V KO 15/25

Izba Karna2025-02-25

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżyciel prywatny jest sędzią sądu wyższej instancji, a pozostaje w relacjach koleżeńskich z sędziami sądu właściwego miejscowo, należy przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu w celu ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo jest uzasadnione, gdy pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W sytuacji, gdy stroną procesu jest sędzia sądu hierarchicznie wyższego nad sądem terytorialnie właściwym, a dodatkowo istnieją relacje koleżeńskie między stroną a sędziami tego sądu, przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zachowania wizerunku sądu jako organu niezależnego i uniknięcia krytycznej oceny społecznej, która mogłaby podważyć zasadę bezstronności.
Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w Łasku wpłynął prywatny akt oskarżenia o popełnienie przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. Oskarżycielka prywatna jest sędzią Sądu Apelacyjnego w Łodzi i pozostaje w relacjach koleżeńskich z sędziami Sądu Rejonowego w Łasku. Sąd Rejonowy w Łasku wyraził obawę, że pozostawienie sprawy w jego gestii zagraża dobru wymiaru sprawiedliwości i zainicjował przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włoszczowie.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 15/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie G. Z. oskarżonego o popełnienie czynu z art. 216 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 25 lutego 2025 r., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 162/24, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włoszczowie. [J.J.] UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w Łasku wpłynął prywatny akt oskarżenia A. S. przeciwko G. Z. o popełnienie przestępstwa z art. 216 § 1 k.k. Sąd występujący wyraził obawę, że pozostawanie sprawy w gestii Sądu delegowanego do tej czynności na podstawie art. 31 § 1 k.p.k., zagrażałoby dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż oskarżycielka prywatna jest sędzią Sądu Apelacyjnego w Łodzi a ponadto pozostaje w relacjach koleżeńskich z sędziami Sądu właściwego V KO 15/25 2 miejscowo do rozpoznania jej sprawy. Zaistniały stan prawny uzasadniał, zdaniem występującego, zastosowanie delegacji z art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Inicjatywa Sądu Rejonowego zasługiwała uwzględnienie. Wskazuje się, że odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Wydaje się racjonalnym przyjęcie, że jeżeli stroną procesu jest sędzia sądu hierarchicznie wyższego nad sądem terytorialnie właściwym, to sąd ten nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (wyklucza procedurę potencjalnych wyłączeń poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego. Pozostawienie sprawy II K 162/24 w kompetencji Sądu Rejonowego w Łasku, który hierarchicznie jest podporządkowany Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi, mogłoby w odbiorze społecznym zostać ocenione zdecydowanie krytycznie i wywołać przeświadczenie o uchybieniu zasadzie bezstronności. Takich sytuacji, godzących w autorytet wymiaru sprawiedliwości, należy zdecydowanie unikać, mimo że in concreto brak jest danych, które stawiałyby obiektywizm sędziów Sądu Rejonowego w Łasku pod znakiem zapytania. Dlatego sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu we Włoszczowie, a więc poza obszar właściwości Sądu Apelacyjnego w Łodzi. [J.J.] r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 216 § 1 KKart. 37 KPKart. 31 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy