I CSK 1468/22

Sygn. akt I CSK 1468/22 POSTANOWIENIE Dnia 11 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku K. S. z udziałem G. R. o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II Ca (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE W związku ze skargą kasacyjną uczestnika G. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II Ca 625/20 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4, poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący oparł na przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została jednak spełniona. 3 Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14, nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie publ. i przywołane tam orzecznictwo). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uczestnik wskazał, że zaskarżone postanowienie zapadło z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 45 k.r.o. polegającym na całkowitym pominięciu roszczeń uczestnika o zwrot nakładów i wydatków z majątku osobistego na majątek wspólny, a w miejsce tego przyjęcie, że doszło do „przesunięcia” pomiędzy majątkiem osobistym uczestnika a majątkiem wspólnym, co stanowiłoby w istocie zawarcie umowy o rozszerzeniu wspólności majątkowej, zaś do zawarcia takiej umowy nie doszło. Trudno jednak przy takim ogólnikowym uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie jest dotknięte kwalifikowaną wadliwością. Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do ich ogólnikowego powołania czy przytoczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, 4 OSNC 2001, nr 3, poz. 52). Sąd Najwyższy nie ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania argumentów przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., I UZ 47/06, OSNP 2008, nr 7-8, poz. 118). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana stanowi jej element samodzielny - wyodrębniony w oddzielnej jednostce normatywnej i nie może być utożsamiany z innymi wymogami formalnymi skargi kasacyjnej, w tym jej podstawami i ich uzasadnieniem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, nie publ, z dnia 10 marca 2016 r., II CSK 10/16, nie publ., z dnia 8 stycznia 2019 r., IV CSK 243/18, nie publ.). W kontekście tak przedstawionych przez uczestnika okoliczności na poparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie daje podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w przedstawionym wyżej rozumieniu. Ubocznie tylko należy uwypuklić, iż w punkcie IV akt notarialnego z dnia 10 lipca 2014 r. dokumentującego zakup nieruchomości uczestnik i wnioskodawczyni zgodnie oświadczyli, iż nabywają ją, na prawach łączącej ich majątkowej wspólności ustawowej, za środki stanowiące ich majątek wspólny (k. 14). Powyższe oświadczenie w dostatecznym stopniu odzwierciedla wolę stron tego kontraktu co do przynależności nie tylko samej nieruchomości, ale i środków na jej nabycie, niezależnie od tego w jakiej proporcji środki te faktycznie pochodziły z majątku osobistego uczestnika i majątku wspólnego stron. Sąd drugiej instancji dokonując wykładni oświadczeń woli w kwestii przesunięć majątkowych zwrócił także uwagę na okoliczność, iż strony jeszcze przed powstaniem wspólności majątkowej małżeńskiej zawarły w dniu 30 lipca 2012 r. umowę na podstawie której nabyły nieruchomość lokalową na współwłasność po połowie pomimo tego, że większy wkład środków finansowych pochodził z majątku osobistego wnioskodawczyni (k. 8 i n.). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie 5 za zastępstwo procesowe ustalone według minimalnej stawki taryfowej w oparciu o przepisy § 2 pkt 6 w zw. § 4 ust. 1 pkt 8 oraz § 10 ust. 4 pkt 2 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie, Dz. U. z 2016 r. poz. 1668).