oraz o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] sporządzony osobiście przez powodów, którzy nie należą do kręgu osób wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c. podlegał zwrotowi. aw db